James Dewey Watson
| James Dewey Watson | |
|---|---|
.jpg) | |
| Ffugenw | el Caligula de la biología  |
| Ganwyd | James Dewey Watson 6 Ebrill 1928 Chicago |
| Bu farw | 6 Tachwedd 2025 East Northport |
| Dinasyddiaeth | Unol Daleithiau America |
| Alma mater |
|
| Ymgynghorydd y doethor |
|
| Galwedigaeth | biolegydd, genetegydd, swolegydd, biocemegydd, biolegydd ym maes molecwlau, academydd, academydd, cemegydd, ffisegydd, ysgrifennwr, bioffisegwr, gwyddonydd |
| Cyflogwr |
|
| Adnabyddus am | The Double Helix, Molecular Biology of the Gene |
| Tad | James Dewey Watson |
| Gwobr/au | Medal Copley, Medal Rhyddid yr Arlywydd, Medal Aur Lomonosov, Gwobr Albert Lasker am Ymchwil Meddygol Sylfaenol, Gwobr Genedlaethol Sefydliad Gairdner, Honorary Knight Commander of the Order of the British Empire, Gwobr Nobel mewn Ffisioleg neu Feddygaeth, Cymrodoriaeth Guggenheim, Philadelphia Liberty Medal, Medal Genedalethol Gwyddoniaeth, Gwobr Hyrwyddo Gwyddoniaeth John J. Carty, Aelodaeth EMBO, honorary doctor of the Autonomous University of Barcelona, Aelod Tramor o'r Gymdeithas Frenhinol, Mendel Medal, Masaryk University Gold Medal, doethuriaeth anrhydeddus Prifysgol Hofstra, Cymrodoriaeth Guggenheim, Othmer Gold Medal, Karl Landsteiner Memorial Award, Foreign member of the National Academy of Sciences of Ukraine |
| llofnod | |
 | |
Biolegydd moleciwlar o'r Unol Daleithiau oedd James Dewey Watson (6 Ebrill 1928 – 6 Tachwedd 2025), a enillodd Wobr Nobel yn adran Ffisioleg a Meddygaeth yn 1962, ynghyd â Francis Crick[1] a Maurice Wilkins, am ei ran yn darganfod strwythur DNA. DNA yw un o folecylau mwyaf dylanwadol bywyd ar y ddaear.
Ym 1953, roedd e'n cyd-awdur, gyda Francis Crick, "Molecular Structure of Nucleic Acids: A Structure for Deoxyribose Nucleic Acid", erthygl yn y cylchgrawn Nature, yn awgrymu'r helics dwbl el strwythur y moleciwl DNA.[2] Ym 1962, ennillodd ef, gyda Crick a Maurice Wilkins y Wobr Nobel mewn Ffisioleg neu Feddygaeth "for their discoveries concerning the molecular structure of nucleic acids and its significance for information transfer in living material".
Yn ystod ei gyfnod fel prif gyfarwyddwr bwrdd cwmni DPC[3], bu'n rhan o sefydlu safle Euro DPC yng Nghlyn Rhonwy, Llanberis[4]. Bu i Dafydd Wigley AS ran sylweddol yn y datblygiad hwn. Yn 2016 cwmni Siemens[5] pia’r safle.
Bywyd gynnar
[golygu | golygu cod]Cafodd Watson ei eni yn Chicago, yn fab i Jean (ganwyd Mitchell) a James D. Watson[6][7]
Marwolaeth
[golygu | golygu cod]Bu farw Watson yn East Northport, Efrog Newydd, yn 97 oed, wythnos ar ôl cael ei drosglwyddo i ofal hosbis yn dilyn triniaeth am haint.[8]
Cyfeiriadau
[golygu | golygu cod]- ↑ "James Watson". nobelprize.org. Cyrchwyd 8 Mehefin 2016.
- ↑ Watson, James; Crick, Francis (25 Ebrill 1953). "Molecular Structure of Nucleic Acids: A Structure for Deoxyribose Nucleic Acid" (yn en). Nature 171 (4356): 737–738. Bibcode 1953Natur.171..737W. doi:10.1038/171737a0. PMID 13054692. https://www.nature.com/articles/171737a0.
- ↑ referenceforbusiness.com adalwyd 8 Mehefin 2016
- ↑ thefreelibrary.com; adalwyd 8 Mehefin 2016
- ↑ (Saesneg) http://www.siemens.co.uk/en/news_press/index/news_archive/feb_5_2008.htm
- ↑ "Watson, Prof. James Dewey". Who's Who (yn Saesneg). 2015. Gwasg Prifysgol Rhydychen. (Mae angen tanysgrifiad neu aelodaeth o lyfrgell yn y DU.)
- ↑ "James Watson, The Nobel Prize in Physiology or Medicine 1962" (yn Saesneg). NobelPrize.org. 1964. Cyrchwyd 12 Mehefin 2013.
- ↑ Dean, Cornelia (7 Tachwedd 2025). "James Watson, Co-Discoverer of the Structure of DNA, Is Dead at 97". The New York Times (yn Saesneg). Cyrchwyd 7 Tachwedd 2025.