Ingeborg Bachmann
| Ingeborg Bachmann | |
|---|---|
| Ganwyd | 25 Mehefin 1926 Klagenfurt am Wörthersee |
| Bu farw | 17 Hydref 1973 Rhufain |
| Man preswyl | Rhufain |
| Dinasyddiaeth | |
| Alma mater | |
| Galwedigaeth | bardd, ysgrifennwr, newyddiadurwr, sgriptiwr, athronydd, awdur ysgrifau, dramodydd, libretydd, cyfieithydd, English–German translator, cerddor |
| Adnabyddus am | Das dreißigste Jahr, Malina, Die Karawane und die Auferstehung, Der gute Gott von Manhattan, Q2288570 |
| Prif ddylanwad | Ilse Aichinger |
| Partner | Max Frisch, Paul Celan |
| Gwobr/au | Gwobr Anton Wildgans, Gwobr Fawr Gwladwriaeth Awstria am Lenyddiaeth, Gwobr Georg Büchner, Gwobr Llenyddiaeth Dinas Bremen |
| llofnod | |
Awdures o Awstria oedd Ingeborg Bachmann (25 Mehefin 1926 - 17 Hydref 1973) sy'n cael ei hystyried yn nodigedig am ei gwaith fel bardd, newyddiadurwr, sgriptiwr ac athronydd.
Magwraeth ac addysg
[golygu | golygu cod]Fe'i ganed yn Klagenfurt, Carinthia ar 25 Mehefin 1926 a bu farw yn Rhufain, yn ferch i brifathro. Astudiodd athroniaeth, seicoleg, ieitheg yr Almaen, a'r gyfraith ym mhrifysgolion Innsbruck, Graz, a Vienna. Yn 1949, derbyniodd ei Doethur mewn Athroniaeth o Brifysgol Fienna o'r enw "Derbyniad Beirniadol Athroniaeth Ddigwyddiadol Martin Heidegger"; ei hymgyghorydd traethawd ymchwil oedd Victor Kraft.[1][2][3][4][5][6]
Ar ôl graddio, gweithiodd Bachmann fel sgriptiwr a golygydd yng ngorsaf radio Rot-Weiss-Rot,swydd a roddodd drosolwg cyffredinol iddi o lenyddiaeth, ac a roddodd incwm iddi ac a wnaeth iddi barhau gyda'i gwaith llenyddol. Daeth i gysylltiad gyda Hans Weigel, Ilse Aichinger, Paul Celan, Heinrich Böll, Marcel Reich-Ranicki a Günter Grass pan ymunodd a'r Gruppe 47.
Roedd traethawd doethuriaeth Bachmann yn mynegi ei dadrithiad cynyddol gyda dirfodaeth (existentialism) Heideggeria, a liniarwyd ychydig oherwydd ei diddordeb yn Ludwig Wittgenstein. Dylanwadwyd ar ei hagwedd at iaith gan syniadau Wittgenstein,
Y llenor
[golygu | golygu cod]Yn ystod ei hoes, adnabyddwyd Bachmann yn bennaf oherwydd dau gasgliad o farddoniaeth a ysgrifennodd: Das dreißigste Jahr, Malina, Die Karawane und die Auferstehung a Der gute Gott von Manhattan.
Roedd Bachmann ar flaen y gad o ran syniadaeth blaenllaw hawliau menywod, yn enwedig yn Awstria. Canfu, yn ei bywyd personol, y stad o fod yn rhydd oddi wrth realaeth gwleidyddol yr oes. Cafodd gweithiau Bachmann a rhai Barbara Frischmuth, Brigitte Schwaiger ac Anna Mitgutsch eu cyhoeddi'n eang yn yr Almaen. Cyhoeddodd awduron gwrywaidd o Awstria fel Franz Innerhofer, Josef Winkler a Peter Turrini weithiau ar brofiadau trawmatig o gymdeithasoli. Yn aml, cynhyrchodd yr awduron hyn eu gwaith ar gyfer prif gyhoeddwyr gweithiau Almaeneg. Ar ôl marwolaeth Bachmann ym 1973 parhaodd awduron Awstria fel Thomas Bernhard, Peter Handke ac Elfriede Jelinek â thraddodiad llenyddiaeth Awstria yn yr Almaen.
Aelodaeth
[golygu | golygu cod]Bu'n aelod o Grwp 47, Academi Iaith a Barddoniaeth Almaeneg am rai blynyddoedd. [7][8]
Anrhydeddau
[golygu | golygu cod]- Dros y blynyddoedd, derbyniodd nifer o anrhydeddau, gan gynnwys: Gwobr Anton Wildgans (1971), Gwobr Fawr Gwladwriaeth Awstria am Lenyddiaeth (1968), Gwobr Georg Büchner (1964), Gwobr Llenyddiaeth Dinas Bremen (1957) .
Cyfeiriadau
[golygu | golygu cod]- ↑ Cyffredinol: Bibliothèque nationale de France (yn fr), ffeil awdurdod y BnF, dynodwr BnF 11889805f, Wikidata Q19938912, https://data.bnf.fr/, adalwyd 10 Hydref 2015 (yn es) datos.bne.es, dynodwr BNE (datos.BNE.es) XX1042858, Wikidata Q50358336, http://datos.bne.es, adalwyd 25 Chwefror 2024
- ↑ Disgrifiwyd yn: https://link.springer.com/chapter/10.1007/978-3-476-03702-2_25. retrieved: 31 Gorffennaf 2022. (yn de, en) Deutsche Biographie, Bayerische Staatsbibliothek, >1 Mio. (Stand: 2025), dynodwr Deutsche Biographie 118505602, Wikidata Q1202222, https://www.deutsche-biographie.de/, adalwyd 2 Tachwedd 2026
- ↑ Rhyw: Bibliothèque nationale de France (yn fr), ffeil awdurdod y BnF, dynodwr BnF 11889805f, Wikidata Q19938912, https://data.bnf.fr/, adalwyd 10 Hydref 2015 Anna Gadzinski (2 Medi 2015). KALLIOPE Austria (PDF) (yn Almaeneg). Fienna: Federal Ministry for European and International Affairs. tt. 141–142. ISBN 978-3-9503655-5-9. Wikidata Q110290935. Deutsche Nationalbibliothek; Staatsbibliothek zu Berlin; Bayerische Staatsbibliothek; Llyfrgell Genedlaethol Awstria (yn de), Gemeinsame Normdatei, GND 118505602, Wikidata Q36578, https://gnd.network/, adalwyd 4 Gorffennaf 2024
- ↑ Dyddiad geni: Deutsche Nationalbibliothek; Staatsbibliothek zu Berlin; Bayerische Staatsbibliothek; Llyfrgell Genedlaethol Awstria (yn de), Gemeinsame Normdatei, Wikidata Q36578, https://gnd.network/, adalwyd 9 Ebrill 2014 Bibliothèque nationale de France (yn fr), ffeil awdurdod y BnF, dynodwr BnF 11889805f, Wikidata Q19938912, https://data.bnf.fr/, adalwyd 10 Hydref 2015 "Ingeborg Bachmann". Encyclopædia Britannica Online. Cyrchwyd 9 Hydref 2017. "Ingeborg Bachmann". SNAC. Cyrchwyd 9 Hydref 2017. "Ingeborg Bachmann". ISFDB. Cyrchwyd 9 Hydref 2017. "Ingeborg Bachmann". Discogs. Cyrchwyd 9 Hydref 2017. "Ingeborg Bachmann". FemBio database. Cyrchwyd 9 Hydref 2017. "Ingeborg Bachmann". Brockhaus Enzyklopädie. Cyrchwyd 9 Hydref 2017. "Ingeborg Bachmann". Kritisches Lexikon der Gegenwartsliteratur. "Ingeborg Bachmann". Vegetti Catalog of Fantastic Literature. "Ingeborg Bachmann". Gran Enciclopèdia Catalana. "Ingeborg Bachmann". Proleksis Encyclopedia. abART, dynodwr abART (person) 111056, Wikidata Q107456632, http://isabart.org, adalwyd 1 Ebrill 2021 "Ingeborg Bachmann". Munzinger Personen. Cyrchwyd 9 Hydref 2017. Anna Gadzinski (2 Medi 2015). KALLIOPE Austria (PDF) (yn Almaeneg). Fienna: Federal Ministry for European and International Affairs. tt. 141–142. ISBN 978-3-9503655-5-9. Wikidata Q110290935. (yn nb, nn) Store norske leksikon, ISSN 2464-1480, dynodwr Store norske leksikon Ingeborg_Bachmann, Wikidata Q746368, https://snl.no, adalwyd 17 Hydref 2026
- ↑ Dyddiad marw: Deutsche Nationalbibliothek; Staatsbibliothek zu Berlin; Bayerische Staatsbibliothek; Llyfrgell Genedlaethol Awstria (yn de), Gemeinsame Normdatei, Wikidata Q36578, https://gnd.network/, adalwyd 9 Ebrill 2014 Bibliothèque nationale de France (yn fr), ffeil awdurdod y BnF, dynodwr BnF 11889805f, Wikidata Q19938912, https://data.bnf.fr/, adalwyd 10 Hydref 2015 "Ingeborg Bachmann". Encyclopædia Britannica Online. Cyrchwyd 9 Hydref 2017. "Ingeborg Bachmann". SNAC. Cyrchwyd 9 Hydref 2017. "Ingeborg Bachmann". ISFDB. Cyrchwyd 9 Hydref 2017. "Ingeborg Bachmann". Discogs. Cyrchwyd 9 Hydref 2017. "Ingeborg Bachmann". filmportal.de. Cyrchwyd 9 Hydref 2017. "Ingeborg Bachmann". FemBio database. Cyrchwyd 9 Hydref 2017. "Ingeborg Bachmann". Brockhaus Enzyklopädie. Cyrchwyd 9 Hydref 2017. "Ingeborg Bachmann". Kritisches Lexikon der Gegenwartsliteratur. "Ingeborg Bachmann". Vegetti Catalog of Fantastic Literature. "Ingeborg Bachmann". Gran Enciclopèdia Catalana. "Ingeborg Bachmann". Proleksis Encyclopedia. abART, dynodwr abART (person) 111056, Wikidata Q107456632, http://isabart.org, adalwyd 1 Ebrill 2021 "Ingeborg Bachmann". Munzinger Personen. Cyrchwyd 9 Hydref 2017. Anna Gadzinski (2 Medi 2015). KALLIOPE Austria (PDF) (yn Almaeneg). Fienna: Federal Ministry for European and International Affairs. tt. 141–142. ISBN 978-3-9503655-5-9. Wikidata Q110290935. (yn nb, nn) Store norske leksikon, ISSN 2464-1480, dynodwr Store norske leksikon Ingeborg_Bachmann, Wikidata Q746368, https://snl.no, adalwyd 17 Hydref 2026
- ↑ Man geni: Deutsche Nationalbibliothek; Staatsbibliothek zu Berlin; Bayerische Staatsbibliothek; Llyfrgell Genedlaethol Awstria (yn de), Gemeinsame Normdatei, GND 118505602, Wikidata Q36578, https://gnd.network/, adalwyd 21 Gorffennaf 2015 Anna Gadzinski (2 Medi 2015). KALLIOPE Austria (PDF) (yn Almaeneg). Fienna: Federal Ministry for European and International Affairs. tt. 141–142. ISBN 978-3-9503655-5-9. Wikidata Q110290935. (yn nb, nn) Store norske leksikon, ISSN 2464-1480, dynodwr Store norske leksikon Ingeborg_Bachmann, Wikidata Q746368, https://snl.no, adalwyd 17 Hydref 2026
- ↑ Man gwaith: Deutsche Nationalbibliothek; Staatsbibliothek zu Berlin; Bayerische Staatsbibliothek; Llyfrgell Genedlaethol Awstria (yn de), Gemeinsame Normdatei, Wikidata Q36578, https://gnd.network/, adalwyd 2 Ebrill 2015
- ↑ Galwedigaeth: abART, dynodwr abART (person) 111056, Wikidata Q107456632, http://isabart.org, adalwyd 1 Ebrill 2021 abART, dynodwr abART (person) 111056, Wikidata Q107456632, http://isabart.org, adalwyd 1 Ebrill 2021 Deutsche Nationalbibliothek; Staatsbibliothek zu Berlin; Bayerische Staatsbibliothek; Llyfrgell Genedlaethol Awstria (yn de), Gemeinsame Normdatei, GND 118505602, Wikidata Q36578, https://gnd.network/, adalwyd 20 Ebrill 2026 Deutsche Nationalbibliothek; Staatsbibliothek zu Berlin; Bayerische Staatsbibliothek; Llyfrgell Genedlaethol Awstria (yn de), Gemeinsame Normdatei, GND 118505602, Wikidata Q36578, https://gnd.network/, adalwyd 20 Ebrill 2026 Deutsche Nationalbibliothek; Staatsbibliothek zu Berlin; Bayerische Staatsbibliothek; Llyfrgell Genedlaethol Awstria (yn de), Gemeinsame Normdatei, GND 118505602, Wikidata Q36578, https://gnd.network/, adalwyd 20 Ebrill 2026