Neidio i'r cynnwys

Ingeborg Bachmann

Oddi ar Wicipedia
Ingeborg Bachmann
Ganwyd25 Mehefin 1926 Edit this on Wikidata
Klagenfurt am Wörthersee Edit this on Wikidata
Bu farw17 Hydref 1973 Edit this on Wikidata
Rhufain Edit this on Wikidata
Man preswylRhufain Edit this on Wikidata
DinasyddiaethBaner Awstria Awstria
Galwedigaethbardd, ysgrifennwr, newyddiadurwr, sgriptiwr, athronydd, awdur ysgrifau, dramodydd, libretydd, cyfieithydd Edit this on Wikidata
Adnabyddus amDas dreißigste Jahr, Malina, Die Karawane und die Auferstehung, Der gute Gott von Manhattan, Q2288570 Edit this on Wikidata
Prif ddylanwadIlse Aichinger Edit this on Wikidata
PartnerMax Frisch, Paul Celan Edit this on Wikidata
Gwobr/auGwobr Anton Wildgans, Gwobr Fawr Gwladwriaeth Awstria am Lenyddiaeth, Gwobr Georg Büchner, Gwobr Llenyddiaeth Dinas Bremen Edit this on Wikidata
llofnod

Awdures Awstriaidd oedd Ingeborg Bachmann (25 Mehefin 1926 - 17 Hydref 1973) sy'n cael ei hystyried yn nodigedig am ei gwaith fel bardd, newyddiadurwr, sgriptiwr ac athronydd.

Magwraeth ac addysg[golygu | golygu cod]

Fe'i ganed yn Klagenfurt, Carinthia ar 25 Mehefin 1926 a bu farw yn Rhufain, yn ferch i brifathro. Astudiodd athroniaeth, seicoleg, ieitheg yr Almaen, a'r gyfraith ym mhrifysgolion Innsbruck, Graz, a Vienna. Yn 1949, derbyniodd ei Doethur mewn Athroniaeth o Brifysgol Fienna o'r enw "Derbyniad Beirniadol Athroniaeth Ddigwyddiadol Martin Heidegger"; ei hymgyghorydd traethawd ymchwil oedd Victor Kraft.[1][2][3][4][5][6]

Ar ôl graddio, gweithiodd Bachmann fel sgriptiwr a golygydd yng ngorsaf radio Rot-Weiss-Rot,swydd a roddodd drosolwg cyffredinol iddi o lenyddiaeth, ac a roddodd incwm iddi ac a wnaeth iddi barhau gyda'i gwaith llenyddol. Daeth i gysylltiad gyda Hans Weigel, Ilse Aichinger, Paul Celan, Heinrich Böll, Marcel Reich-Ranicki a Günter Grass pan ymunodd a'r Gruppe 47.

Roedd traethawd doethuriaeth Bachmann yn mynegi ei dadrithiad cynyddol gyda dirfodaeth (existentialism) Heideggeria, a liniarwyd ychydig oherwydd ei diddordeb yn Ludwig Wittgenstein. Dylanwadwyd ar ei hagwedd at iaith gan syniadau Wittgenstein,

Y llenor[golygu | golygu cod]

Yn ystod ei hoes, adnabyddwyd Bachmann yn bennaf oherwydd dau gasgliad o farddoniaeth a ysgrifennodd: Das dreißigste Jahr, Malina, Die Karawane und die Auferstehung a Der gute Gott von Manhattan.

Roedd Bachmann ar flaen y gad o ran syniadaeth blaenllaw hawliau menywod, yn enwedig yn Awstria. Canfu, yn ei bywyd personol, y stad o fod yn rhydd oddi wrth realaeth gwleidyddol yr oes. Cafodd gweithiau Bachmann a rhai Barbara Frischmuth, Brigitte Schwaiger ac Anna Mitgutsch eu cyhoeddi'n eang yn yr Almaen. Cyhoeddodd awduron gwrywaidd o Awstria fel Franz Innerhofer, Josef Winkler a Peter Turrini weithiau ar brofiadau trawmatig o gymdeithasoli. Yn aml, cynhyrchodd yr awduron hyn eu gwaith ar gyfer prif gyhoeddwyr gweithiau Almaeneg. Ar ôl marwolaeth Bachmann ym 1973 parhaodd awduron Awstria fel Thomas Bernhard, Peter Handke ac Elfriede Jelinek â thraddodiad llenyddiaeth Awstria yn yr Almaen.

Aelodaeth[golygu | golygu cod]

Bu'n aelod o Grwp 47, Academi Iaith a Barddoniaeth Almaeneg am rai blynyddoedd. [7][8]

Anrhydeddau[golygu | golygu cod]

  • Dros y blynyddoedd, derbyniodd nifer o anrhydeddau, gan gynnwys: Gwobr Anton Wildgans (1971), Gwobr Fawr Gwladwriaeth Awstria am Lenyddiaeth (1968), Gwobr Georg Büchner (1964), Gwobr Llenyddiaeth Dinas Bremen (1957) .


Cyfeiriadau[golygu | golygu cod]

  1. Cyffredinol: http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb11889805f. ffeil awdurdod y BnF. dyddiad cyrchiad: 10 Hydref 2015.
  2. Disgrifiwyd yn: https://link.springer.com/chapter/10.1007/978-3-476-03702-2_25. dyddiad cyrchiad: 31 Gorffennaf 2022.
  3. Rhyw: Ffeil Awdurdodi Rhyngwladol. dyddiad cyrchiad: 4 Tachwedd 2018. Deutsche Nationalbibliothek; Staatsbibliothek zu Berlin; Bayerische Staatsbibliothek; Llyfrgell Genedlaethol Awstria (yn de), Gemeinsame Normdatei, Wikidata Q36578, https://gnd.network/, adalwyd 9 Ebrill 2014 http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb11889805f. ffeil awdurdod y BnF. dyddiad cyrchiad: 10 Hydref 2015.
  4. Dyddiad geni: Deutsche Nationalbibliothek; Staatsbibliothek zu Berlin; Bayerische Staatsbibliothek; Llyfrgell Genedlaethol Awstria (yn de), Gemeinsame Normdatei, Wikidata Q36578, https://gnd.network/, adalwyd 9 Ebrill 2014 http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb11889805f. ffeil awdurdod y BnF. dyddiad cyrchiad: 10 Hydref 2015. "Ingeborg Bachmann". Cyrchwyd 9 Hydref 2017. "Ingeborg Bachmann". Cyrchwyd 9 Hydref 2017. "Ingeborg Bachmann". Cyrchwyd 9 Hydref 2017. "Ingeborg Bachmann". Discogs. Cyrchwyd 9 Hydref 2017. "Ingeborg Bachmann". Cyrchwyd 9 Hydref 2017. "Ingeborg Bachmann". Cyrchwyd 9 Hydref 2017. "Ingeborg Bachmann". "Ingeborg Bachmann". "Ingeborg Bachmann". "Ingeborg Bachmann". https://cs.isabart.org/person/111056. dyddiad cyrchiad: 1 Ebrill 2021. dynodwr abART (person): 111056. "Ingeborg Bachmann". Cyrchwyd 9 Hydref 2017.
  5. Dyddiad marw: Deutsche Nationalbibliothek; Staatsbibliothek zu Berlin; Bayerische Staatsbibliothek; Llyfrgell Genedlaethol Awstria (yn de), Gemeinsame Normdatei, Wikidata Q36578, https://gnd.network/, adalwyd 9 Ebrill 2014 http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb11889805f. ffeil awdurdod y BnF. dyddiad cyrchiad: 10 Hydref 2015. "Ingeborg Bachmann". Cyrchwyd 9 Hydref 2017. "Ingeborg Bachmann". Cyrchwyd 9 Hydref 2017. "Ingeborg Bachmann". Cyrchwyd 9 Hydref 2017. "Ingeborg Bachmann". Discogs. Cyrchwyd 9 Hydref 2017. "Ingeborg Bachmann". Cyrchwyd 9 Hydref 2017. "Ingeborg Bachmann". Cyrchwyd 9 Hydref 2017. "Ingeborg Bachmann". Cyrchwyd 9 Hydref 2017. "Ingeborg Bachmann". "Ingeborg Bachmann". "Ingeborg Bachmann". "Ingeborg Bachmann". https://cs.isabart.org/person/111056. dyddiad cyrchiad: 1 Ebrill 2021. dynodwr abART (person): 111056. "Ingeborg Bachmann". Cyrchwyd 9 Hydref 2017.
  6. Man geni: Gemeinsame Normdatei. dyddiad cyrchiad: 21 Gorffennaf 2015.
  7. Man gwaith: Deutsche Nationalbibliothek; Staatsbibliothek zu Berlin; Bayerische Staatsbibliothek; Llyfrgell Genedlaethol Awstria (yn de), Gemeinsame Normdatei, Wikidata Q36578, https://gnd.network/, adalwyd 2 Ebrill 2015
  8. Galwedigaeth: https://cs.isabart.org/person/111056. dyddiad cyrchiad: 1 Ebrill 2021. dynodwr abART (person): 111056. https://cs.isabart.org/person/111056. dyddiad cyrchiad: 1 Ebrill 2021. dynodwr abART (person): 111056.