Ingeborg Bachmann

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search
Ingeborg Bachmann
Klagenfurt - Musilhaus - Ingeborg Bachmann.jpg
Ganwyd 25 Mehefin 1926 Edit this on Wikidata
Klagenfurt Edit this on Wikidata
Bu farw 17 Hydref 1973 Edit this on Wikidata (47 oed)
Rhufain Edit this on Wikidata
Dinasyddiaeth Baner Awstria Awstria
Galwedigaeth Bardd, Ysgrifennwr, newyddiadurwr, Sgriptiwr, athronydd, awdur ysgrifau, Dramodydd, libretydd, cyfieithydd Edit this on Wikidata
Cyflogwr
  • Prifysgol Amsterdam
  • Prifysgol Amsterdam Edit this on Wikidata
Adnabyddus am Das dreißigste Jahr, Malina, Die Karawane und die Auferstehung, Der gute Gott von Manhattan, Q2288570 Edit this on Wikidata
Prif ddylanwad Ilse Aichinger Edit this on Wikidata
Partner Max Frisch Edit this on Wikidata
Gwobr/au Gwobr Anton Wildgans, Gwobr Fawr Gwladwriaeth Awstria am Lenyddiaeth, Gwobr Georg Büchner Edit this on Wikidata
Llofnod
Ingeborg Bachmann Signature.jpg

Awdures Awstriaidd oedd Ingeborg Bachmann (25 Mehefin 1926 - 17 Hydref 1973) sy'n cael ei hystyried yn nodigedig am ei gwaith fel bardd, newyddiadurwr, sgriptiwr ac athronydd.

Magwraeth ac addysg[golygu | golygu cod y dudalen]

Fe'i ganed yn Klagenfurt, Carinthia ar 25 Mehefin 1926 a bu farw yn Rhufain, yn ferch i brifathro. Astudiodd athroniaeth, seicoleg, ieitheg yr Almaen, a'r gyfraith ym mhrifysgolion Innsbruck, Graz, a Vienna. Yn 1949, derbyniodd ei Doethur mewn Athroniaeth o Brifysgol Fienna o'r enw "Derbyniad Beirniadol Athroniaeth Ddigwyddiadol Martin Heidegger"; ei hymgyghorydd traethawd ymchwil oedd Victor Kraft. [1][2][3][4][5]

Ar ôl graddio, gweithiodd Bachmann fel sgriptiwr a golygydd yng ngorsaf radio Rot-Weiss-Rot,swydd a roddodd drosolwg cyffredinol iddi o lenyddiaeth, ac a roddodd incwm iddi ac a wnaeth iddi barhau gyda'i gwaith llenyddol. Daeth i gysylltiad gyda Hans Weigel, Ilse Aichinger, Paul Celan, Heinrich Böll, Marcel Reich-Ranicki a Günter Grass pan ymunodd a'r Gruppe 47.

Roedd traethawd doethuriaeth Bachmann yn mynegi ei dadrithiad cynyddol gyda dirfodaeth (existentialism) Heideggeria, a liniarwyd ychydig oherwydd ei diddordeb yn Ludwig Wittgenstein. Dylanwadwyd ar ei hagwedd at iaith gan syniadau Wittgenstein,

Y llenor[golygu | golygu cod y dudalen]

Yn ystod ei hoes, adnabyddwyd Bachmann yn bennaf oherwydd dau gasgliad o farddoniaeth a ysgrifennodd: Das dreißigste Jahr, Malina, Die Karawane und die Auferstehung a Der gute Gott von Manhattan.

Roedd Bachmann ar flaen y gad o ran syniadaeth blaenllaw hawliau menywod, yn enwedig yn Awstria. Canfu, yn ei bywyd personol, y stad o fod yn rhydd oddi wrth realaeth gwleidyddol yr oes. Cafodd gweithiau Bachmann a rhai Barbara Frischmuth, Brigitte Schwaiger ac Anna Mitgutsch eu cyhoeddi'n eang yn yr Almaen. Cyhoeddodd awduron gwrywaidd o Awstria fel Franz Innerhofer, Josef Winkler a Peter Turrini weithiau ar brofiadau trawmatig o gymdeithasoli. Yn aml, cynhyrchodd yr awduron hyn eu gwaith ar gyfer prif gyhoeddwyr gweithiau Almaeneg. Ar ôl marwolaeth Bachmann ym 1973 parhaodd awduron Awstria fel Thomas Bernhard, Peter Handke ac Elfriede Jelinek â thraddodiad llenyddiaeth Awstria yn yr Almaen.

Aelodaeth[golygu | golygu cod y dudalen]

Bu'n aelod o Grwp 47, Academi Iaith a Barddoniaeth Almaeneg am rai blynyddoedd. [6]

Anrhydeddau[golygu | golygu cod y dudalen]

  • Dros y blynyddoedd, derbyniodd nifer o anrhydeddau, gan gynnwys: Gwobr Anton Wildgans (1971), Gwobr Fawr Gwladwriaeth Awstria am Lenyddiaeth (1968), Gwobr Georg Büchner (1964)


Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

  1. Cyffredinol: http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb11889805f; ffeil awdurdod y BnF; dyddiad cyrchiad: 10 Hydref 2015.
  2. Rhyw: Ffeil Awdurdodi Rhyngwladol, dynodwr VIAF 6839, https://viaf.org/, adalwyd 4 Tachwedd 2018Wikidata Q54919 Deutsche Nationalbibliothek; Berlin State Library; Bavarian State Library; Austrian National Library, https://www.dnb.de/EN/Home/home_node.html Gemeinsame Normdatei, https://www.dnb.de/gnd, https://www.dnb.de/EN/Home/home_node.html, adalwyd 9 Ebrill 2014Wikidata Q36578 http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb11889805f; ffeil awdurdod y BnF; dyddiad cyrchiad: 10 Hydref 2015.
  3. Dyddiad geni: Deutsche Nationalbibliothek; Berlin State Library; Bavarian State Library; Austrian National Library, https://www.dnb.de/EN/Home/home_node.html Gemeinsame Normdatei, https://www.dnb.de/gnd, https://www.dnb.de/EN/Home/home_node.html, adalwyd 9 Ebrill 2014Wikidata Q36578 http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb11889805f; ffeil awdurdod y BnF; dyddiad cyrchiad: 10 Hydref 2015. https://brockhaus.de/ecs/julex/article/bachmann-ingeborg; dyddiad cyrchiad: 9 Hydref 2017; enwyd fel: Ingeborg Bachmann.
  4. Dyddiad marw: Deutsche Nationalbibliothek; Berlin State Library; Bavarian State Library; Austrian National Library, https://www.dnb.de/EN/Home/home_node.html Gemeinsame Normdatei, https://www.dnb.de/gnd, https://www.dnb.de/EN/Home/home_node.html, adalwyd 9 Ebrill 2014Wikidata Q36578 http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb11889805f; ffeil awdurdod y BnF; dyddiad cyrchiad: 10 Hydref 2015. https://brockhaus.de/ecs/julex/article/bachmann-ingeborg; dyddiad cyrchiad: 9 Hydref 2017; enwyd fel: Ingeborg Bachmann.
  5. Man geni: Deutsche Nationalbibliothek; Berlin State Library; Bavarian State Library; Austrian National Library, https://www.dnb.de/EN/Home/home_node.html Gemeinsame Normdatei, GND 118505602, https://www.dnb.de/gnd, https://www.dnb.de/EN/Home/home_node.html, adalwyd 21 Gorffennaf 2015Wikidata Q36578
  6. Man gwaith: Deutsche Nationalbibliothek; Berlin State Library; Bavarian State Library; Austrian National Library, https://www.dnb.de/EN/Home/home_node.html Gemeinsame Normdatei, https://www.dnb.de/gnd, https://www.dnb.de/EN/Home/home_node.html, adalwyd 2 Ebrill 2015Wikidata Q36578