Friedrich Schiller

Oddi ar Wicipedia
Neidio i: llywio, chwilio
Friedrich Schiller
Friedrich Schiller by Ludovike Simanowiz.jpg
Ganwyd Johann Christoph Friedrich von Schiller Edit this on Wikidata
10 Tachwedd 1759 Edit this on Wikidata
Marbach am Neckar Edit this on Wikidata
Bu farw 9 Mai 1805 Edit this on Wikidata (45 oed)
Achos: Diciâu Edit this on Wikidata
Weimar Edit this on Wikidata
Alma mater Karlsschule Stuttgart, Prifysgol Jena Edit this on Wikidata
Gwaith Bardd, athronydd, hanesydd, llyfrgellydd, awdur, dramodydd, nofelydd, academydd, cyfieithydd, newyddiadurwr Edit this on Wikidata
Cyflogwr Prifysgol Jena Edit this on Wikidata
Gwaith nodedig The Robbers, Don Carlos, Wallenstein, Mary Stuart, William Tell, Intrigue and Love, On the Aesthetic Education of Man, Die Huldigung der Künste Edit this on Wikidata
Aelod o Yr Academi Gwyddoniaeth Defnyddiol, Academi Frenhinol Llythyrau, Hanes a Hynafiaethau Sweden Edit this on Wikidata
Priod Charlotte von Lengefeld Edit this on Wikidata
Plant Emilie von Gleichen-Rußwurm, Ernst von Schiller Edit this on Wikidata
Teulu Christophine Reinwald Edit this on Wikidata
Llofnod
Schiller Autogram.png

Bardd, dramodydd, hanesydd ac athronydd oedd Johann Christoph Friedrich von Schiller (10 Tachwedd 1759 - 9 Mai 1805).

Magwraeth cynnar[golygu | golygu cod y dudalen]

Cafodd ei eni ym Marbach am Neckar, Yr Almaen yn fab i'r meddyg Johann Kaspar Schiller (1733-1796), a'i wraig Elisabeth Dorothea Kodweiß (1732-1802). Fe'i galwyd ar ôl Ffredrig II, brenin Prwsia ond galwyd ef gan bawb yn Fritz.[1] Roedd tad Schiller yn gweithio i'r fyddin Schwäbisch Gmünd a symudodd y teulu ato yn 1763, ar derfyn y rhyfel, i le o'r enw Lorch.[2] Yn Lorch, derbyniodd Schiller addysg cynradd o safon isel, felly, trefnodd ei rieni iddo dderbyn addysg gan offeiriad: mewn Lladin a Groeg. Sgwennodd Schiller am Pastor Moser yn ei ddrama cyntaf: Die Räuber (Y Lladron) Am gyfnod, roedd Schiller yn awyddus i ddilyn ôl traed ei athro a mynd yn offeiriad.[3] Symudodd y teulu i Ludwigsburg.[4] a daeth i sylw Charles Eugene, Dug Württemberg a drefnodd iddo fynd i'r coleg milwrol Karlsschule Stuttgart yn 1773 i astudio meddygaeth. Bu'n ddyn sâl am y rhan fwyaf o'i fywyd a cheisiodd wella'i hyn ar bob achlysur.

Portresd o Friedrich Schiller gan Gerhard von Kügelgen

Y sgwennwr[golygu | golygu cod y dudalen]

Roedd yn ffrind i'r gŵr dylanwadol Johann Wolfgang von Goethe am 17 mlynedd olaf ei fywyd: rhwng 1788–1805. Roedd y cyfeillgarwch hwn yn un cymhleth, a sbardunodd lawer o drafodaethau am estheteg; gelwir hyn heddiw yn Weimar Classicism. Datblygodd y ddau syniadau eraill hefyd gan gynnwys Xenien, sef casgliad o gerddi byr, athronyddol.

Llyfryddiaeth[golygu | golygu cod y dudalen]

Barddoniaeth[golygu | golygu cod y dudalen]

  • An die Freude (1785)
  • Das Lied von der Glocke (1798)
  • Die Künstler

Drama[golygu | golygu cod y dudalen]

  • Die Räuber (1781)
  • Kabale und Liebe (1784)
  • Don Carlos (1787)
  • Maria Stuart (1800)
  • Die Jungfrau von Orleans (1801)
  • Turandot (1802)
  • Die Braut von Messina (1803)
  • Wilhelm Tell (1804)

Hanes[golygu | golygu cod y dudalen]

  • Geschichte des Abfalls der vereinigten Niederlande von der spanischen Regierung
  • Geschichte des dreissigjährigen Kriegs
  • Über Völkerwanderung, Kreuzzüge und Mittelalter

Arall[golygu | golygu cod y dudalen]

  • Über die ästhetische Erziehung des Menschen in einer Reihe von Briefen

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

  1. Lahnstein 1981, tud. 18.
  2. Lahnstein 1981, tud. 20–1.
  3. Lahnstein 1981, tud. 25.
  4. Lahnstein 1981, tud. 27.


Baner Yr AlmaenEicon person Eginyn erthygl sydd uchod am Almaenwr neu Almaenes. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.