Ffïon

Oddi ar Wicipedia
Neidio i: llywio, chwilio
Digitalis purpurea
Digitalis purpurea (Ffïon)
Dosbarthiad gwyddonol
Teyrnas: Plantae
Ddim wedi'i restru: Angiosbermau
Ddim wedi'i restru: Ewdicotau
Ddim wedi'i restru: Asteridau
Urdd: Lamiales
Teulu: Plantaginaceae
Genws: Digitalis
Rhywogaeth: D. purpurea
Enw deuenwol
Digitalis purpurea
L.

Planhigyn blodeuol sy'n gynhenid yn y rhan fwyaf o Ewrop yw Ffïon, Bys Coch, Gwniadur Mair, Menyg Ellyllod, Y Gleci Goch neu Fysedd y Cŵn (Lladin: Digitalis purpurea yw'r mwyaf cyffredin.)

Mae iddo gorsen dal, gyda chylch o ddail o amgylch y bôn. Fel rheol, dwy flynedd yw hyd oes Ffïon. Mae'r dail tua 10-35 cm o hir; mae ganddyn coesau hirion, a thoreth o flew mân ar eu gwaelodion. Gan amlaf mae lliw porffor golau neu binc gan y blodau, sydd â'u pennau i lawr, a smotiau ar y tu fewn, ond mae rhai melyn a gwyn iw cael yn ogystal.

Gwenwyn[golygu | golygu cod y dudalen]

Mae dail, blodau, a hadau Ffïon yn wenwynig oherwydd presenoldeb sylwedd digitoxin ynddynt. Gall ladd pobl a rhai anifeiliaid os cânt eu bwyta.

Nodweddion Adnabod[golygu | golygu cod y dudalen]

Mae iddo gorsen dal, gyda chylch o ddail o amgylch y bôn. Fel rheol, dwy flynedd yw hyd oes Ffïon. Mae'r dail tua 10-35 cm o hir; mae ganddyn coesau hirion, a thoreth o flew mân ar eu gwaelodion. Gan amlaf mae lliw porffor golau neu binc gan y blodau, sydd â'u pennau i lawr, a smotiau ar y tu fewn, ond mae rhai melyn a gwyn iw cael yn ogystal.

Enwau[golygu | golygu cod y dudalen]

Mae'n debyg mai'r ffion yw'r planhigyn sydd a'r mwyaf o enwau o unrhyw blanhigyn, rhwng y gwahanol ieithoedd, yn y fflora Brydeinig (ffynhonnell). Dyma rai Cymraeg: bys coch, bysedd cochion, bysedd y cwn, catrish y cwn, menyg ellyllon, gwniadur Mair, dail crachod (y dail yn unig), ffiol y ffridd, ffion y ffridd, Clatsh y Cŵn, Cleci Coch, Dail Ffion, Dail Llwynog, Dail Bysedd Cochion, Dail Crach, Ffiol y Ffridd, Ffion Ffrith, Ffuon Cochaf, Llwyn y Tewlaeth, Maneg y Forwyn. (Dafis D a xxxx)

Foxglove yw'r prif enw yn Saesneg. Yn ol An Englishman's Flora (Grigsen) mae nn o enwau eraill.

Bathwyd Digitalis,yn yr enw gwyddonol Digitalis purpurea gan Leanard Fuchs yn De Historia Stirpium 1542, gan efelychu enwau Almaeneg.

Statws[golygu | golygu cod y dudalen]

Yng Nghymru, Prydain a thu hwnt

Comin Wikimedia
Mae gan Gomin Wikimedia
gyfryngau sy'n berthnasol i:

Oriel[golygu | golygu cod y dudalen]

Cysysylltiad a phobl[golygu | golygu cod y dudalen]