Emilia Broomé

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search
Emilia Broomé
Emilia Broomé.jpg
Ganwyd 13 Ionawr 1866 Edit this on Wikidata
Jönköping Edit this on Wikidata
Bu farw 2 Mehefin 1925 Edit this on Wikidata (59 oed)
Dinas Stockholm Edit this on Wikidata
Dinasyddiaeth Baner Sweden Sweden
Alma mater
  • Wallinska skolan
  • Prifysgol Uppsala Edit this on Wikidata
Galwedigaeth gwleidydd, gwleidydd lleol, athro ysgol uwchradd, fredspolitiker, swffragét Edit this on Wikidata
Swydd cynghorydd, aelod o fwrdd, cadeirydd, cadeirydd, cadeirydd, aelod o fwrdd, cadeirydd Edit this on Wikidata
Plaid Wleidyddol Liberal Party of Sweden, Cymdeithas Genedlaethol y Meddwl Rhydd Edit this on Wikidata
Gwobr/au Gwobr Illis Quorum Edit this on Wikidata

Ffeminist a swffragét o Sweden oedd Emilia Broomé (13 Ionawr 1866 - 2 Mehefin 1925); roedd hefyd yn wleidydd, yn athrawes ysgol uwchradd ac yn fredspolitiker. Ei henw llaw oedd Emilia Augusta Clementina Broomé, née Lothigius. Yn 1914, fe'i hetholwyd, fel y ferch gyntaf, i Gynulliad Cenedlaethol Sweden.

Fe'i ganed yn Jönköpings församling ar 13 Ionawr 1866; bu farw yn ninas Stockholm ac fe'i claddwyd ym "Mynwent y Gogledd". [1][2][3][4][5]

Magwraeth[golygu | golygu cod y dudalen]

Wedi cyfnod yn astudio yn yr ysgol leol i fenywod, cafodd radd yn 'Wallinska skolan' ym 1883 a graddiodd mewn athroniaeth a meddygaeth yn Uppsala ym 1884. Wedi hynny, fe'i cyflogwyd yn athrawes yn ysgol Anna Whitlock yn Stockholm. [6][7][8][9]

Yr addysgwraig[golygu | golygu cod y dudalen]

Hi oedd cadeirydd Stockholmsföreningen o blaid kvinnans politiska rösträtt (sef Cangen Stockholm o Gymdeithas Genedlaethol Etholfraint y Menywod) o'i sefydlu ym 1902 hyd at 1906. Roedd yn aelod o fwrdd cyfarwyddwyr y CSA (Y Gymdeithas Lles Cymdeithasol) rhwng 1904 –1925, ac yn aelod o Gyfarwyddiaeth Addysg Stockholm.

Heddwch[golygu | golygu cod y dudalen]

Sefydlodd a bu'u gadeirydd Undeb Heddwch Menywod Sweden, o 1898 nes iddi uno ag Undeb Heddwch Sweden ym 1911, a gweithredodd hefyd fel cynrychiolydd Sweden yn y gynhadledd heddwch ryngwladol yn Haag yn 1899.

Y gwleidydd[golygu | golygu cod y dudalen]

Enwebwyd Emilia Broomé ar gyfer etholiad Cyngor Dinas Stockholm yn 1910 ac yn 1911. Fe'i hetholwyd i gyngor y ddinas yn ystod yr ail etholiad a gwasanaethodd rhwng 1911–1924. Hi oedd cadeirydd y merched rhyddfrydol 1917–1920.

Emilia Broomé oedd y fenyw gyntaf o Sweden i fod yn rhan o bwyllgor deddfwriaethol gwladwriaeth Sweden (Lagberedningen), a oedd yn paratoi cyfreithiau newydd a bu'n aelod o'r pwyllgor rhwng 1914–1918. Cymerodd ran yn y gwaith o ysgrifennu'r gyfraith briodas ddiwygiedig ym 1920, lle cafodd dynion a merched eu gwneud yn gyfartal yn llygad y gyfraith, a lle datganwyd bod y fenyw briod yn cael yr hawl i bleidleisio, yn cael cyflog cyfartal (1921) ac yn rhoi'r hawl i fenywod i gael eu cyflogi ym mhob proffesiwn swyddogol yn 1923.

Aelodaeth[golygu | golygu cod y dudalen]

Bu'n aelod o Gymdeithas Stockholm ar gyfer Hawl Gwleidyddol y Merched i Bleidleisio, a'r Undeb Ganolog ar gyfer Gwaith Cymdeithasol am rai blynyddoedd.

Anrhydeddau[golygu | golygu cod y dudalen]

  • Dros y blynyddoedd, derbyniodd nifer o anrhydeddau, gan gynnwys: Gwobr Illis Quorum (1916)[10]


Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

  1. Cyffredinol: https://libris.kb.se/katalogisering/c9prt0bw031669w; LIBRIS; dyddiad cyrchiad: 24 Awst 2018; dyddiad cyhoeddi: 26 Mawrth 2018.
  2. Dyddiad geni: "Emilia A C Broomé (f. Lothigius)"; dynodwr Bywgraffiadur Sweden: 17035; dyddiad cyrchiad: 27 Mawrth 2017; tudalen: 449.
  3. Dyddiad marw: "Emilia A C Broomé (f. Lothigius)"; dynodwr Bywgraffiadur Sweden: 17035; dyddiad cyrchiad: 27 Mawrth 2017; tudalen: 449. "Emilia A C Broomé (f. Lothigius)"; dynodwr Bywgraffiadur Sweden: 17035.
  4. Man geni: "Emilia A C Broomé (f. Lothigius)"; dynodwr Bywgraffiadur Sweden: 17035; dyddiad cyrchiad: 27 Mawrth 2017; tudalen: 449.
  5. Man claddu: "Broomé, EMILIA AUGUSTA E." Cyrchwyd 27 Mawrth 2017.
  6. Alma mater: https://sok.riksarkivet.se/sbl/Presentation.aspx?id=17035; dyddiad cyrchiad: 16 Mehefin 2020. https://sok.riksarkivet.se/sbl/Presentation.aspx?id=17035; dyddiad cyrchiad: 16 Mehefin 2020.
  7. Galwedigaeth: "Emilia A C Broomé (f. Lothigius)"; dynodwr Bywgraffiadur Sweden: 17035; dyddiad cyrchiad: 27 Mawrth 2017; tudalen: 449. "Emilia A C Broomé (f. Lothigius)"; dynodwr Bywgraffiadur Sweden: 17035; dyddiad cyrchiad: 27 Mawrth 2017; tudalen: 449. "Emilia A C Broomé (f. Lothigius)"; dynodwr Bywgraffiadur Sweden: 17035; dyddiad cyrchiad: 27 Mawrth 2017; tudalen: 449. "Emilia A C Broomé (f. Lothigius)"; dynodwr Bywgraffiadur Sweden: 17035; dyddiad cyrchiad: 27 Mawrth 2017; tudalen: 449.
  8. Swydd: https://sok.riksarkivet.se/sbl/Presentation.aspx?id=17035; dyddiad cyrchiad: 16 Mehefin 2020. https://sok.riksarkivet.se/sbl/Presentation.aspx?id=17035; dyddiad cyrchiad: 16 Mehefin 2020. "Emilia A C Broomé (f. Lothigius)"; dynodwr Bywgraffiadur Sweden: 17035; dyddiad cyrchiad: 27 Mawrth 2017; tudalen: 449. "Emilia A C Broomé (f. Lothigius)"; dynodwr Bywgraffiadur Sweden: 17035; dyddiad cyrchiad: 27 Mawrth 2017; tudalen: 449. https://sok.riksarkivet.se/sbl/Presentation.aspx?id=17035; dyddiad cyrchiad: 16 Mehefin 2020. https://sok.riksarkivet.se/sbl/Presentation.aspx?id=17035; dyddiad cyrchiad: 16 Mehefin 2020. https://sok.riksarkivet.se/sbl/Presentation.aspx?id=17035; dyddiad cyrchiad: 16 Mehefin 2020.
  9. Anrhydeddau: https://sok.riksarkivet.se/sbl/Presentation.aspx?id=17035; dyddiad cyrchiad: 16 Mehefin 2020.
  10. https://sok.riksarkivet.se/sbl/Presentation.aspx?id=17035; dyddiad cyrchiad: 16 Mehefin 2020.