Elin Wägner

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search
Elin Wägner
ElinWagner.jpg
Ganwyd 16 Mai 1882 Edit this on Wikidata
Lund Edit this on Wikidata
Bu farw 7 Ionawr 1949 Edit this on Wikidata (66 oed)
Kronoberg Edit this on Wikidata
Dinasyddiaeth Baner Sweden Sweden
Galwedigaeth newyddiadurwr, Ysgrifennwr, Swffragét, person cyhoeddus Edit this on Wikidata
Arddull Nofel, powest, screenplay Edit this on Wikidata
Tad Sven Wägner Edit this on Wikidata
Priod John Landquist Edit this on Wikidata
Gwobr/au Prif Gwobr Samfundet De Ni Edit this on Wikidata

Ffeminist a swffragét o Sweden oedd Elin Wägner (16 Mai 1882 - 7 Ionawr 1949) a oedd yn newyddiadurwr, yn berson cyhoeddus, yn ecolegydd cynnar ac yn heddychwraig. Fe'i derbyniwyd yn rhan o Academi Sweden yn 1944.

Ganed Elin Matilda Elisabet Wägner yn Lund yn ne Sweden ar 16 Mai 1882 a bu farw yn Kronoberg ac fe'i claddwyd ym Mynwent Norra.

Roedd yn ferch i brifathro ysgol, a phan oedd yn dair oed, bu farw ei mam. Bu'n briod i John Landquist. [1][2][3][4]

Hawliau merched[golygu | golygu cod y dudalen]

Sefydlodd Rädda Barnen, sy'n cyfateb i Gynghrair Rhyngwladol Save the Children, ac am ddatblygu Ysgol y Dinesydd Benywaidd yn Fogelstad, ble dysgai hawliau sifil, fel pwnc. Mae llyfrau ac erthyglau Wägner yn canolbwyntio ar bynciaun ymwneud â menywod, hawliau sifil, pleidleisiau (etholfraint) i fenywod, y mudiad heddwch, lles, a llygredd amgylcheddol. Ynghyd â Fredrika Bremer, ystyrir Wägner yn aml yr arloeswr ffeministaidd pwysicaf a mwyaf dylanwadol Sweden. [5]

Bu'n gyfrifol am sefydlu a golygu'r cylchgrawn Tidevarvet rhwng 1924 a 1927.[6]

Yr awdur[golygu | golygu cod y dudalen]

Roedd yn awdur toreithiog, ac ysgrifennodd nifer o nofelau (a dramau-ffilm) sy'n parhau i gael eu darllen heddiw. Y mwyaf poblogaidd yw:

  • Norrtullsligan ("Dynion, ac Aflwyddiannau Eraill", 1908),
  • Pennskaftet ("Y Llaw ar yr Ysgrifbin", 1910),
  • Åsa-Hanna (1918),
  • Kvarteret Oron ("Cornel Stormus", 1919),
  • Silverforsen ("Y Dyfroedd Geirwon, Arian", 1924),
  • Vändkorset ("Y Llidiart", 1934),
  • Väckarklocka ("Cloc Larwm", 1941) a
  • Vinden vände bladen ("Yr Awel a Drodd y Tudalennau", 1947).

Aelodaeth[golygu | golygu cod y dudalen]

Bu'n aelod o Academi Swedeg, Cymdeithas Y Naw a Chartref y Swedeg, am rai blynyddoedd.

Anrhydeddau[golygu | golygu cod y dudalen]


Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

  1. Cyffredinol: http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb12781923p; ffeil awdurdod y BnF; dyddiad cyrchiad: 10 Hydref 2015.
  2. Rhyw: Ffeil Awdurdodi Rhyngwladol, dynodwr VIAF 59210949, https://viaf.org/, adalwyd 4 Tachwedd 2018Wikidata Q54919 http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb12781923p; ffeil awdurdod y BnF; dyddiad cyrchiad: 10 Hydref 2015.
  3. Dyddiad geni: Internet Movie Database, dynodwr IMDb nm0944185, https://www.imdb.com/, adalwyd 15 Hydref 2015Wikidata Q37312
  4. Dyddiad marw: Internet Movie Database, dynodwr IMDb nm0944185, https://www.imdb.com/, adalwyd 15 Hydref 2015Wikidata Q37312
  5. Aelodaeth: http://www.svenskaakademien.se/svenska-akademien/ledamotsregister/wagner-elin. http://www.samfundetdenio.se/.
  6. Karl Erik Gustafsson; Per Rydén (2010). A History of the Press in Sweden (PDF). Gothenburg: Nordicom. ISBN 978-91-86523-08-4. Archifwyd o y gwreiddiol (PDF) ar 13 February 2015. Cyrchwyd 13 February 2015.