Eglwys Gadeiriol Caerdydd

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search
Erthygl am yr eglwys gadeiriol Gatholig yng Nghaerdydd yw hon; am y gadeirlan Anglicanaidd yn yr un ddinas, gweler Eglwys Gadeiriol Llandaf.
Eglwys Gadeiriol Caerdydd
Eglwys Gadeiriol Caerdydd.jpg
Math Eglwys gadeiriol Edit this on Wikidata
Sefydlwyd
  • 1842 Edit this on Wikidata
Daearyddiaeth
Lleoliad canol dinas Caerdydd Edit this on Wikidata
Sir Caerdydd Edit this on Wikidata
Gwlad Baner Cymru Cymru
Cyfesurynnau 51.481°N 3.174°W Edit this on Wikidata
Manylion
Arddull pensaernïol Yr Adfywiad Gothig Edit this on Wikidata
Statws treftadaeth adeilad rhestredig Gradd II Edit this on Wikidata
Crefydd/Enwad Catholigiaeth Edit this on Wikidata
Esgobaeth Archesgobaeth Caerdydd Edit this on Wikidata

Cadeirlan Gatholig yng Nghaerdydd yw Eglwys Gadeiriol Fetropolitan Dewi Sant. Fe'i lleolir ar Stryd Charles yng nghanol y ddinas. Adeiladwyd hi ym 1884–1887 fel olynydd i eglwys Gatholig fechan (hefyd wedi'i chysegru at Dewi Sant) a oedd yn dyddio'n ôl i 1842. Crëwyd archesgobaeth Catholig yng Nghaerdydd ym 1916, a dyrchafwyd yr eglwys i statws cadeirlan ym 1920. Niweidiwyd yr adeilad gan fomiau yn yr Ail Ryfel Byd ac fe'i hatgyweiriwyd yn y 1950au.[1]

Ym 1975 penodwyd y gadeirlan yn adeilad rhestredig Gradd II; yn ôl testun y cofrestr, "y mae, er gwaethaf canlyniadau difrod yn y rhyfel, yn enghraifft o eglwys Gatholig fawr gan benseiri pwysig yn y 19eg ganrif",[2] sef Pugin & Pugin. Ffỳrm pensaernïol oedd hyn a oedd yn arbenigo mewn eglwysi Catholig; fe'i sefydlwyd gan arloeswr yr Adfywiad Gothig, A. W. N. Pugin (1812–1852); ei feibion oedd wrth y llyw pan adeiladwyd yr eglwys yng Nghaerdydd.[3]

Mae Eglwys Gadeiriol Caerdydd yn un o dair cadeirlan Gatholig yn unig yn y Deyrnas Unedig sydd ag ysgol gôr.[4]

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

  1. Rose, Jean (2013). Cardiff Churches Through Time. Stroud: Amberley Publishing. p. 76.
  2. (Saesneg) St David's Roman Catholic Cathedral. British Listed Buildings. Adalwyd ar 23 Ebrill 2014.
  3. (Saesneg) Pugin & Pugin (fl. 1851–c. 1928). Glasgow – City of Sculpture. Adalwyd ar 23 Ebrill 2014.
  4. (Saesneg) Cardiff Metropolitan (RC). Friends of Cathedral Music. Adalwyd ar 23 Ebrill 2014.

Dolenni allanol[golygu | golygu cod y dudalen]