Eglwys Gadeiriol Caerdydd

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search
Erthygl am yr eglwys gadeiriol Gatholig yng Nghaerdydd yw hon; am y gadeirlan Anglicanaidd yn yr un ddinas, gweler Eglwys Gadeiriol Llandaf.
Eglwys Gadeiriol Caerdydd
Eglwys Gadeiriol Caerdydd.jpg
Matheglwys gadeiriol Edit this on Wikidata
Sefydlwyd
  • 1842 Edit this on Wikidata
NawddsantDewi Sant Edit this on Wikidata
Daearyddiaeth
Lleoliadcanol dinas Caerdydd, Castell, Caerdydd Edit this on Wikidata
SirCaerdydd, Castell, Caerdydd Edit this on Wikidata
GwladBaner Cymru Cymru
Uwch y môr10.2 metr Edit this on Wikidata
Cyfesurynnau51.481°N 3.174°W Edit this on Wikidata
Cod postCF10 2SF Edit this on Wikidata
Arddull pensaernïolyr Adfywiad Gothig Edit this on Wikidata
Statws treftadaethadeilad rhestredig Gradd II Edit this on Wikidata
Cysegrwyd iDewi Sant Edit this on Wikidata
Manylion
Deunyddbricsen Edit this on Wikidata
EsgobaethArchesgobaeth Caerdydd Edit this on Wikidata

Cadeirlan Gatholig yng Nghaerdydd yw Eglwys Gadeiriol Fetropolitan Dewi Sant. Fe'i lleolir ar Stryd Charles yng nghanol y ddinas. Adeiladwyd hi ym 1884–1887 fel olynydd i eglwys Gatholig fechan (hefyd wedi'i chysegru at Dewi Sant) a oedd yn dyddio'n ôl i 1842. Crëwyd archesgobaeth Catholig yng Nghaerdydd ym 1916, a dyrchafwyd yr eglwys i statws cadeirlan ym 1920. Niweidiwyd yr adeilad gan fomiau yn yr Ail Ryfel Byd ac fe'i hatgyweiriwyd yn y 1950au.[1]

Ym 1975 penodwyd y gadeirlan yn adeilad rhestredig Gradd II; yn ôl testun y cofrestr, "y mae, er gwaethaf canlyniadau difrod yn y rhyfel, yn enghraifft o eglwys Gatholig fawr gan benseiri pwysig yn y 19eg ganrif",[2] sef Pugin & Pugin. Ffỳrm pensaernïol oedd hyn a oedd yn arbenigo mewn eglwysi Catholig; fe'i sefydlwyd gan arloeswr yr Adfywiad Gothig, A. W. N. Pugin (1812–1852); ei feibion oedd wrth y llyw pan adeiladwyd yr eglwys yng Nghaerdydd.[3]

Mae Eglwys Gadeiriol Caerdydd yn un o dair cadeirlan Gatholig yn unig yn y Deyrnas Unedig sydd ag ysgol gôr.[4]

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

  1. Rose, Jean (2013). Cardiff Churches Through Time. Stroud: Amberley Publishing. t. 76.
  2. (Saesneg) St David's Roman Catholic Cathedral. British Listed Buildings. Adalwyd ar 23 Ebrill 2014.
  3. (Saesneg) Pugin & Pugin (fl. 1851–c. 1928). Glasgow – City of Sculpture. Adalwyd ar 23 Ebrill 2014.
  4. (Saesneg) Cardiff Metropolitan (RC). Friends of Cathedral Music. Adalwyd ar 23 Ebrill 2014.

Dolenni allanol[golygu | golygu cod y dudalen]