Deng Xiaoping

Oddi ar Wicipedia
Neidio i: llywio, chwilio
Deng Xiaoping
Deng Xiaoping.jpg
Ganwyd 22 Awst 1904 Edit this on Wikidata
Guang'an District Edit this on Wikidata
Bu farw 19 Chwefror 1997, 20 Chwefror 1997 Edit this on Wikidata (92 oed)
Achos: Clefyd Parkinson Edit this on Wikidata
Beijing Edit this on Wikidata
Alma mater Moscow Sun Yat-sen University, Communist University of the Toilers of the East Edit this on Wikidata
Gwaith Gwleidydd, newyddiadurwr, diplomydd Edit this on Wikidata
Priod Zhang Xiyuan, Jin Weiying, Zhuo Lin Edit this on Wikidata
Plant Deng Pufang, Deng Nan, Deng Rong, Deng Zhifang Edit this on Wikidata

Gwleidydd Tsineaidd oedd Deng Xiaoping (22 Awst 190419 Chwefror 1997). Ef oedd arweinydd Gweriniaeth Pobl Tsieina o 1977 hyd 1989.

Ganed ef yn Chongqing. Yn y 1920au, bu'n astudio yn Ffrainc, lle daeth yn aelod o gymdeithas y myfyrwyr Tsieineaidd Comiwnyddol. Yn 1926 aeth i Moscow. Wedi dychwelyd i Tsieina, daeth yn aelod o Blaid Gomiwnyddol Tsieina.

Bu'n ymladd yn y rhyfel gerila yn erbyn y Kuomintang, ac yna yn erbyn Japan. Daeth yn aelod o Gyngor Canolog y Blaid Gomiwnyddol yn 1945, ac wedi i'r blaid ddod i rym yn 1949, daeth yn ddirprwy brof weinidog ac yn aelod o'r aelod o'r Politbureau yn 1952. Yn 1956 daeth yn ysgrifennydd cyffredinol y Blaid Gomiwnyddol, a'r ail berson mwyaf pwerus yn Tsieina ar ôl Mao Zedong.

Wedi marwolaeth Mao yn 1976, bu ynryson am rym rhwng Deng a'r Gang o Bedwar, oedd yn cynnwys gweddw Mao, Jiang Qing. Enillodd Deng, ac ef fu'n rheoli Tsieina o hynny hyd 1989, pan benododd Jiang Zemin fel ei olynydd. O hynny ymlaen, roedd yn parhau yn ffigwr pwysig yn y cefndir.