Crwst llenog

Oddi ar Wicipedia
Crwst llenog
Hebeloma mesophaeum

Dosbarthiad gwyddonol
Teyrnas: Fungi
Dosbarth: Basidiomycota
Urdd: Agaricales
Teulu: Cortinariaceae
Genws: Hebeloma[*]
Rhywogaeth: Hebeloma mesophaeum
Enw deuenwol
Hebeloma mesophaeum
(Pers.) Quél.

Math a rhywogaeth o ffwng yn nheulu'r Cortinariaceae yw'r Crwst llenog (Lladin: Hebeloma mesophaeum; Saesneg: Veiled Poisonpie).[1] 'Y Crystiau' yw'r enw ar lafar ar y grwp mae'r ffwng yma'n perthyn iddo, ond nid yw'n derm gwyddonol. Gelwir nhw'n 'gystiau' gan fod y ffwng yma'n fflat, yn ffurfio fel haen ar bren sy'n pydru, mewn fforestydd, a'r ymylon yn frown tywyll. Mae'r teulu Cortinariaceae yn gorwedd o fewn urdd yr Agaricales.

Mae'r rhywogaeth hon o ffwng i'w chael yn Ewrop.

Ffyngau[golygu | golygu cod]

Credir fod rhwng 2.2 a 3.8 miliwn o wahanol rywogaethau o ffwng, a'u bod yn perthyn yn nes at grwp yr anifeiliaid nag at blanhigion.[2] Gelwir yr astudiaeth o ffwng yn "feicoleg", sy'n dod o'r Groeg μύκης (mykes) sef 'madarchen'. Mae tua 120,000 o'r rhain wedi'u disgrifio gan naturiaethwyr megis Carolus Linnaeus, Christiaan Hendrik Persoon ac Elias Magnus Fries. Oherwydd mai prin iawn yw gwybodaeth gwyddonwyr am y pwnc hwn, mae tacson y ffyngau'n newid o ddydd i ddydd.[3] Credir bod oddeutu 20,000 o rywogaethau o ffyngau yng ngwledydd Prydain.

Aelodau eraill o deulu'r Cortinariaceae[golygu | golygu cod]

Mae gan Crwst llenog ambell aelod arall yn y teulu hwn, gan gynnwys y canlynol:

Rhestr Wicidata:

rhywogaeth enw tacson delwedd
Cap gweog Caledonaidd Cortinarius caledoniensis
Cortinarius bulbosus Cortinarius bulbosus
Cortinarius calosporus Cortinarius calosporus
Cortinarius carbonellus Cortinarius carbonellus
Cortinarius cartilagineus Cortinarius cartilagineus
Cortinarius caryotis Cortinarius caryotis
Cortinarius castaneiceps Cortinarius castaneiceps
Cortinarius castanellus Cortinarius castanellus
Cortinarius castoreus Cortinarius castoreus
Cortinarius cavipes Cortinarius cavipes
Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd[golygu | golygu cod]

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod]

  1. Gwefan y Bywiadur; CELl, lle ceir enwau safonol Cymraeg. Adalwyd 21 Chwefror 2020.
  2. Erthygl Fungal Diversity Revisited: 2.2 to 3.8 Million Species gan Hawksworth DL ac Lücking R yn y dyddlyfr Microbiology Spectrum, cyfrol 5, rhif 4, tud. 79–95. Cyhoeddwyd Gorffennaf 2017; Microbiology Spectrum; isbn=978-1-55581-957-6
  3. Gwefan palaeos.com; adalwyd 21 Chwefror 2020.
Safonwyd yr enw Crwst llenog gan un o brosiectau . Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran Bywiadur, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.