Colosws Rhodos

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search
Colosws Rhodos
Colosse de Rhodes (Barclay).jpg
Math lost sculpture, colossal statue, Rhyfeddod yr Henfyd Edit this on Wikidata
Daearyddiaeth
Rhan o'r canlynol Saith Rhyfeddod yr Henfyd Edit this on Wikidata
Sir Ancient Rhodes Edit this on Wikidata
Gwlad Gwlad Groeg Edit this on Wikidata
Cyfesurynnau 36.45111°N 28.22778°E Edit this on Wikidata
Deunydd efydd Edit this on Wikidata

Codwyd Colosws Rhodos tua 280 CC i amddiffyn y fynedfa i harbwr Rhodos. Roedd ganddo daldra o tua 30m. Fe'i ystyrid yn un o Saith Rhyfeddod yr Henfyd.

Safai ar ddau ben y ddau forglawdd a amddiffynai'r harbwr, a dywedir bod llongau dan hwyliau llawn yn medru pasio o dano. Fe'i gwnaed allan o efydd ar lun dyn cydnerth, noeth neu led-noeth, a oedd yn cynrychioli Helios, duw'r Haul. Roedd yn waith y peirianydd ac artist Chares o Lindos, disgybl Lysippos, a dywedir iddo gymryd 12 flynedd i'w orffen. Y tu mewn iddo rhedai grisiau haearn troellog i fyny i'r pen, ac oddi yno gellid gweld ymhell â chymorth gwydrau o ryw fath a hongiai ar wddw y Colosws.

Dechreuwyd ar y gwaith tua 300–280 CC, a daeth yn enwog yn gyflym ledled yr Hen Fyd. Ond nid arosodd yn gyfan yn hir iawn. Yn 224 neu 222 CC trawyd ynys Rhodos gan ddaeargryn a chwympodd rhan uchaf y Colosws i'r harbwr. Cafwyd sawl ymgais i adfer y Colosws ond methiant fu hynny bob tro; honnai'r ynyswyr fod oracl a gafwyd yn Delphi wedi rhagweld hynny. Dywedir i'r gweddillion gael eu gwerthu gan y Saraseniaid, oedd wedi meddianu'r ynys, i fasnachwr Iddewig o Edessa yn 672 OC. Roedd yna gymaint o efydd fel y bu rhaid wrth 900 camel i'w gludo i ffwrdd.

Ceir cyfeiriadau at y Colossus yng ngwaith Plinius yr Hynaf (liber 34, pennod 7, 18).

Colosws Rhodos (engrafiad lliwiedig gan Martin Heemskerck, 16g)

Ffynonellau[golygu | golygu cod y dudalen]

  • J. Lempriere, A Classical Dictionary (arg. newydd, Llundain, d.d.)
  • Oskar Seyffert, A Dictionary of Classical Antiquities (Llundain, 1902)