Brwydr Ffrainc

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search
Milwyr Almaenig yn gorymdeithio heibio'r Arc de Triomphe wedi ildiad Paris, 14 Mehefin 1940

Goresgyniad Ffrainc, yr Iseldiroedd, Gwlad Belg, a Lwcsembwrg gan luoedd yr Almaen yn yr Ail Ryfel Byd oedd Brwydr Ffrainc. Dechreuodd ar 10 Mai 1940 a daeth â therfyn i'r Rhyfel Ffug. Bu dwy brif ymgyrch i'r frwydr. Yn yr ymgyrch gyntaf, Achos Melyn (Fall Gelb), symudodd lluoedd yr Almaen trwy'r Ardennes, i ynysu ac amgylchynu lluoedd y Cynghreiriaid yng Ngwlad Belg. Yn ystod y brwydro, achubwyd y Fyddin Alldeithiol Brydeinig (BEF) a nifer o filwyr Ffrengig o Dunkirk yn Ymgyrch Dynamo.

Yn yr ail ymgyrch, Achos Coch (Fall Rot), o 5 Mehefin ymlaen, gorystlysodd lluoedd Almaenig Llinell Maginot a symudasant ymhell i mewn i diriogaeth Ffrainc. Gwnaed datganiad rhyfel gan yr Eidal yn erbyn Ffrainc ar 10 Mehefin a symudodd llywodraeth Ffrainc i ddinas Bordeaux. Meddiannwyd y brifddinas Paris ar 14 Mehefin. Tridiau'n ddiweddarach datganodd Philippe Pétain y byddai Ffrainc yn gofyn am gadoediad. Ar 22 Mehefin, arwyddodd Ffrainc a'r Almaen gadoediad, a ddaeth i rym ar 25 Mehefin. Roedd yr ymgyrch yn fuddugoliaeth hynod i Bwerau'r Axis.

Rhannodd Ffrainc yn rhanbarth a feddiannwyd gan yr Almaen yn y gogledd a'r gorllewin a rhanbarth bach a feddiannwyd gan yr Eidal yn y de ddwyrain, a rhanbarth na chafodd ei feddiannu, y zone libre, yn y de. Gweinyddodd ôl-wladwriaeth Llywodraeth Vichy y tri rhanbarth hyn yn ôl termau'r cadoediad. Yn Nhachwedd 1942, meddiannodd lluoedd yr Axis y zone libre yn ogystal, a bu Ffrainc fetropolitanaidd dan feddiannaeth yr Axis nes glanio'r Cynghreiriaid ym 1944. Arhosodd yr Iseldiroedd, Gwlad Belg, a Lwcsembwrg dan feddiannaeth yr Almaen tan 1944 a 1945.

Mae'r erthygl hon yn cynnwys term neu dermau sydd efallai wedi eu bathu'n newydd sbon: ôl-wladwriaeth o'r Saesneg "rump state". Gallwch helpu trwy safoni'r termau.