Neidio i'r cynnwys

Astrid Lindgren

Oddi ar Wicipedia
Astrid Lindgren
GanwydAstrid Anna Emilia Ericsson Edit this on Wikidata
14 Tachwedd 1907 Edit this on Wikidata
Vimmerby Edit this on Wikidata
Bu farw28 Ionawr 2002 Edit this on Wikidata
Gustav Vasa Edit this on Wikidata
DinasyddiaethBaner Sweden Sweden
Galwedigaethsgriptiwr, awdur plant, nofelydd, ysgrifennwr, young adult author Edit this on Wikidata
Adnabyddus amPippi Longstocking, Emil i Lönneberga, Karlsson-on-the-Roof, The Six Bullerby Children, Bill Bergson, Ronia the Robber's Daughter, The Brothers Lionheart, Mio, My Son Edit this on Wikidata
Arddullllenyddiaeth plant, stori dylwyth teg Edit this on Wikidata
Plaid WleidyddolParti Ddemocrataidd Sosialaidd Sweden Edit this on Wikidata
TadSamuel August Ericsson Edit this on Wikidata
MamHanna Ericsson Edit this on Wikidata
PriodSture Lindgren Edit this on Wikidata
PlantLars Lindgren, Karin Nyman Edit this on Wikidata
PerthnasauJohan Palmberg Edit this on Wikidata
Gwobr/auMedal Diwylliant ac Addysg, Swediad Rhyngwladol y Flwyddyn, Deutscher Jugendliteraturpreis, Plac Nils Holgersson, Gwobr Lenyddol Svenska Dagbladet, Expressens Heffaklump, Gwobr Selma Lagerlöf, Gwobr 'Right Livelihood', Gwobr Heddwch y Fasnach Lyfrau Almaeneg, Gwobr Zilveren Griffel, Gwobr Hans Christian Andersen, Officier des Arts et des Lettres‎, Gwobr Illis Quorum, Urdd y Wên, Member of the Order of Vasa, Lisebergsapplåden, Urdd ryddid Edit this on Wikidata
Gwefanhttps://www.astridlindgren.com Edit this on Wikidata
llofnod

Awdur llyfrau plant o Sweden oedd Astrid Anna Emilia Lindgren (née Ericsson), neu fel arfer, Astrid Lindgren, "Cymorth – Sain" ynganiad  (14 Tachwedd 1907 - 28 Ionawr 2002). Mae'n fwyaf adnabyddus am ei chyfres Pippi Hosan-hir (Pippi Långstrump; 1945 ymlaen) a'r canlynol: Emil i Lönneberga (1963 a 1997), Karlsson på taket (Saesneg: Karlsson-on-the-Roof; 1955 ymlaen), a Barnen i Bullerbyn ('Chwe Phlentyn Bullerby', Six Bullerby Children neu The Children of Noisy Village yn UDA); 1947. Cyhoeddwyd cyfieithiad Cymraeg Siân Edwards o Pippi Hosan-hir gan Wasg y Dref Wen yn 1978.[1]

Gweithiai Lindgren ar Fwrdd Golygyddol Llenyddiaeth Plant yn Nhŷ Cyhoeddi Rabén a Sjögren yn Stockholm ac ysgrifennodd dros 30 o lyfrau i blant. Yn Ionawr 2017, credir mai hi yw'r awdur a gyfieithwyd fwyaf yn y byd, a'r pedwerydd awdur mwyaf awdurdodol ar ôl Enid Blyton, H. C. Andersen a'r Brodyr Grimm. Hyd yma (2019) mae Lindgren wedi gwerthu tua 165 miliwn o lyfrau ledled y byd.[2][3] [4][5][6]

Magwraeth

[golygu | golygu cod]

Fe'i ganed yn Näs, ger Vimmerby, Småland, Sweden ar 14 Tachwedd 1907 a bu farw yn Stockholm. Mae llawer o'i llyfrau wedi'u seilio ar ei hatgofion o'r ardal lle'i ganed.

Roedd Lindgren yn ferch i Samuel Awst Ericsson (1875-1969) a Hanna Jonsson (1879-1961). Roedd ganddi ddwy chwaer, Stina ac Ingegerd, a brawd, Gunnar Ericsson, a ddaeth yn aelod o senedd Sweden.

Cyfieithiad Cymraeg Siân Edwards o Pippi Hosan-hir gan Wasg y Dref Wen; 1978.
Amgueddfa Astrid Lindgren, Vimmerby, Sweden

Ar ôl cwbwlhau ei chyfnod yn yr ysgol, cymerodd Lindgren swydd gyda phapur newydd lleol yn Vimmerby. Cafodd berthynas â'r prif olygydd (a oedd eisoes yn briod, ac yn dad) ac yn 1926 ar ôl iddi feichiogi, gofynodd iddi ei briodi. Gwrthododd a symudodd i brifddinas Stockholm, gan ddod yn deipydd a stenograffydd (ysgrifennodd y rhan fwyaf o'r llyfrau mewn stenograffi). Ymhen amser, rhoddodd enedigaeth i'w mab, Lars, yn Copenhagen a'i adael yng ngofal teulu maeth.[7][8][9][10][11][12][13]

Wedi cyfnod o deithio, daeth a Lars adref at ei rhieni, a fagodd ef, tra bod Lindgren yn gweithio.

Yn 1932 priododd ei chyflogwr, Sture Lindgren (1898-1952), wedi iddo adael ei wraig. Dair blynedd yn ddiweddarach, ym 1934, rhoddodd Lindgren enedigaeth i ail blentyn, Karin, a fyddai'n dod yn gyfieithydd. Dyfeisiwyd y cymeriad Pippi Longstocking i ddifyrru Karin pan oedd hi'n sâl yn y gwely. Yn ddiweddarach, nododd Lindgren fod Karin wedi gofyn yn sydyn iddi am stori am gymeriad o'r enw "Pippi Longstocking" a chrëwyd y stori fel ymateb i'r cais hwnnw.

Roedd yn gymarol wleidyddol ei natur, ac yn ystod ei hoes bu'n aelod o Blaid Ddemocrataidd Sosialaidd Sweden ac roedd ei brawg Gunnar yn aelod o senedd Sweden.

Yn 1941 symudodd Astrid Lindgren a'i theulu i fflat yn Dalagatan, ac yno y bu hyd at ei marwolaeth yn 94 oed.

Gweithiau

[golygu | golygu cod]


Aelodaeth

[golygu | golygu cod]

Bu'n aelod o 'Gymdeithas y Naw' am rai blynyddoedd.

Anrhydeddau

[golygu | golygu cod]
  • Dros y blynyddoedd, derbyniodd nifer o anrhydeddau, gan gynnwys: Medal Diwylliant ac Addysg (1975), Swediad Rhyngwladol y Flwyddyn (1997), Deutscher Jugendliteraturpreis (1956), Plac Nils Holgersson (1950), Gwobr Lenyddol Svenska Dagbladet (1945), Expressens Heffaklump (1970), Gwobr Selma Lagerlöf (1986), Gwobr 'Right Livelihood' (1994), Gwobr Heddwch y Fasnach Lyfrau Almaeneg (1978), Gwobr Zilveren Griffel (1983), Gwobr Hans Christian Andersen (1958), Officier des Arts et des Lettres‎ (1991), Gwobr Illis Quorum (1985), Urdd y Wên, Member of the Order of Vasa (1968), Lisebergsapplåden (1985), Urdd ryddid (1995)[14][15][16][17] .

Cyfeiriadau

[golygu | golygu cod]
  1. ↑ cyfieithiadau.wordpress.com; adalwyd 31 Mawrth 2019.
  2. ↑ "UNESCO's statistics on whole Index Translationum database". Databases.unesco.org. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 2012-02-28. Cyrchwyd 22 Chwefror 2014.
  3. ↑ FAQ at Astrid Lindgren official site Nodyn:Sv icon.
  4. ↑ Galwedigaeth: Deutsche Nationalbibliothek; Staatsbibliothek zu Berlin; Bayerische Staatsbibliothek; Llyfrgell Genedlaethol Awstria (yn de), Gemeinsame Normdatei, GND 118573217, Wikidata Q36578, https://gnd.network/, adalwyd 20 Ebrill 2026 Deutsche Nationalbibliothek; Staatsbibliothek zu Berlin; Bayerische Staatsbibliothek; Llyfrgell Genedlaethol Awstria (yn de), Gemeinsame Normdatei, GND 118573217, Wikidata Q36578, https://gnd.network/, adalwyd 20 Ebrill 2026 archive URL: https://web.archive.org/web/20171006140953/http://jeugdliteratuur.org/auteurs/astrid-lindgren. abART, dynodwr abART (person) 110718, Wikidata Q107456632, http://isabart.org, adalwyd 1 Ebrill 2021 Deutsche Nationalbibliothek; Staatsbibliothek zu Berlin; Bayerische Staatsbibliothek; Llyfrgell Genedlaethol Awstria (yn de), Gemeinsame Normdatei, GND 118573217, Wikidata Q36578, https://gnd.network/, adalwyd 20 Ebrill 2026 Deutsche Nationalbibliothek; Staatsbibliothek zu Berlin; Bayerische Staatsbibliothek; Llyfrgell Genedlaethol Awstria (yn de), Gemeinsame Normdatei, GND 118573217, Wikidata Q36578, https://gnd.network/, adalwyd 20 Ebrill 2026
  5. ↑ Aelodaeth: http://www.samfundetdenio.se/.
  6. ↑ Anrhydeddau: "Friedenspreis 1978 Astrid Lindgren". https://phaleristica.com/2016/03/08/kvinnliga-ordens-och-medaljmottagare/. retrieved: 15 Tachwedd 2023. https://phaleristica.wordpress.com/2015/10/21/drottning-louise-slog-upp-portarna/. retrieved: 11 Medi 2023. "Lisebergsapplåden" (yn Swedeg). Cyrchwyd 4 Mai 2022.
  7. ↑ Cyffredinol: Bibliothèque nationale de France (yn fr), ffeil awdurdod y BnF, dynodwr BnF 119130583, Wikidata Q19938912, https://data.bnf.fr/, adalwyd 10 Hydref 2015 Sveriges dödbok 1830–2020. retrieved: 21 Mawrth 2022. subject named as: Lindgren, Astrid Anna Emilia.
  8. ↑ Disgrifiwyd yn: https://link.springer.com/chapter/10.1007/978-3-476-03702-2_216. retrieved: 31 Gorffennaf 2022. https://www.dbnl.org/tekst/coil001lexi01_01/lvdj00650.php#l048. retrieved: 16 Mawrth 2025.
  9. ↑ Rhyw: Bibliothèque nationale de France (yn fr), ffeil awdurdod y BnF, dynodwr BnF 119130583, Wikidata Q19938912, https://data.bnf.fr/, adalwyd 10 Hydref 2015 Sveriges dödbok 1830–2020. retrieved: 21 Mawrth 2022. subject named as: Lindgren, Astrid Anna Emilia. Deutsche Nationalbibliothek; Staatsbibliothek zu Berlin; Bayerische Staatsbibliothek; Llyfrgell Genedlaethol Awstria (yn de), Gemeinsame Normdatei, GND 118573217, Wikidata Q36578, https://gnd.network/, adalwyd 4 Gorffennaf 2024
  10. ↑ Dyddiad geni: Deutsche Nationalbibliothek; Staatsbibliothek zu Berlin; Bayerische Staatsbibliothek; Llyfrgell Genedlaethol Awstria (yn de), Gemeinsame Normdatei, Wikidata Q36578, https://gnd.network/, adalwyd 9 Ebrill 2014 Bibliothèque nationale de France (yn fr), ffeil awdurdod y BnF, dynodwr BnF 119130583, Wikidata Q19938912, https://data.bnf.fr/, adalwyd 10 Hydref 2015 "Astrid Lindgren". Encyclopædia Britannica Online. Cyrchwyd 9 Hydref 2017. "Astrid Lindgren". SNAC. Cyrchwyd 9 Hydref 2017. "Astrid Lindgren". Find a Grave. Cyrchwyd 9 Hydref 2017. archive URL: https://web.archive.org/web/20171006140953/http://jeugdliteratuur.org/auteurs/astrid-lindgren. "Astrid Lindgren". ISFDB. Cyrchwyd 9 Hydref 2017. "Astrid LINDGREN". NooSFere. Cyrchwyd 9 Hydref 2017. "Astrid Lindgren". filmportal.de. Cyrchwyd 9 Hydref 2017. "Astrid Lindgren". Brockhaus Enzyklopädie. Cyrchwyd 9 Hydref 2017. "Astrid Lindgren". Vegetti Catalog of Fantastic Literature. abART, dynodwr abART (person) 110718, Wikidata Q107456632, http://isabart.org, adalwyd 1 Ebrill 2021 Sveriges dödbok 1830–2020. retrieved: 21 Mawrth 2022. subject named as: Lindgren, Astrid Anna Emilia. (yn ru) ПроДетЛит, 17 Medi 2019, Wikidata Q124821483, https://prodetlit.ru/
  11. ↑ Dyddiad marw: Deutsche Nationalbibliothek; Staatsbibliothek zu Berlin; Bayerische Staatsbibliothek; Llyfrgell Genedlaethol Awstria (yn de), Gemeinsame Normdatei, Wikidata Q36578, https://gnd.network/, adalwyd 9 Ebrill 2014 Bibliothèque nationale de France (yn fr), ffeil awdurdod y BnF, dynodwr BnF 119130583, Wikidata Q19938912, https://data.bnf.fr/, adalwyd 10 Hydref 2015 "Astrid Lindgren". Encyclopædia Britannica Online. Cyrchwyd 9 Hydref 2017. "Astrid Lindgren". SNAC. Cyrchwyd 9 Hydref 2017. "Astrid Lindgren". Find a Grave. Cyrchwyd 9 Hydref 2017. archive URL: https://web.archive.org/web/20171006140953/http://jeugdliteratuur.org/auteurs/astrid-lindgren. "Astrid Lindgren". ISFDB. Cyrchwyd 9 Hydref 2017. "Astrid LINDGREN". NooSFere. Cyrchwyd 9 Hydref 2017. "Astrid Lindgren". filmportal.de. Cyrchwyd 9 Hydref 2017. "Astrid Lindgren". Brockhaus Enzyklopädie. Cyrchwyd 9 Hydref 2017. "Astrid Lindgren". Vegetti Catalog of Fantastic Literature. abART, dynodwr abART (person) 110718, Wikidata Q107456632, http://isabart.org, adalwyd 1 Ebrill 2021 Sveriges dödbok 1830–2020. retrieved: 21 Mawrth 2022. subject named as: Lindgren, Astrid Anna Emilia. (yn ru) ПроДетЛит, 17 Medi 2019, Wikidata Q124821483, https://prodetlit.ru/
  12. ↑ Man geni: "Astrid Lindgren". Encyclopædia Britannica Online. Cyrchwyd 9 Hydref 2017. "Astrid Lindgren". SNAC. Cyrchwyd 9 Hydref 2017. "Astrid Lindgren". Brockhaus Enzyklopädie. Cyrchwyd 9 Hydref 2017. Sveriges dödbok 1830–2020. retrieved: 21 Mawrth 2022. subject named as: Lindgren, Astrid Anna Emilia.
  13. ↑ Man claddu: "Minnet lever efter Astrid Lindgren". Helsingborgs Dagblad. 26 Awst 2002. Cyrchwyd 11 Awst 2021. "I Astrids fotspår" (PDF). Cyrchwyd 11 Awst 2021. "Astrid Anna Emilia Lindgren Eriksson". Cyrchwyd 13 Ebrill 2025.
  14. ↑ "Friedenspreis 1978 Astrid Lindgren".
  15. ↑ https://phaleristica.com/2016/03/08/kvinnliga-ordens-och-medaljmottagare/. retrieved: 15 Tachwedd 2023.
  16. ↑ https://phaleristica.wordpress.com/2015/10/21/drottning-louise-slog-upp-portarna/. retrieved: 11 Medi 2023.
  17. ↑ "Lisebergsapplåden" (yn Swedeg). Cyrchwyd 4 Mai 2022.
Wedi dod o "https://cy.wikipedia.org/w/index.php?title=Astrid_Lindgren&oldid=13631412"