Asid carbocsylig

Asid carbocsylig

Enghraifft o:	dosbarth strwythurol cyfansoddion cemegol
Math	carbon oxoacid, organic acid, carbonyl compound
Rhan o	ATPase-coupled carboxylic acid transmembrane transporter activity, carboxylic acid transmembrane transporter activity, carboxylic acid transmembrane transport
Yn cynnwys	carboxyl, carboacyl group
Dynodwyr
SMILES	Oc([*])=o
Freebase	/M/01ts1
Quora	Carboxylic-acids
Ffeiliau perthnasol ar Gomin Wicimedia

Strwythur asid carbocsylic

Strwythur yr anion carbocsylad gyda'r electronau dadleoledig.

Asid organig gyda'r grŵp carbocsyl a'r fformiwla gemegol: R-C(=O)OH, a fynegir fel arfer fel R-COOH neu R-CO₂H yw asid carbocsylig. Mae asidau carbocsylig yn asidau sy'n ffitio diffiniad Damcaniaeth Brønsted-Lowry; maent yn rhyddhau protonau. Mae halenau ac anionau asidau carbocsylig yn cael eu galw'n "carbocsyladau". Rhain yw'r asidau organig cryfaf o ganlyniad i sefydlogrwydd yr anion carbocsylad lle mae'r electronau (ac felly'r wefr negyddol) yn cael eu dadleoli rhwng y ddau atom ocsigen electronegyddol. Mae asidau carbocsylig mewn hydoddiant dyfrllyd felly'n sefydlu'r ecwilibriwm canlynol:

R-COOH + H₂O ⇌ R-COO^- + H₃O⁺

Yr asidau carbocsylig symlaf yw'r asidau alcanoig, R-COOH, lle mae R yn cynrychioli hydrogen neu grŵp alcyl.

Enghreifftiai cyffredin

Enw	R	Mr	pKa	Enghraifft ffynhonnell naturiol
Monogarbocsylig
Fformig	H	46.03	3.77	Pigiad morgrug a danadl poethion
Asetig	CH3	60.05	4.76	Finegr
Propionig	CH3CH2	74.08	4.88	Caws a chwys
Bwtyrig	CH3CH2CH2	88.11	4.82	Menyn, Llaeth, Chwŷd
Deugarbocsylig
Ocsalig		90.03	1.25,4.14	Suran y coed, Riwbob
Trigarbocsylig
Sitrig		192.12	3.13,4.76,6.39	Ffrwyth sitrws

Dolenni allanol

• (Saesneg)Synthesis asidau carbocsylig - Collection of links pertaining to synthesis of Carboxylic acid Archifwyd 2012-02-16 yn y Peiriant Wayback
• (Saesneg)pH asidau carbocsylig a thitradiad: - freeware for calculations, data analysis, simulation, and distribution diagram generation