Y gwahaniaeth rhwng diwygiadau o "Pleidleisio"

Jump to navigation Jump to search
Ychwanegwyd 630 beit ,  5 o flynyddoedd yn ôl
cy
(Delwedd:Pleidlais amgen.PNG)
(cy)
[[Delwedd:Pleidlais amgen.PNG|bawd|chwith|120px|Papur 'Pleidlais Amgen']]
 
Rhoddir un croes ar [[papur pleidleisio|bapur pleidleisio]] i nodi'r person a ddewisir. Gwendid y broses yma o ddewis un person ar gyfer un etholaeth yw y diystyrir y lleiafrif. Gwelwyd hyn yng Nghymru am flynyddoedd, pan roedd Plaid Cymru, y Ceidwadwyr ac UKIP mewn lleiafrif ym mhob etholaeth. Yn genedlaethol roedd ganddynt lawer o bleidleisiau, ond nifer bychan iawn o Aelodau Seneddol. Er mwyn gwella'r system syml yma, defnyddir [[system bleidleisio gynrychioladol]]. Yn y rhan fwyaf o wledydd gwneir hyn yn gyfrinachol, a pherchir yr hawl i gadw'r wybodaeth i bwy y pleidleisodd person yn gyfrinachol. Gelwir yr adeilad lle bwrir y bleidlais yn 'orsaf bleidleisio' a all fod yn ysgol, neuadd bentref neu ystafell gyfarfod.
 
Yn y rhan fwyaf o wledydd gwneir hyn yn gyfrinachol, a pherchir yr hawl i gadw'r wybodaeth i bwy y pleidleisodd person yn gyfrinachol. Gelwir yr adeilad lle bwrir y bleidlais yn 'orsaf bleidleisio' a all fod yn ysgol, neuadd bentref neu ystafell gyfarfod.
 
Math arall o system bleidleisio pan fo angen sawl cynrychiolydd yw [[pleidlais amgen]] (''Instant-runoff voting''), sy'n fath o [[Pleidleisio ffafriol|bleidlais ffafriol]], lle nodir dewis y person drwy roi rhif ar y papur pleidleisio.
 
[[Y nifer a bleidleisiodd mewn etholiad]] yw canran y pleidleiswyr cymwys sy'n bwrw pleidlais mewn etholiad.
 
==Cynulliad Cenedlaethol Cymru==
Cynhelir etholiadau i'r [[Cynulliad Cenedlaethol Cymru|Cynulliad Cenedlaethol]] pob pedair mlynedd i ethol 60 o [[Aelodau Cynulliad]]. Mae gan bledileiswyr ddwy bleidlais: un sy'n dewis 40 o ACau mewn etholaethau unigol trwy'r system gyntaf i'r felin, ac un sy'n dewis 20 o ACau ar gyfer y rhanbarthau (Dwyrain De Cymru, Canol De Cymru, Gorllewin De Cymru, Canolbarth a Gorllewin Cymru, Gogledd Cymru) – etholir pedwar AC, ar sail cyfrannolaeth y bleidlais, ar gyfer pob rhanbarth.
 
==Gweler hefyd==

Llywio