Alejo Carpentier

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search
Alejo Carpentier
Alejocarpentier.jpg
Ganwyd 26 Rhagfyr 1904 Edit this on Wikidata
Lausanne, La Habana Edit this on Wikidata
Bu farw 24 Ebrill 1980, 25 Ebrill 1980 Edit this on Wikidata (75 oed)
Achos: Canser Edit this on Wikidata
Paris Edit this on Wikidata
Dinasyddiaeth Ciwba Edit this on Wikidata
Galwedigaeth Ysgrifennwr, newyddiadurwr, awdur ysgrifau, cerddolegydd, beirniad llenyddol, diplomydd Edit this on Wikidata
Swydd llysgennad Edit this on Wikidata
Adnabyddus am The Kingdom of this World, Explosion in a Cathedral Edit this on Wikidata
Gwobr/au Gwobr Miguel de Cervantes, Prix mondial Cino Del Duca, Gwobr medici am lenyddiaeth dramor Edit this on Wikidata

Nofelydd, dramodydd ac ysgrifwr Sbaeneg a cherddolegydd o Giwba oedd Alejo Carpentier y Valmont (26 Rhagfyr 190424 Ebrill 1980). Mae'n nodedig fel un o arloeswyr realaeth hudol yn llên America Ladin yng nghanol yr 20g.

Ganwyd yn Lausanne, y Swistir, i Ffrancwr a mam Rwsiaidd. Ymfudodd y teulu i La Habana pan oedd Alejo yn faban. Ffrangeg oedd ei iaith gyntaf, a bu'n siarad Sbaeneg gydag acen Ffrengig. Astudiodd mewn ysgolion preifat ac ym Mhrifysgol La Habana. Yn y 1920au, Carpentier oedd un o arweinwyr y mudiad Affro-Giwbaiadd a geisiodd ymgorffori traddodiadau Affricanaidd yn niwylliant yr avant-garde yng Nghiwba, yn enwedig cerddoriaeth, dawns, a'r theatr. Cyfansoddodd Carpentier sawl libreto opera a bales gyda themâu Affricanaidd-Giwbaiadd. Cyhoeddodd y nofel ¡Ecue-Yamba-O! yn 1933.

Ffoes Carpentier Giwba yn 1928 i ddianc rhag llywodraeth yr unben Gerardo Machado, ac ymsefydlodd ym Mharis. Dychwelodd i La Habana yn 1939, ar ddechrau'r Ail Ryfel Byd. Symudodd i Caracas, Feneswela, yn 1945. Cyhoeddodd yr astudiaeth gerddorol La música en Cuba yn 1946. Mae ei ffuglen yn genre realaeth hudol yn cynnwys y nofelau El reino de este mundo (1950) a Los pasos perdidos (1953) a'r gyfrol o straeon byrion Guerra del tiempo (1958).

Dychwelodd Carpentier i La Habana yn 1959 yn sgil Chwyldro Ciwba. Gwasanaethodd yn ddiplomydd dan lywodraeth Fidel Castro ym Mharis o ganol y 1960au hyd ddiwedd ei oes. Yng nghyfnod diweddarach ei yrfa lenyddol fe drodd at ffuglen ysgafn, megis Concierto barroco (1974), El recurso del método (1974), ac El arpa y la sombra (1979). Bu farw ym Mharis yn 75 oed.[1]

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

  1. (Saesneg) Alejo Carpentier. Encyclopædia Britannica. Adalwyd ar 6 Medi 2019.