Abu al-Ala al-Ma'arri

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search
Abu al-Ala al-Ma'arri
Абу-ль-Аля аль-Маарри.jpg
Ganwyd 973 Edit this on Wikidata
Maarrat al-Nu'man Edit this on Wikidata
Bu farw 1057 Edit this on Wikidata
Maarrat al-Nu'man Edit this on Wikidata
Galwedigaeth bardd, ysgrifennwr Edit this on Wikidata
Mudiad antinatalism Edit this on Wikidata

Un o'r mwyaf o'r beirdd Arabeg yn yr Oesoedd Canol oedd Abu al-Ala al-Ma'arri (Arabeg: أبو العلاء أحمد بن عبد الله بن سليمان التنوخي المعري) neu al-Ma'arri (hefyd al-Maarri a ffurfiau tebyg) (26 Rhagfyr, 973 - 10 Mai neu 21 Mai, 1057). Cafodd ei eni yn nhref Ma'rrah, yn Syria (ystyr 'al-Ma'aari' yw 'Y Ma'rriad'). Ac yntau'n blentyn pedair oed dioddefodd y frech wen ac aeth yn ddall.

Yn ddyn ifanc aeth al-Ma'arri ar daith astudio dwys o gwmpas dinasoedd Syria, fel Aleppo ac Antioch, gan wrando nifer o ddarlithoedd gan ysgolheigion gorau'r dydd. Dychwelodd i'w gartref ym Ma'rrah yn ugain oed a dechreuodd farddoni.

Yn 1008 aeth i ddinas Baghdad, prifddinas fawr y byd Arabaidd ac Islamaidd. Ond byr fu ei arosiad, efallai am ei fod yn ymddwyn yn ddirmygus tuag at ei noddwyr. Dychwelodd i'w dref enedigol a cheisiai fyw fel meudwy ond ni allai am fod cynifer o edmygwyr yn galw i'w weld, a dechreuodd roi darlithoedd ar hanes llenyddiaeth Arabeg a rhethreg.

Sgeptig agored yw al-Ma'arri. Nid oedd yn meddwl llawer o grefydd uniongred a dogmatiaeth a doedd ganddo ddim gair da o gwbl am offeiriaid a chlerigwyr, boed yn Fwslemiaid neu'n Gristnogion. Ond tymherer ei sgeptigaeth gan elfen foesol a dymuniad i ddarganfod y gwir mewn bywyd.

Ffynhonnell[golygu | golygu cod y dudalen]

  • G. B. H. Wightman a A. Y. al-Udhari (cyf.), Birds Through a Ceiling of Alabaster[:] Three Abbasid poets (Penguin, Llundain, 1975)