Chennai

Gorsaf Central, Chennai

Chennai (hen enw: Madras) yw prifddinas talaith Tamil Nadu, yn ne-ddwyrain India, a chanolfan weinyddol Rhanbarth Chennai. Er mai'r enw Tamil Chennai yw'r enw swyddogol heddiw mae llawer o bobl yn y ddinas ac yn India ei hun yn dal i ddefnyddio'r hen enw adnabyddus, Madras. Ei phoblogaeth yw tua 6 miliwn (1999).

Hanes

Mae Madras yn ddinas a phorth prysur ar Arfordir Coromandel ar Fae Bengal. Cafodd ei sefydlu yn 1639 gan Gwmni Prydeinig Dwyrain India ar dir a roddwyd gan Raja Chandragiri, yr olaf o reolwyr Vijayanagar Hampi. Tyfodd y ddinas o gwmpas Caer St Siôr sydd bellach yn gartref i swyddfeydd y llywodraeth daleithiol.

Sefydlwyd Prifysgol Madras yn 1857.

Economi a diwylliant

Mae Chennai yn ganolfan masnach a chludiant. Chennai yw prif ganolfan adeiladu ceir India; fe'i gelwir weithiau "Detroit India" o'r herwydd. Dim ond ychydig o atyniadau hanesyddol sydd yn y ddinas ond mae ganddi ddiwylliant bywiog a diddorol.

Un o ganolfannau busnes pwysicaf Chennai yw Parry's Corner, pencadlys cwmni a sefydlwyd gan y Cymro Thomas Parry ar ddiwedd y 18fed ganrif.

Adeiladau a chofadeiladau

• Ashtalakshmi Kovil
• Parry's Corner
• Eglwys gadeiriol
• Gorsaf Central
• Neuadd Victoria
• Ravishwarar
• Stadiwm Jawaharlal Nehru

Enwogion

• R. K. Narayan (1906-2001), awdur
• Padma Lakshmi (g. 1970), actores

Dolenni allanol

• Gwefan swyddogol llywodraeth Rhanbarth Chennai
• Gwefan swyddogol Corfforaeth Chennai
• Ynglyn â Chennai
• Dinas Chennai
• Hanes Madras
• Erthyglau'r hanesydd S. Muthiah ar Chennai, gyhoeddwyd yn The Hindu
• Daearyddiaeth Chennai
• Tywydd Chennai heddiw