Togo

Oddi ar Wicipedia
Neidio i: llywio, chwilio
République Togolaise
Gweriniaeth Togo
Baner Togo Arfbais Togo
Baner Arfbais
Arwyddair: Travail, Liberté, Patrie
Ffrangeg: Gwaith, Rhyddid, Gwlad
Anthem: Salut à toi, pays de nos aïeux
Lleoliad Togo
Prifddinas Lomé
Dinas fwyaf Lomé
Iaith / Ieithoedd swyddogol Ffrangeg
Llywodraeth Gweriniaeth
- Arlywydd
- Prif Weinidog
Faure Gnassingbé
Komi Sélom Klassou
Annibyniaeth
- Datganwyd
o Ffrainc
27 Ebrill 1960
Arwynebedd
 - Cyfanswm
 - Dŵr (%)
 
56,785 km² (125eg)
4.2%
Poblogaeth
 - Amcangyfrif 2005
 - Dwysedd
 
6,100,000 (102ail)
108/km² (93ydd)
CMC (PGP)
 - Cyfanswm
 - Y pen
Amcangyfrif 2005
$8,965,000,000 (144ydd)
$1,700 (193ydd)
Indecs Datblygiad Dynol (2003) 0.512 (143ydd) – canolig
Arian cyfred CFA franc (XOF)
Cylchfa amser
 - Haf
GMT (UTC+0)
(UTC+0)
Côd ISO y wlad .tg
Côd ffôn +228

Gwlad ar arfordir deheuol Gorllewin Affrica yw Gweriniaeth Togo neu'n syml: Togo (Loudspeaker.svg Ynganiad ?/i ); yr enw swyddogol yw'r enw Ffrangeg: République Togolaise). Mae'n ffinio â Ghana yn y gorllewin, Benin yn y dwyrain, a Bwrcina Ffaso yn y gogledd.

Mae'n ymestyn i'r de tuag at Gwlff Gini, lle mae ei phrifddinas Lomé. Roedd ganddi boblogaeth o tua 6.7 miliwn yn 2013 ac mae ei harwynebedd yn 57,000 km2, sy'n gwneud Togo yn un o wledydd lleiaf Affrica ac yn dair gwaith maint Israel.[1]

O'r 11eg ganrif i'r 16eg ganrif daeth llwythi o bobl yno o bob cyfeiriad. Yna hyd at y 18fed ganrif, roedd ei harfordir yn llawn o fasnachwyr caethweision, gyda nifer o wledydd Ewropeaidd yn camdrin y brodorion mewn modd ciaidd iawn. Am adeg, galwyd Togo yn "The Slave Coast". Sicrhaodd y wlad annibyniaeth oddi ar Ffrainc yn 1960.[2]

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

  1. Country Comparison :: Population. CIA World Factbook
  2. Togo. CIA – The World Factbook. Cia.gov. Adalwyd: 2012-01-08.