Thomas Purnell

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search
Thomas Purnell
Ganwyd1834 Edit this on Wikidata
Dinbych-y-pysgod Edit this on Wikidata
Bu farw1889 Edit this on Wikidata
DinasyddiaethBaner Cymru Cymru
Alma mater
Galwedigaethnewyddiadurwr Edit this on Wikidata

Roedd Thomas Purnell, (Q) (Mawrth, 183417 Rhagfyr, 1889) yn feirniad theatr ac yn awdur Cymreig.[1]

Cefndir[golygu | golygu cod y dudalen]

Ganwyd Purnell yn Ninbych-y-pysgod yn blentyn i Robert Purnell ac Ann ei wraig. Does dim sicrwydd o union ddyddiad ei eni, ond fe'i bedyddiwyd yn eglwys blwyf Arberth ar 13 Mawrth 1834. Cafodd ei addysgu yn ysgol ramadeg Hwlffordd a Choleg y Drindod, Dulyn.[2]

Gyrfa[golygu | golygu cod y dudalen]

Ar ôl gadael y brifysgol aeth i Lundain gan ddechrau gyrfa mewn newyddiaduraeth. Ym 1862, ar argymhelliad Thomas Duffus Hardy, penodwyd ef yn ysgrifennydd cynorthwyol a llyfrgellydd Sefydliad Archeolegol Prydain Fawr ac Iwerddon, a chadwodd y swydd hyd 1866.

Rhwng 1870 a 1871 cyfrannodd cyfres o feirniadaeth ddifrifol a threiddgar ar ddramâu i gylchgrawn The Athenaeum, o dan y llofnod Q.[3] Ymatebodd y dramodwyr Charles Reade a Tom Taylor yn ffyrnig iddynt.

Llyfryddiaeth[golygu | golygu cod y dudalen]

Argraffwyd adolygiadau theatr Purnell o'r Athenaeum mewn llyfr Dramatists of the Present Day (1871). Ysgrifennodd hefyd draethodau llenyddol a rhamant seicolegol The Lady Drusilla (1886) Golygodd Historia quatuor regum Angliae ar gyfer y Roxburghe Club. Bu hefyd yn olygydd Correspondence and Works gan Charles Lamb (1870). Ymysg ei gyhoeddiadau eraill mae:[4]

  • Literature and its professors (1867)
  • London and elsewhere (1886)
  • Dust and diamonds (1888)

Ym 1910 cyhoeddodd Algernon Charles Swinburne casgliad o lythyrau Purnell - Letters to Thomas Purnell and other correspondents

Marwolaeth[golygu | golygu cod y dudalen]

Bu farw yn ei gartref, Lloyd Square, Pentonville, Llundain yn 55 mlwydd oed. Roedd yn ddi-briod.

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

  1. "PURNELL, THOMAS (1834 - 1889), awdur | Y Bywgraffiadur Cymreig". bywgraffiadur.cymru. Cyrchwyd 2020-03-19.
  2. "Purnell, Thomas [pseud. Q] (1834–1889), theatre critic and writer | Oxford Dictionary of National Biography". www.oxforddnb.com. doi:10.1093/ref:odnb/22903. Cyrchwyd 2020-03-19.
  3. "THOMAS PURNELL - The Pembrokeshire Herald and General Advertiser". Joseph Potter. 1882-01-13. Cyrchwyd 2020-03-19.
  4. "Purnell, Thomas 1834-1889". WorldCat. Cyrchwyd 19 Chwefror 2020.