Tegeirian y fign galchog
| Liparis loeselii | |
|---|---|
| Dosbarthiad gwyddonol | |
| Teyrnas: | Plantae |
| Ddim wedi'i restru: | Angiosbermau |
| Ddim wedi'i restru: | Ewdicotau |
| Ddim wedi'i restru: | Rosidau |
| Urdd: | Asparagales |
| Teulu: | Orchidaceae |
| Genws: | Liparis (Orchis) |
| Rhywogaeth: | L. usitatissimum |
| Enw deuenwol | |
| Liparis loeselii Carl Linnaeus | |
Fel yr awgryma'r enw, math o degeirian yw Tegeirian y fign galchog (Lladin: Liparis loeselii), sy'n enw gwrywaidd. Mae'n perthyn i'r teulu Orchidaceae. Yr enw Saesneg arno yw Fen orchid.[1] Ceir enwau Cymraeg eraill ar y planhigyn hwn gan gynnwys Gefell-lys y Fignen, Gefell-lys Dwy-ddalenog, Tegeirian Tywodlyd a Thegeirian y Fign. Enw'r genws yw'r Orchis, sy'n tarddu o Hen Roeg ὄρχις (órkhis), sy'n golygu caill; mae hyn yn cyfeirio at gloron deuol rhai tegeirianau.[2]
Mae'n blanhigyn blodeuol nodedig ac yn hynod o brin. Cafodd ei ddarganfon yng Ngorffennaf 2022 yn Nhwyni Talacharn – Pentywyn, a hynny am y tro cyntaf ers bron i 20 mlynedd. Mae hyn yn dilyn rheoli cadwriaethol gan y prosiect 'Twyni Byw' a arweinir gan Cyfoeth Naturiol Cymru. Bachgen 11 oed o'r enw Tristan Moss ddaeth o hyd i’r fign galchog.[3]
Dolen allanol
[golygu | golygu cod]- Y Bywiadur Gwefan Llên Natur
Cyfeiriadau
[golygu | golygu cod]- ↑ Gerddi Kew; adalwyd 21 Ionawr 2015
- ↑ Joan Corominas (1980). Breve Diccionario Etimológico de la Lengua Castellana. Ed. Gredos. t. 328. ISBN 84-249-1332-9.
- ↑ Cyfoeth Naturiol Cymru; adalwyd 28 Gorffennaf 2022.
