Syr John Wynn, 5ed Barwnig

Oddi ar Wicipedia
Neidio i: llywio, chwilio
Syr John Wynn, 5ed Barwnig
Ganwyd 1628 Edit this on Wikidata
Bu farw 1719 Edit this on Wikidata
Gwaith Gwleidydd Edit this on Wikidata
Aelod o Exclusion Bill Parliament, Habeas Corpus Parliament, Senedd 1af Prydain Fawr, 2il Senedd Prydain Fawr, 3ydd Senedd Prydain Fawr Edit this on Wikidata

Olynodd Syr John Wynn, 5ed Barwnig (16281719) ei gefnder Syr Richard Wynn, 4ydd Barwnig fel barwnig yn 1674, ond nid etifeddodd diroedd Ystad Gwydyr, a basiodd i ferch ei rhagflaenydd, Mary.

Etifeddiaeth[golygu | golygu cod y dudalen]

Etifeddodd Syr John Ystad Watstay trwy ei bridas â Jane Evans, merch Eyton Evans o Watstay, a gafodd ei ailenwi'n Ystad Wynnstay. Honir hefyd iddo ennill Ystad Stanwardine yn Swydd Amwythig oddi wrth Thomas Corbett mewn ras falwod.

Bywyd diweddarach[golygu | golygu cod y dudalen]

Bu fyw Syr John i'w nawdegau, gan fyw yn llundain y rhanfwyaf o'r amser, ond bu farw'n ddi-blant yn 1719. Ar ei farwolaeth, diflanodd lliniach Barwnigion Wynn a gadawyd y "Tŷ Aberffraw" heb unrhyw ddisgynyddion gwrywol a wyddwn amdano (a oedd yn honi i fod yn ddisgynyddion Rhodri Mawr ap Merfyn yn y 9g a disgynydd anuniongyrchol o Frenin-Uwch Brwth yn yr Oes Haearn).

Disgynydd a pherthnasau posib[golygu | golygu cod y dudalen]

Os fuasai Thomas Jones (Twm Siôn Cati) yn wir wedi bod yn fab anghyfreithlon John "Wynn" ap Maredudd, fel y honodd Syr John Wynn, Barwnig 1af yn ei hanes teulu, buasai ei blant ef wedi bod yn nesaf yn y linell i etifeddu, gan fod gan feibion anghyfreithlon yr un hawliau a rhai cyfreithlon odan cyfraith hynafol Cymreig. Mae hefyd sawl honiad fod perthnasau "coll", megis Cyrnol Hugh Wynn sy'n cael ei honni i symyd i Virginia a chodi teulu yno. Ond, heb etifeddwr amlwg, fe gymynroddodd Syr John holl ystadau Wynnstay i Jane Thelwall (hen-wyres Syr John Wynn, Barwnig 1af) a oedd yn briod erbyn hynnu i Syr William Williams, 2il Farwnig (tua 166520 Hydref 1740). Syr John Wynn a Syr William Williams oedd y ddau perchnogion tir mwyaf yng ngogledd Cymru ar y pryd, rhwng y ddau roedd ystadau eraill Cymru'n cael eu corrachu. I anrhydeddu llinach ei wraig, newidiodd Syr William Williams ei enw i Syr William Williams-Wynn o Wynnstay.

Yr etifeddwr presennol yw Syr David Watkin Williams-Wynn, 11fed Barwnig (ganwyd 1940).

Teitlau Anrhydeddus
Rhagflaenydd:
William Owen
Custos Rotulorum Sir Drefaldwyn
1678 – 1688
Olynydd:
Ardalydd Powys
Rhagflaenydd:
Syr William Williams
Custos Rotulorum Sir Drefaldwyn
1690 – 1711
Olynydd:
Edward Vaughan
Teitlau Pendefigaeth/Bonheddig
Rhagflaenydd:
Syr Richard Wynn
Penaeth Tŷ Cunedda
1674 – 1719
Olynydd:
?
Pendefigaeth Lloegr
Rhagflaenydd:
Syr Richard Wynn
Barwnig (Gwydir)
1674–1719
Olynydd:
Lliniach diflanedig

Ffynonellau[golygu | golygu cod y dudalen]

  • D.N.B., lxiii; Cal. Wynn (of Gwydir) Papers, passim; Clenennau Letters, i, Introduction
  • Hist. Gwydir Family, passim; W. R. Williams, Parl. Hist. of Wales, passim
  • E. Breeze, Kalendars of Gwynedd, passim; Cymm., xxxviii
  • The Welsh Review, v, 187-191; Trans. Caern. Hist. Soc., 1939, 37-46; J. E. Griffith, Pedigrees, 280-1
  • E. G. Jones, ‘The Caernarvonshire Squires, 1558-1625’ (Thesis M.A. heb ei gyhoeddi, Prifysgol Cymru).
Baner CymruEicon person Eginyn erthygl sydd uchod am Gymro neu Gymraes. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.