Rawabi

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search
Panorama de la ville de Rawabi
Y ddinas yn 2017

Mae Rawabi (Arabeg: روابي, DMG Rawābī, "Y Bryniau") yn ddinas newydd Palesteinaidd Arabaidd ar tua 630 erw ym Mharth A yn Awdurdod Palesteina yn y Lan Orllewinol. Cafwyd anhawsterau yn ymwneud â'r helynt rhwng Israel a'r Palesteiniaid wrth godi'r ddinas newydd.

Cynllunio[golygu | golygu cod y dudalen]

Lleoliad Rawabi cyn yr adeiladu, cyn 2006

Mae Bashar Masri, entrepreneur o Balesteina, yn adeiladu dinas newydd sbon 9 cilometr i'r gogledd o Ramallah ac i'r de o Nablus ger tref Bir Zait sy'n leoliad Prifysgol Birzeit. Mae'r ddinas wedi'i chynllunio ar gyfer 25,000 o bobl, ac ymhen amser at 40,000 o drigolion.[1][2] Adeiladir y ddinas gan gwmni Massar-Holding Masri o Ramallah mewn Partneriaeth Breifat Cyhoeddus (PPP) gydag Awdurdod Palesteina. Y bwriadu cwblhau'r prosiect gyda chymorth ariannol drwy adneuon a benthyciadau gan Gwmni Buddsoddi "Diar Real Estate", sy'n is-gwmni i Gronfa Olew a Nŵy y Qatar. Sefydlwyd y cyd-is-gwmni Bayti ("Fy Nhŷ") ar gyfer y prosiect. Cost cyfanswm y buddsoddiad yw tua $800 miliwn. Penderfynwyd ar y prosiect yng Nghynhadledd Buddsoddi Palesteina 2008.[3]

Mae'r ardal gynllunio gyfan wedi'i lleoli ym Mharth A, felly mae'r awdurdod cynllunio yn gorwedd gyda'r Awdurdod Cenedlaethol. Fodd bynnag, mae'r ffordd fynediad arfaethedig ar gyfer trigolion y dyfodol wedi'i lleoli'n rhannol ym Mharth C a reolir gan Israel. Nid yw trwydded gan awdurdodau Israel ar gael eto.[4] Cymeradwywyd ffordd dros dro ar gyfer traffig adeiladu ym mis Ionawr 2012. Heb adeiladu'r ffordd hon, roedd y datblygiad dan sylw.[5] Ar ôl sgyrsiau gyda'r diplomat Americanaidd ar gyfer y Dwyrain Canol gan George J. Mitchell ym mis Mai 2010, dangosodd lywodraeth Israel wedi dangos parodrwydd i ddarparu'r tir sydd ei angen ar gyfer adeiladu'r brif ffordd fynediad.[6]

Gwaith adeiladu[golygu | golygu cod y dudalen]

Baner Palesteina yn hedfan ger Canolfan Groeso Rawabi
Logo Rawabi

Dechreuodd y gwaith adeiladu cyntaf ar 1 Ionawr 2010. Yn gyntaf, ar lethrau mynydd teras eisoes, plannwyd cyfran o'r 25,000 o egin-blanhigion coed. Yn ogystal, dechreuodd ffyrdd adeiladu a'r sianeli ar gyfer cyflenwi trydan, nwy, dŵr ac ar gyfer gwaredu dŵr gwastraff.[7]

Er mwyn dangos cefnogaeth moesol i'r priosiect, cafwyd ymweliadau gan sawl aelod o'r gymuned fyd-eang. Ymwelodd cyn ymgeisydd arlywyddol yr Unol Daleithiau, John Kerry, ym mis Chwefror 2010, y safle adeiladu, yn ogystal â Tony Blair yn rhinwedd ei swydd fel un o Bedwarawd y Dwyrain Canol, ym mis Mehefin 2010, Ysgrifennydd Cyffredinol y Cenhedloedd Unedig Ban Ki-Moon ym mis Ionawr 2012.[8]

Ym mis Mawrth 2010, cyhoeddodd Adran Masnach a Datblygu'r UD (USTDA) ddau gontract ar gyfer datblygiad pellach yn Rawabi. Bydd y contract cyntaf yn ariannu cymorth technegol ar gyfer datblygu technoleg gwybodaeth a chyfathrebu (TGCh) yn y ddinas newydd a bydd yr ail yn darparu cyllid ar gyfer astudiaeth ddichonoldeb ar gyfer adeiladu gwaith trin carthion yn Rawabi a'r cymunedau cyfagos.

Un o ofynion Masri, y mae'n rhaid i bob cwmni gadw atynt, yw na fydd "dim un sgriw a gynhyrchir mewn trefedigaeth Iddewig" (ar y Lan Orllewinnol) yn cael ei ddefnyddio ar gyfer y gwaith adeiladu. Mae cynnwys cwmnïau Israel, ar y llaw arall, yn ddymunol a hyd yn oed yn angenrheidiol. Mewn ymateb, ym mis Gorffennaf 2011, pasiwyd y gyfraith boicot yn y Knesset. Nid yw'r gyfraith hon, sy'n gwahardd boicot Israel neu hyd yn oed yr aneddiadau, yn effeithio ar Masri, ond gall fod yn broblem i gwmnïau Israel.[9]

Ym mis Mawrth 2013, cwblhawyd y cyntaf o 700 o unedau tai anorffenedig. Wedi hynny, bob mis, cwblhawyd 100 o unedau fflat newydd a'u meddiannu.

Yng ngwanwyn 2015, cytunodd awdurdodau Israel i ymuno â Rawabi gyda'r rhwydwaith dŵr yfed a weithredir gan Israel. Ers mis Ebrill 2015, mae digon o ddŵr wedi bod yn llifo ar gyfer y 1,200 cyntaf o drigolion Rawabi, a fydd yn cael ei ddrafftio erbyn 2016.

Gweinyddiaeth a Bywyd y Ddinas[golygu | golygu cod y dudalen]

Ar 30 Mehefin, 2013, cynhaliodd cyngor y ddinas ei gyfarfod cyntaf dan gadeiryddiaeth maer llywodraeth Palesteina Majeed Abd Al-Fatah yn Rawabi.[10]

Agorwyd ysgol gyntaf Rawabi, ysgol cyfrwng Saesneg, Rawabi English Academy ym mis Medi 2016.[11].

Ceir hefyd ysbyty a chyfleusterau eraill yn y ddinas gan gynnwys amffitheatr sy'n eistedd 15,000 o bobl yn yr awyr agored.[11]

Dolenni[golygu | golygu cod y dudalen]

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

  1. Vorgriff auf den Palästinenserstaat. Der Standard, 21. Mai 2010
  2. Rawabi is building dreams brick by brick. Gulf News, 16. Jan. 2010
  3. Archifwyd [Date missing], at www.ameinfo.com Error: unknown archive URL AMEinfo, 22 Mai 2008
  4. Schöner wohnen für moderne Palästinenser. NZZ, 24. Oktober 2010
  5. A new Palestinian city rises in the West Bank. CTV, 5. Februar 2012
  6. Signs of progress lacking as US envoy ends Mideast visit. AFP, 19. Mai 2010
  7. Archifwyd [Date missing], at media.themedialine.org Error: unknown archive URL The Media Line, 14. Dezember 2009
  8. U.N. Leader Urges Israelis and Palestinians to Resume Talks. New York Times, 1 Chwefror 2012
  9. Building the Palestinien dream on a shaky ground, Ha-Aretz am 30. Juli 2011
  10. http://www.rawabi.ps/municipality.php
  11. 11.0 11.1 https://www.rawabi.ps/en/overview
Wiktionary-logo-cy.png
Chwiliwch am Rawabi
yn Wiciadur.