Hiclys y waun

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search
Hiclys y waun
Cladopodiella francisci
Statws cadwraeth
Dosbarthiad gwyddonol
Teyrnas: Plantae
Rhaniad: Marchantiophyta
Dosbarth: Jungermanniopsida
Urdd: Jungermanniales
Teulu: Cephaloziaceae
Genws: Cladopodiella
Rhywogaeth: C. francisci
Enw deuenwol
Cladopodiella francisci

Math o blanhigyn, di-flodau, ac un o lysiau'r afu yw Hiclys y waun (enw gwyddonol: Cladopodiella francisci; enw Saesneg: Holt notchwort). O ran tacson, mae'n perthyn i urdd y Jungermanniales, o fewn y dosbarth Jungermanniopsida.

Mae’r rhywogaeth hon i’w chanfod yng Nghymru mewn tri lleoliad: Penfro, Gŵyr ac Ynys Môn. Fe'i ceir hefyd yng ngwledydd eraill Prydain, yn enwedig yn arfordir deheuol Lloegr.

Disgrifiad[golygu | golygu cod y dudalen]

Mae'r llysiau'r afu yn ffurfio neu'n ymlusgo'n wyrdd neu'n cochlyd yn rhannu siâp deilen C. fflwtsan (dail hirgul â 2 labed crwn), ond mae'n llai (egin llai na 1 mm o led; yn gadael hyd at 0.5 mm o hyd) ac fel arfer mae ganddo gemmae. Mae'r rhain yn wyrdd golau neu'n llai aml yn goch, ac fe'u cludir ar awgrymiadau saethu esgynnol. Fel arfer mae canghennau tebyg i edau yn bresennol.

Llysiau'r afu[golygu | golygu cod y dudalen]

Searchtool.svg
Prif erthygl: Llysiau'r afu

Planhigion anflodeuol bach o'r rhaniad Marchantiophyta yw llysiau'r afu. Defnyddir y term "lysiau'r afu" am un planhigyn, neu lawer. Erbyn 2019 roedd tua 6,000 o rywogaethau wedi cael eu hadnabod gan naturiaethwyr.[1] Fe'u ceir ledled y byd, mewn lleoedd llaith gan amlaf. Mae gan lawer ohonynt goesyn a dail ac maent yn debyg i fwsoglau o ran golwg.

Mae rhai rhywogaethau i'w cael yng Nghymru; gweler y categori yma.

Safonwyd yr enw Hiclys y waun gan un o brosiectau . Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran Bywiadur, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

  1. Raven, Peter H.; Ray F. Evert & Susan E. Eichhorn (1999) Biology of Plants, W. H. Freeman, Efrog Newydd.