Iddewiaeth Hasidig

Oddi ar Wicipedia
(Ailgyfeiriad oddi wrth Hasidig)
Jump to navigation Jump to search
Iddewon Hasidig yn gweddïo wrth Fur yr Wylofain yng Nghaersalem.

Enwad Iddewig sy'n canolbwyntio ar gyfriniaeth yw Iddewiaeth Hasidig, Iddewiaeth Hasidaidd neu Hasidiaeth.

Sefydlwyd gan y Rabi Israel Baal Shem Tov tua chanol y 18g. Cyfunodd y traddodiadau Iddewig o ysbrydolrwydd ac ysgolheictod, gan wrthwynebu astudiaethau seciwlar a rhesymoliaeth. Ymledodd ar draws Dwyrain Ewrop, yn enwedig Gwlad Pwyl a Lithwania, gan ddenu Iddewon gyda'i ganeuon a dawnsiau diwygiadol. Tynna athroniaeth Hasidig ar yr ysgol feddwl Cabala Lurianig, ffurf ar Gabala a ddatblygwyd gan y Rabi Isaac Luria yn yr 16g, ond heb ei hagwedd asgetaidd.[1] Pwysleisir mewnfodaeth Duw yn y bydysawd, yr angen i uno â Duw a chrefyddoldeb cyson, ac ysbrydolrwydd y byd corfforol a bywyd pob dydd. Trefnir dilynwyr Hasidiaeth yn "llysoedd" neu "linachau" annibynnol, a phob un gydag arweinydd etifeddol o'r enw Rebbe.

Rhwygodd yr enwad yn ystod ei gyfnod cynnar a datblygodd gwrthfudiad y Mitnagdim, sy'n pwysleisio dysgeidiaeth rabinaidd a duwioldeb. Sefydlwyd y Chabad neu'r Lubavitch ym 1775, sy'n amrywiaeth ddeallusol ar y traddodiad Hasidig.

Gellir ystyried Hasidiaeth yn un o ddwy brif gangen o Iddewiaeth Haredi neu Dra Uniongrededd, ynghŷd â'r traddodiad Lithwanaidd sy'n pwysleisio astudiaeth y Talmwd yn yr yeshivah. Trigai'r mwyafrif o ddilynwyr heddiw yn yr Unol Daleithiau, Israel a Lloegr. Mae'r mudiad modern yn hynod o geidwadol ac yn byw mewn cymunedau ar wahân i'r gymdeithas fwy.

Teledu[golygu | golygu cod y dudalen]

Gellir cael blas gyfoes lle-naturiol o fywyd teulu a chymdeithas Iddewon Hasidig yn y gyfres deledu Israeli,Shtisel a ddarlledwyd ar sianel Netflix yn y Deyrnas Unedig. Mae'r gyfres ddrama ffuglennol yn dilyn hynt a helynt carwriaethol a theuluol y teulu o'r un enw sy'n byw yn ardal Geula sydd ger Mea She'arim yn Jeriwsalem.

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

  1. (Saesneg) Baʿal Shem Ṭov. Encyclopædia Britannica. Adalwyd ar 23 Gorffennaf 2016.
Comin Wikimedia
Mae gan Gomin Wikimedia
gyfryngau sy'n berthnasol i: