George Steiner

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search
George Steiner
George Steiner 2013 (cropped).jpg
Ganwyd Francis George Nathaniel Steiner Edit this on Wikidata
23 Ebrill 1929 Edit this on Wikidata
Neuilly-sur-Seine Edit this on Wikidata
Bu farw 3 Chwefror 2020 Edit this on Wikidata (90 oed)
Caergrawnt Edit this on Wikidata
Dinasyddiaeth Ffrainc, Unol Daleithiau America, y Deyrnas Unedig Edit this on Wikidata
Addysg Doethuriaeth Edit this on Wikidata
Alma mater
Galwedigaeth athronydd, nofelydd, cyfieithydd, academydd, beirniad llenyddol, newyddiadurwr, ysgrifennwr, awdur ysgrifau Edit this on Wikidata
Cyflogwr
Adnabyddus am After Babel Edit this on Wikidata
Priod Zara Steiner Edit this on Wikidata
Plant David Steiner, Deborah Steiner Edit this on Wikidata
Gwobr/au Chevalier de la Légion d'Honneur, Cymdeithas Goffa John Simon Guggenheim, Princess of Asturias Award for Communications and Humanities, Alfonso Reyes International Prize, Today Prize, Doethuriaeth er Anrhydedd Prifysgol Girona, honorary doctor of the Catholic University of Louvain, Honorary doctor of the University of Liège, Doethor Anrhydeddus Prifysgol Durham, Honorary doctor of the University of Bologna, Cymrawd yr Academi Brydeinig, Cymrawd o'r Gymdeithas Frenhinol a Llenyddol, Gwobr Ludwig-Börne, Ysgoloriaethau Rhodes, honorary doctor of the University of Bristol, honorary doctorate of the University of Glasgow, honorary doctorate of the University of Salamanca, honorary doctor of the University of Lisbon Edit this on Wikidata

Beirniad llenyddol, ysgrifwr, academydd, a nofelydd Americanaidd o dras Awstriaidd-Iddewig, a gafodd ei eni a'i fagu yn Ffrainc, oedd Francis George Steiner (23 Ebrill 19293 Chwefror 2020). Mae ei waith yn ymdrin â'r berthynas rhwng llenyddiaeth a chymdeithas, iaith ac ieithyddiaeth, athroniaeth, ac hanes modern. Oherwydd ei feistrolaeth ar feysydd eang o wybodaeth, fe'i gelwir yn aml yn bolymath. Roedd ganddo werthfawrogiad traddodiadgarol o ganon y Gorllewin a bu'n lladd ar ddamcaniaethau beirniadol megis y Feirniadaeth Newydd, ôl-adeileddaeth, a dadadeiladaeth. Yn ogystal â'i gyfrolau academaidd, astudiaethau llenyddol, a chasgliadau o ysgrifau, cyhoeddodd Steiner un nofel fer a thair chyfrol o straeon byrion.

Ganed Francis George Steiner ym Mharis ar 23 Ebrill 1929. Iddewon a ymfudasant o Fienna yn 1924 oedd ei rieni, Elsie Steiner, Franzos gynt, a'r banciwr buddsoddiadau Frederick George Steiner o Awstria. Yn ôl ei hunangofiant Errata, cafodd genedigaeth George Steiner ei chynorthwyo gan Carl Weiss, yr un meddyg a saethodd y gwleidydd Americanaidd Huey Long yn 1935.[1]

Cafodd ei fagu'n rhugl yn Ffrangeg, Almaeneg, a Saesneg. Symudodd gyda'i deulu i Unol Daleithiau America yn 1940 ychydig wythnosau cyn cwymp Ffrainc. Yn Efrog Newydd, mynychodd George y Lycée Français. Cafodd ei wneud yn ddinesydd Americanaidd yn 1944, ac enillodd ei fagloriaeth Ffrengig (le baccalauréat) yn 1947. Derbyniodd ei radd baglor o Brifysgol Chicago yn 1948 a'i radd meistr o Harvard yn 1950. Enillodd Ysgoloriaeth Rhodes i Goleg Balliol, Rhydychen. Gwrthodwyd cyflwyniad cyntaf ei ddoethuriaeth yno.[1]

Treuliodd ei yrfa yn symud yn ôl ac ymlaen rhwng yr Unol Daleithiau ac Ewrop. Bu'n aelod o staff golygyddol The Economist o 1952 i 1956, ac enillodd ei ddoethuriaeth o Brifysgol Rhydychen o'r diwedd yn 1955. Gweithiodd yn Sefydliad Uwchefrydiau Prifysgol Princeton o 1956 i 1958,[2] a fe'i penodwyd yn ddarlithydd Christian Gauss yn Princeton o 1959 i 1960.[1] Addysgodd yng Ngholeg Churchill, Caergrawnt, Prifysgol Genefa, ac Harvard.[2] Steiner oedd uwch-olygydd llyfrau The New Yorker o 1966 i 1997. Yn 1981 cyhoeddwyd ei nofel fer The Portage to San Cristóbal of A.H., stori sydd yn dychmygu bywyd Adolf Hitler wedi iddo oroesi'r Ail Ryfel Byd.

Priododd George Steiner â Zara Alice Shakow yn 1955, a chawsant un mab, David, ac un ferch, Deborah. Bu farw yn ei gartref yng Nghaergrawnt yn 90 oed.[1]

Llyfryddiaeth ddethol[golygu | golygu cod y dudalen]

Beirniadaeth ac astudiaethau llenyddol ac ieithyddol[golygu | golygu cod y dudalen]

  • Tolstoy or Dostoevsky: An Essay in the Old Criticism (1959).
  • The Death of Tragedy (Llundain: Faber and Faber, 1961).
  • Language and Silence (1967).
  • Extraterritorial (1971).
  • In Bluebeard’s Castle: Some Notes Towards the Redefinition of Culture (1971).
  • After Babel: Aspects of Language and Translation (1975).
  • On Difficulty, and Other Essays (1978).
  • Martin Heidegger (1979).
  • Antigones (1984).
  • Real Presences (1989).
  • Grammars of Creation (1990). Cyfrol o'i ddarlithoedd Gifford a draddodai ym Mhrifysgol Glasgow.
  • No Passion Spent: Essays 1978–1995 (1996).

Nofelau a straeon byrion[golygu | golygu cod y dudalen]

  • Anno Domini (1964).
  • The Portage to San Cristóbal of A.H. (1981).
  • Proofs and Three Parables (1992).
  • The Deeps of the Sea and Other Fiction (1996).

Hunangofiant at atgofion[golygu | golygu cod y dudalen]

  • Errata: An Examined Life (1997).
  • My Unwritten Books (2008).

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

  1. 1.0 1.1 1.2 1.3 (Saesneg) Christopher Lehmann-Haupt a William Grimes, "George Steiner, Prodigious Literary Critic, Dies at 90", The New York Times (3 Chwefror 2020). Adalwyd ar 5 Chwefror 2019.
  2. 2.0 2.1 (Saesneg) George Steiner. Encyclopædia Britannica. Adalwyd ar 5 Chwefror 2019.