Freetown

Freetown

Math	dinas, dinas â phorthladd, dinas fawr
Poblogaeth	951,000
Sefydlwyd	1792
Pennaeth llywodraeth	Yvonne Aki-Sawyerr
Cylchfa amser	UTC+00:00
Gefeilldref/i	Banjul, Conakry, Ganzhou, Hartford, Dinas Kansas, Kingston upon Hull, Makeni, New Haven, Hefei
Iaith/Ieithoedd   swyddogol	Krio, Saesneg
Daearyddiaeth
Sir	Western Area
Gwlad	Sierra Leone
Arwynebedd	357,000,000 m²
Uwch y môr	26 ±1 metr
Gerllaw	Cefnfor yr Iwerydd, Afon Sierra Leone
Cyfesurynnau	8.4872°N 13.2356°W
Gwleidyddiaeth
Corff deddfwriaethol	Cyngor Dinas Freetown
Pennaeth y Llywodraeth	Yvonne Aki-Sawyerr
Sefydlwydwyd gan	John Clarkson
Ffeiliau perthnasol ar Comin

Prifddinas Sierra Leone yng Ngorllewin Affrica yw Freetown. Mae hefyd yn borthladd pwysig ar Fôr Iwerydd, yn allforio pysgod, reis, olew a diemwntau. Roedd y boblogaeth yn 2004 yn 1,070,200.

Sefydlwyd Freetown yn 1792 gan gyn-gaethweision o Nova Scotia, dan arweiniad Thomas Peters. Ychwanegwyd at y boblogaeth gan bobl a ryddhawyd oddi ar longau caethweision wedi diddymu'r fasnach gaethweision. O 1808 hyd 1874, roedd yn brifddinas Gorllewin Affrica Brydeinig.

Bu llawer o ymladd yn y ddinas tua diwedd yn 1990au.

Freetown a'r Goeden Gotwm enwog

Adeiladau a chofadeiladau

• Amgueddfa Genedlaethol Rheilffordd
• Coleg Bae Fourah
• Eglwys gadeiriol
• Ysbyty Connaught

Enwogion

• Adelaide Casely-Hayford (1868-1960), athrawes
• I. T. A. Wallace-Johnson (1895-1965), gwleidydd