Eva Perón

Oddi ar Wicipedia
Neidio i: llywio, chwilio
Eva Perón
Evita color.jpg
Ganwyd Eva María Ibarguren, María Eva Duarte Edit this on Wikidata
7 Mai 1919 Edit this on Wikidata
Los Toldos Edit this on Wikidata
Bu farw 26 Gorffennaf 1952 Edit this on Wikidata (33 oed)
Achos: canser crothol Edit this on Wikidata
Buenos Aires Edit this on Wikidata
Galwedigaeth gwleidydd, actor llwyfan, actor ffilm, undebwr llafur, ffeminist, swffragét Edit this on Wikidata
Plaid Wleidyddol Plaid Merched Peron Edit this on Wikidata
Priod Juan Domingo Perón Edit this on Wikidata
Teulu Juan Ramón Duarte Edit this on Wikidata
Gwobr/au Uwch-Groes Urdd Isablla y Pabyddion, Grand Cross of the Order of the Condor of the Andes, Urdd Cenedlaethol er Anrhydedd, Urdd Umayyad, Uwch Groes Urdd Cenedlaethol er Anrhydedd a Haeddiant Edit this on Wikidata
Gwefan http://www.evitaperon.org/ Edit this on Wikidata
Llofnod
Eva Peron Signature.svg

Roedd María Eva Duarte de Perón neu Evita Perón (7 Mai 191926 Gorffennaf 1952), ganed María Eva Duarte, yn actores a gwleidydd poblogaidd, a aned yn Los Toldos, Buenos Aires. Ail wraig yr Arlywydd Juan Domingo Perón (1895–1974) ydoedd a bu'n Foneddiges Gyntaf yr Ariannin o 1946 tan ei marwolaeth ym 1952. Yn aml cyfeirir ati fel Eva Perón, neu'r term Sbaeneg o annwylder Evita, sy'n golygu "Eva Fach".

Ei hanes[golygu | golygu cod y dudalen]

Plentyn llwyn a pherth ydoedd a anwyd yng nghefn gwlad yr Ariannin ym 1919. Ym 1934, pan oedd yn 15 mlwydd oed, aeth i'r brifddinas, Buenos Aires lle dilynodd yrfa fel actores ym myd y llwyfan, radio a ffilm.

Cyfarfu Eva y Cadfridog Juan Perón ar 22 Ionawr, 1944, mewn noson elusennol yn Stadiwm Park Luna ym Buenos Aires, er mwyn codi arian i'r rhai a ddioddefodd yn Naeargryn San Juan. Priododd y ddau y flwyddyn ganlynol. Ym 1946, etholwyd Juan Perón yn Arlywydd yr Ariannin. Dros y chwe mlynedd ganlynol, daeth Eva Perón yn ffigur dylanwadol o fewn yr undebau llafur o blaid Peron, gan siarad ar ran hawliau'r gweithwyr. Rheolodd y Gweinidogaethau Gwaith ac Iechyd a sefydlodd Sefydliad Eva Perón er mwyn hyrwyddo lles cymdeithasol yn y wlad. Cefnogai Evita ddiwygiadau poblogaidd o blaid y werin. Oherwydd hynny a'i gwaith elusennol cawsai ei haddoli gan y tlodion yn ystod ei hoes fer. Gweithiai'n galed o blaid rhoi'r hawl i bleidleisio i ferched. Hyhi hefyd a sefydlodd y Blaid Benywaidd Peronaidd.

Ym 1951, derbyniodd Eva Perón yr enwebiad Peronaidd i fod yn Is-Arlywydd yr Ariannin. Yn ei hymgais, cafodd gefnogaeth o sylfeini gwleidyddol Peronaidd a dosbarth gweithiol, incwm isel yr Ariannin a gyfeiriwyd atynt fel descamisados neu'r "rhai heb grysau". Fodd bynnag, golygodd gwrthwynebiad gan elite y wlad a'r lluoedd arfog, ynghyd â'i hiechyd bregus ei bod wedi tynnu ei henw'n ôl. Ym 1952, ychydig cyn ei marwolaeth i gancr yn 33 mlwydd oed, rhoddwyd y teitl swyddogol o "Arweinydd Ysbrydol y Genedl" iddi gan y Gynghrair Archentaidd.

Bedd Perón ym mynwent Recoleta yn Buenos Aires

Dylanwad[golygu | golygu cod y dudalen]

Ysgrifennodd Andrew Lloyd-Webber a Tim Rice y sioe gerdd enwog Evita amdani yn 1978. Elaine Paige a chwaraeodd ran Evita. Yn y ffilm o'r un enw Madonna a chwaraeodd ran Evita.

Gweler hefyd[golygu | golygu cod y dudalen]

  • Evita - sioe gerdd Andrew Lloyd Webber.

Dolenni allanol[golygu | golygu cod y dudalen]