Dario Fo

Oddi ar Wicipedia
Neidio i: llywio, chwilio
Dario Fo

Dario Fo yn Cesena
Ganwyd (1926-03-24)24 Mawrth 1926
Leggiuno Sangiano, Varese, Yr Eidal
Bu farw 13 Hydref 2016(2016-10-13) (90 oed)
Milan, Yr Eidal
Gwaith Dramodydd, actor, cyfarwyddwr, cyfansoddwr
Cyfnod Cyfnod wedi rhyfel
Genres Drama
Pynciau Erthyliad, llofruddiaethau, llygredd, dibyniaeth cyffuriau, Hanes Ewrop, mecanyddiaeth, troseddu trefnedig, pŵer cymdeithasol/gwleidyddol, hiliaeth, catholigiaeth, rhywiaeth, rhyfel
Gwaith nodedig The Virtuous Burglar
Archangels Don't Play Pinball
Mistero Buffo
Accidental Death of an Anarchist
Can't Pay? Won't Pay!
Trumpets and Raspberries
Elizabeth: Almost by Chance a Woman
The Pope and the Witch
Gwobrau Gwobr Llenyddiaeth Nobel 1997
Priodi Franca Rame (pr. 1954; marwolaeth 2013)
Plant Jacopo Fo

Llofnod

[dariofo.it dariofo.it]

Llenor, canwr, ymgyrchydd gwleidyddol a dramodydd Eidalaidd oedd Dario Fo (24 Mawrth 192613 Hydref 2016), ac enillydd Gwobr Llenyddiaeth Nobel ym 1997.[1] Ymhlith ei ddramâu enwocaf mae: Non tutti i ladri vengono a nuocere (The Virtuous Burglar), Gli arcangeli non giocano al flipper (Dydy Archangylion Ddim Yn Chwarae Pinball), Mistero Buffo, Morte accidentale di un anarchico (Accidental Death of an Anarchist), Non Si Paga! Non Si Paga! (Can't Pay? Won't Pay!), Clacson, trombette e pernacchi (Trumpets and Raspberries), Coppia aperta, quasi spalancata (Elizabeth: Almost by Chance a Woman) ac Il Papa e la strega (Y Pab a'r Wrach).

"Gellir dadlau mai ef yw'r dramodydd cyfoes mwyaf poblogaidd drwy Ewrop,"[2] ac mae llawer o'i waith yn dibynnu ar ddawn yr actor i lenwi'r bylchau ei hun ac ymateb byw[2][3][3] a'r math o arddull Eidalaidd a elwir yn commedia dell'arte.[1]

Darlledwyd cyfres deledu o'i waith, Il teatro di Dario Fo, ar Sianel 2 yn yr Eidal. Roedd un o'r dramâu yn y gyfres, Parliamo di donne, (a ysgrifenwyd yn arbennig ar gyfer y gyfres ac ail-ryddhawyd yn rhyngwladol fel Let's Talk About Women) yn ymdrin â themâu cyfoes megis ysgariad, rhyw a'r "Teulu Sanctaidd".[4] Yn y 2010au symbylodd y mudiad gwrth-awdurdod "Pum Seren".[5][5] a chyfeiriwyd ato gan eu harweinwyr fel "Y Meistr".[6]

Mae ei waith pièce célèbre, Mistero Buffo wedi'i berfformio ar hyd a lled Ewrop, Canada, ac America Ladin dros 30 mlynedd yn cael ei gydnabod fel un o'r gweithiau mwya dadleuol a phoblogaidd erioed. Fe'i disgrifiwyd gan y Fatican fel "y cablu mwyaf yn hanes y teledu".[1] Mae teitl Saesneg Non Si Paga! Non Si Paga! (Can't Pay? Won't Pay!) bellach wedi'i dderbyn yn yr iaith honno ac ar dafod leferydd.[7]

Llyfryddiaeth[golygu | golygu cod y dudalen]

  • Mitchell, Tony (1999). Dario Fo: People's Court Jester (ehangwyd). London: Methuen. ISBN 0-413-73320-3. 
  • Scuderi, Antonio (2011). Dario Fo: Framing, Festival, and the Folkloric Imagination. Lanham (Md.): Lexington Books. ISBN 9780739151112. 

Oriel[golygu | golygu cod y dudalen]

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

  1. 1.0 1.1 1.2 Mitchell 1999, tud. 3
  2. 2.0 2.1 Mitchell 1999, tud. xiii
  3. 3.0 3.1 Mitchell 1999, tud. 4
  4. Mitchell 1999, tud. 147
  5. 5.0 5.1 http://genova.repubblica.it/dettaglio-news/13:37-13:37/4434549
  6. http://www.beppegrillo.it/2013/12/la_rai_contro_il_v3day.html
  7. Gardner, Lyn (18 Ebrill 2010). "Low Pay? Don't Pay!". The Guardian. http://www.guardian.co.uk/stage/2010/apr/18/low-pay-dont-pay-review. Adalwyd 18 Ebrill 2010.

Dolenni allanol[golygu | golygu cod y dudalen]