Culfardd

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search
Culfardd
Dinasyddiaeth Baner Cymru Cymru
Galwedigaeth bardd Edit this on Wikidata
Blodeuodd 6G Edit this on Wikidata
Cysylltir gyda Cynddelw Brydydd Mawr Edit this on Wikidata

Yn ôl traddodiad, un o'r Cynfeirdd cynnar oedd Culfardd (bl. 6g efallai). Nid oes unrhyw gerdd ganddo ar gael heddiw.

Tystiolaeth[golygu | golygu cod y dudalen]

Ni wyddys dim amdano ar wahân i'r dystiolaeth amwys a geir yn rhai o gerddi'r Gogynfeirdd a Beirdd yr Uchelwyr. Cyfeiria Seisyll Bryffwch ato mewn ymryson barddol rhyngddo â Cynddelw Brydydd Mawr:

Mi biau fod yn bencerdd
O iawnllin iawnllwyth Culfardd.[1]

Ceir cyfeiriad gan Llywelyn Goch ap Meurig Hen hefyd, sy'n ei ddisgrifio fel "Culfardd, bu broffwyd celfydd," ac mae Iolo Goch yn cyfeirio ato fel "prydyddfardd" a "proffwyd cerdd".[2]

Gwelir cyfeiriadau at yr enw mewn sawl cerdd yn y llawysgrifau, er enghraifft y gerdd sy'n dechrau "Mi ath o6ynnaf g6l6ardd eil6ardd gore6" (mae'r symbol '6', yn perthyn yn agos i 'v' yn orgraff y cyfnod) neu honno a gychwyn gyda'r geiriau "Mi ath ogo6archaf g6l6ardd bwyt Alaf". Mae'r ddwy gerdd hyn ar glawr yn llawysgrif Peniarth 26 (tt. 34c, 38b), sy'n dyddio o dua chanol y 14g.

Yn ei fersiwn ef o'r chwedl Hanes Taliesin, mae Elis Gruffydd yn dweud "bod Culfardd neu Heinin y Bardd yn [byw] yn yr [un] amser â Thaliesin..." ac mae'n bosibl felly mai un o feirdd llys Maelgwn Gwynedd oedd Culfardd, yn y traddodiad Cymreig.[3]

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

  1. Gwaith Cynddelw Brydydd Mawr, cyfrol II, (Aberystwyth, 1995), 12.21-22.
  2. Dafydd Johnston (gol.), Gwaith Iolo Goch (Caerdydd, 1988), XXII.
  3. Patrick K. Ford (gol.), Ystoria Taliesin (Caerdydd, 1992), tud. 119.