Crafanglys coch y coed

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search
Crafanglys coch y coed
Nowellia curvifolia
Nowellia curvifolia 150308.jpg
Statws cadwraeth
Dosbarthiad gwyddonol
Teyrnas: Plantae
Rhaniad: Marchantiophyta
Dosbarth: Jungermanniopsida
Urdd: Jungermanniales
Teulu: Cephaloziaceae
Genws: Nowellia
Rhywogaeth: N. curvifolia
Enw deuenwol
Nowellia curvifolia

Math o blanhigyn, di-flodau, ac un o lysiau'r afu yw Crafanglys coch y coed (enw gwyddonol: Nowellia curvifolia; enw Saesneg: wood-rust). O ran tacson, mae'n perthyn i urdd y Jungermanniales, o fewn y dosbarth Jungermanniopsida.

Mae’r rhywogaeth hon i’w chanfod yng Nghymru a llawer o wledydd eraill.

Disgrifiad[golygu | golygu cod y dudalen]

Mae dail unigolwedi eu gosod bob yn ail, ac wedi eu mewnosod ar draws ac ar hyd y coesau, gyda rhai yn gorgyffwrdd; maent yn 0.5-1 mm. o hyd ac ychydig yn llai ar draws.

Mae'r llysiau afu deiliog bytholwyrdd hyn yn ffurfio rhwydwaith isel o goesynnau deiliog hyd at 4 cm ar draws. Fodd bynnag, gall sawl rhwydwaith o goesynnau deiliog dyfu gyda'i gilydd, gan gwmpasu ardal ehangach. Dim ond 0.5-1 mm yw'r coesynnau unigol. Maen nhw'n dryleu (translucent), yn wyrdd golau, coch golau, neu bron yn wyn ac yn eithaf mawr mewn diamedr ar gyfer maint y planhigyn. Yn ogystal, mae celloedd y coesau yn amlwg yn fwy o ran maint na rhai'r dail.

Llysiau'r afu[golygu | golygu cod y dudalen]

Searchtool.svg
Prif erthygl: Llysiau'r afu

Planhigion anflodeuol bach o'r rhaniad Marchantiophyta yw llysiau'r afu. Defnyddir y term "lysiau'r afu" am un planhigyn, neu lawer. Erbyn 2019 roedd tua 6,000 o rywogaethau wedi cael eu hadnabod gan naturiaethwyr.[1] Fe'u ceir ledled y byd, mewn lleoedd llaith gan amlaf. Mae gan lawer ohonynt goesyn a dail ac maent yn debyg i fwsoglau o ran golwg.

Mae rhai rhywogaethau i'w cael yng Nghymru; gweler y categori yma.

Safonwyd yr enw Crafanglys coch y coed gan un o brosiectau . Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran Bywiadur, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

  1. Raven, Peter H.; Ray F. Evert & Susan E. Eichhorn (1999) Biology of Plants, W. H. Freeman, Efrog Newydd.