Cnicht

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search
Cnicht
Cnicht from west.jpg
Mathmynydd, copa Edit this on Wikidata
Daearyddiaeth
GwladBaner Cymru Cymru
Uwch y môr689 metr Edit this on Wikidata
Cyfesurynnau52.99969°N 4.01987°W Edit this on Wikidata
Manylion
Amlygrwydd104 metr Edit this on Wikidata
Rhiant gopaAllt Fawr Edit this on Wikidata
Cadwyn fynyddY Moelwynion Edit this on Wikidata

Mae Cnicht yn fynydd yn y Moelwynion yn Eryri. Gellir ei ddringo'n weddol hawdd o bentref Croesor. Ambell dro caiff yr enw "Matterhorn Cymru", gan ei fod o'r de-orllewin (ardal Porthmadog neu Groesor) yn edrych yn bur debyg i'r mynydd hwnnw. O'r cyfeiriad arall (wrth ddilyn y llwybr hir sy'n cychwyn gerllaw Nantmor, er enghraifft), prin y mae'n edrych fel mynydd o gwbl, dim ond lle mae'r grib uchel yn gorffen.

Tarddiad yr enw[golygu | golygu cod y dudalen]

Mae'n debyg fod enw'r mynydd yn tarddu o'r cyfenw Saesneg Knight – bu teulu o'r enw hwnnw yn fasnachwyr yng Nghaernarfon ac yn berchen ar dir yn yr ardal. Pan fenthyciwyd yr enw i'r Gymraeg, roedd y cytseiniad a gynrychiolir gan <K> a <gh> yn dal yn cael eu hynganu yn Saesneg ac fe'u cadwyd yn yr enw Cymraeg Cnicht fel <C> (/k/) a <ch> (/χ/).[1]

Yn lleol, dywedir weithiau fod y mynydd yn edrych yn debyg i farchog ('knight' yn Saesneg) neu i helmed marchog.[2]

Rhestru copaon[golygu | golygu cod y dudalen]

Dosberthir copaon Cymru, a gweddill gwledydd Prydain, yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n Hewitt, Nuttall a HuMP. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan “Database of British and Irish hills”.[3] Uchder y copa o lefel y môr ydy 689 metr (2260 tr). Cafodd yr uchder ei fesur a'i gadarnhau ar 20 Tachwedd 2009.

Gweler hefyd[golygu | golygu cod y dudalen]

Dolennau allanol[golygu | golygu cod y dudalen]

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

  1. Owen, Hywel Wyn a Richard Morgan, Dictionary of the Place-Names of Wales (Llandysul: Gomer, 2007), t. 91.
  2. Prysor, Dewi, 100 Cymru [:] Y Mynyddoedd a Fi (Talybont: Y Lolfa, 2021), t. 179.
  3. “Database of British and Irish hills”