Castell Gwydir

Oddi ar Wicipedia
Neidio i: llywio, chwilio
Castell Gwydir

Hen blasdy yn Nyffryn Conwy, ger Llanrwst, cartref hanesyddol Wyniaid Gwydir, yw Castell Gwydir (ceir y ffurfiau amgen Gwydyr a Gwyder). Gorwedd tua milltir i'r gorllewin o dref marchnad hynafol Llanrwst a 1.5 milltir i'r de o bentref Trefriw. Mae'r hen gastell yn blasdy crand erbyn hyn, ac wedi ei gosod ar dir gorlif gwastad Afon Conwy; i'r gorllewinol mae Coedwig Gwydyr.

Cysylltir Castell Gwydir yn bennaf â Syr John Wynn (1553-1627), awdur History of the Gwydir Family. Mae'r adeilad hardd yn dyddio o ail hanner y 16eg ganrif. Fe'i adeiladwyd gan John Wyn ap Maredudd, taid Syr John.

Am flynyddoedd bu'n enwog am y peunod lliwgar a rodiai yn y gerddi ac ar hyd ben y muriau. Gwerthwyd y stad gan y teulu yn y 1890au. Mae'n gartref preifat heddiw ond yn agored i'r cyhoedd ar adegau.

Hanes[golygu]

Dywedir bod amddiffynfa o rhyw fath wedi bod ar y safle ers 600. Daeth Gwydir yn gartref i linach y Wynniaid, a oedd ymhlith disgynyddion Brenhinoedd Gwynedd ac un o deuluoedd pwysicaf gogledd Cymru yn ystod cyfnod y Tuduriaid a'r Stiwartiaid.

Ffynonellau[golygu]

  • Gwydir Castle — A Brief History and Guide, Peter Welford, 2000
  • Gwydir Castle — Taflen Ymwelwyr
  • Castles in the Air, Judy Corbett, Ebury Press, 2004

Dolenni allanol[golygu]

Comin Wikimedia
Mae gan Gomin Wikimedia gyfryngau sy'n berthnasol i:
CymruConwy.png Eginyn erthygl sydd uchod am fwrdeistref sirol Conwy. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.