Cadfan ap Iago

Oddi ar Wicipedia
Neidio i: llywio, chwilio
Cadfan ap Iago
Ganwyd 580 Edit this on Wikidata
Bu farw 625 Edit this on Wikidata
Cenedl Baner Cymru Cymru
Galwedigaeth brenin neu frenhines Edit this on Wikidata
Tad Iago ap Beli Edit this on Wikidata
Plant Cadwallon ap Cadfan Edit this on Wikidata
Carreg fedd Cadfan yn eglwys Llangadwaladr

Roedd Cadfan ap Iago (c. 580625) (Lladin: Catamanus) yn frenin Gwynedd o tua 615 hyd ei farwolaeth yn 625.

Hanes[golygu | golygu cod y dudalen]

Roedd Cadfan yn fab i Iago ap Beli, ac mae'n debygol iddo ddod yn frenin Gwynedd ar farwolaeth ei dad tua 615, yn fuan ar ôl Brwydr Caer pan orchfygwyd byddin Powys a Gwynedd gan y brenin Aethelfrith o deyrnas Northumbria.

Ystyrid Cadfan yn frenin doeth a chyfiawn, yn nodedig am ei allu i gynnal cyfraith a heddwch mewn cyfnod cythryblus. Mae ei garreg fedd i'w gweld yn eglwys Llangadwaladr ar Ynys Môn, nepell o safle'r llys brenhinol yn Aberffraw. Mae'r arysgrif ar y garreg yn cyfeirio ato fel "Catamanus rex sapientisimus opinatisimus omnium regum" (="Y Brenin Cadfan, y doethaf a'r enwocaf o'r holl frenhinoedd"). Dilynwyd ef gan ei fab Cadwallon.

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]