Bwrdd y Tri Arglwydd

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search
Bwrdd y Tri Arglwydd
Bwrdd y Tri Arglwydd Bryneglwys Sir Ddinbych Cymru 08.JPG
Math Heneb, boundary marker, cromlech Edit this on Wikidata
Daearyddiaeth
Lleoliad Corwen, Bryneglwys Edit this on Wikidata
Sir Sir Ddinbych Edit this on Wikidata
Gwlad Baner Cymru Cymru
Cyfesurynnau 53.010736°N 3.337142°W Edit this on Wikidata
Statws treftadaeth adeilad rhestredig Gradd II Edit this on Wikidata
Manylion

Rhwng Bryneglwys a Chorwen, Sir Ddinbych, ceir swp o gerrig hynafol a elwir yn Fwrdd y Tri Arglwydd neu Carreg Glyn Dŵr[1] (Cyfeirnod grid OS: SJ10454682). Yn ôl traddodiad, mae'r cerrig hyn yn nodi'r ffin ganoloesol rhwng Arglwyddiaeth Dinbych, ym meddiant Reginald de Grey, a chwmwd Cynllaith Owain, ym meddiant Owain Glyn Dŵr (Glyndyfrdwy, Rhug a Iâl). Roedd hefyd yn nodi'r pwynt ble roedd pedwar plwyf yn cyfarfod - Llanelidan, Bryneglwys, Gwyddelwern a Llansanffraid Glyndyfrdwy ac am gyfnod yn sefyll ar y ffin rhwng yr hen Sir Ddinbych a Sir Feirionnydd[1]

Ceir plac ar y cerrig sy'n cofnodi'r hanes, yn uniaith Saesneg, fel y ganlyn:

Bwrdd y Tri Arglwydd

This Ancient Boundary Stone
marks the meeting point of four parishes
and of the Lordships of
RUTHIN, GLYNDYFRDWY and YALE

Hyd at canol yr 20g gellid gweld y llythrennau "G", "R" a "Y" wedi'u cerfio ar y garreg. Bellach, dim ond y lythyren "R" (Rhug) ellir ei weld (gweler y ffotograff isod), a hwnnw'n wynebu cyfeiriad yr ystâd hwnnw.

Ychydig lathenni o'r garreg ceir cerrig eraill - olion hen siambr gladdu neolithig.[2] Cofrestrwyd y cerrig gan Cadw fel Adeilad Rhestredig Gradd II.[3] Credir fod yma dair carreg fawr ar eu sefyll a chlamp o faen llorweddol fel to arnynt, sef yr hyn sy'n cael ei alw'n "trybedd".

Oriel[golygu | golygu cod y dudalen]

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

  1. 1.0 1.1 Frank Price Jones (1969). Crwydro Gorllewin Dinbych. Llyfrau'r Dryw. t. 49.
  2. Gwefan Coflein; adalwyd 28 Ebrill 2014
  3. Gwefan British Listed Buildings; adalwyd 28 Ebrill 2014