Brwydr Cai (Winwaed)

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search

Ymladdwyd Brwydr Cai (neu Frwydr Gai, neu Frwydr Winwaed) yn 654 rhwng Penda, brenin Mercia, ac Oswy brenin Brynaich (Northumbria), brawd y brenin Oswallt.

Roedd Penda wedi gwneud cynghrair â Chadwallon ap Cadfan, brein Gwynedd, yn erbyn Northumbria. Wedi marwolaeth Cadwallon, gwnaeth gynghrair ag olynydd Cadwallon fel brenin Gwynedd, Cadafael ap Cynfeddw. Roedd ganddo hefyd gynheiriaid o Deira. Gyda'r gelyn gerllaw, ymadawodd Cadafael a'i fyddin yn y nos, gan ennill iddo'i hun y llysenw "Cadafael Cadomedd". Gorchfygwyd Penda a'i ladd.

Dilynwyd Penda fel brenin rhan ddeheuol Mercia gan ei fab Peada, tra bu rhan ogleddol y deyrnas dan reolaeth Northumbria am gyfnod.

Lleoliad[golygu | golygu cod y dudalen]

Does neb gant-y-cant yn sicr ym mhle mae Maes Gai, fel y gelwid maes y frwydr gan yr hen Frythoniaid, ond ymddengys mai'r lleoliad mwyaf tebygol ydy afon rhywle yn yr hen Elfed, afon Gwinwaed o bosibl. Enw'r afon heddiw, o bosib, ydy "Cock Beck" yn Leeds.

Cred eraill mai'r afon Went sydd yma, i'r gogledd o Doncaster.

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

Battle template.svg Eginyn erthygl sydd uchod am frwydr. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.