Neidio i'r cynnwys

Baner Brodorol Awstralia

Oddi ar Wicipedia
Gorymdeithio o Senedd-dy i lawr Stryd y Brenin William i Sgwâr Victoria, Adelaide, i ddathlu 30 mlynedd ers sefydlu'r Faner Gynfrodorol, 8 Gorffennaf 2001

Mae Baner Gynfrodorol Awstralia yn cynrychioli Awstraliaid Brodorol (aboriginal). Mae'n un o faneri Awstralia a gyhoeddwyd yn swyddogol,[1] ac mae ganddi statws cyfreithiol a gwleidyddol arbennig. Yn aml mae'n cael ei chwifio ynghyd â'r faner genedlaethol a chyda Baner Ynys Culfor Torres, sydd hefyd yn faner a gyhoeddwyd yn swyddogol.

Dyluniwyd Baner Brodorol Awstralia ym 1971 gan yr arlunydd Brodorol Harold Thomas, sy'n hanu o bobl Luritja Canol Awstralia ac sy'n dal hawliau eiddo deallusol i ddyluniad y faner. Dyluniwyd y faner yn wreiddiol ar gyfer y mudiad hawliau tir, a daeth yn symbol o bobl Gynfrodorol Awstralia.

Rhennir y faner yn llorweddol ac yn gyfartal wedi'i rhannu'n rhanbarth du (uchod) a rhanbarth coch (isod); mae disg melyn wedi'i arosod dros ganol y faner. Cyfrannau cyffredinol y faner, fel y'i cyhoeddwyd, yw 2: 3; fodd bynnag, mae'r faner yn aml yn cael ei hatgynhyrchu yn y cyfrannau 1: 2 fel gyda Baner Genedlaethol Awstralia.

Statws

[golygu | golygu cod]

Rhoddodd Llywodraeth Awstralia statws "Baner Awstralia" iddi, o dan Ddeddf Baneri 1953, trwy gyhoeddiad ar 14 Gorffennaf 1995.[1]

Oherwydd "goruchwyliaeth weinyddol",[2] ni chyflwynwyd cyhoeddiad 1995 fel y byddai'n parhau mewn grym am gyfnod amhenodol; felly daeth i ben yn awtomatig ar 1 Ionawr 2008. Felly fe'i disodlwyd bron yn union yr un fath, ar 25 Ionawr 2008, gan ddod i rym ar 1 Ionawr.

Yng nghyhoeddiad 2008, cydnabyddid y faner "yn cael ei chydnabod fel baner pobloedd Gynfrodorol Awstralia ac yn faner o arwyddocâd i genedl Awstralia yn gyffredinol" a'i phenodwyd "i fod yn faner pobloedd Gynfrodorol Awstralia ac i gael ei hadnabod fel Baner Frodorol Awstralia". Atgynhyrchir y dyluniad yn Atodlen 1 a'i ddisgrifio yn Atodlen 2.

Ystyr symbolaidd

[golygu | golygu cod]

Ystyr symbolaidd lliwiau'r faner (fel y nodwyd gan Harold Thomas) yw:

  • Du - i gynrychioli pobl frodorol Awstralia.
  • Melyn, - y gylch felyn - i gynrhychioli'r Haul, rhoddwr fywyd ac amddiffynnwr.
  • Coch - i gynrychioli'r ddaear goch, y lliw coch ocraidd a gaiff ei ddefnyddio mewn seremonïau a sy'n cynrychioli perthynas ysbrydol y bobl Gynfrodorol â'u tir.

Lliwiau

[golygu | golygu cod]
Fersiwn o'r faner gan ddefnyddio brasamcanion RGB o liwiau swyddogol Pantone

Manylebau lliw swyddogol Baner Gynfrodorol Awstralia yw:[3]

Cynllun Coch Melyn Du
Pantone 1795 C (neu 179 C ) 123 C. Du C.
RGB

( Hex )

204–0–0

(# CC0000)

255–255–0

(# FFFF00)

0–0–0

(# 000000)

CMYK 0% –100% –100% –30% 0% –0% –100% –0% 0% –0% –0% –100%

Yn y rhan fwyaf o achosion, dylai atgynyrchiadau ar y sgrîn neu'n ddigidol o'r faner ddefnyddio'r lliwiau RGB fel yn y tabl uchod. Wrth arddangos mewn fformatau ffabrig corfforol, mae'n well o lawer defnyddio'r manylebau Pantone . Wrth argraffu ar bapur, mae'r lliwiau CMYK yn well.

Hanes

[golygu | golygu cod]
Baner frodorol yn hedfan yn Sgwâr Victoria, Adelaide (2008); ger lle hedfanwyd y faner gyntaf.

Cafodd y faner ei chwifio gyntaf ar Ddiwrnod Cenedlaethol y Brodorion yn Sgwâr Victoria yn Adelaide ar 12 Gorffennaf 1971. Fe'i defnyddiwyd hefyd yn Canberra yn Llysgenhadaeth y Babell Gynfrodorol o ddiwedd 1972. Yn ystod misoedd cynnar y llysgenhadaeth - a sefydlwyd ym mis Chwefror y flwyddyn honno - defnyddiwyd dyluniadau eraill, gan gynnwys baner ddu, werdd a choch a wnaed gan gefnogwyr clwb gyngrhair rygbi Rabbitohs De Sydney, a baner gyda maes coch-ddu yn cynnwys gwaywffon a phedwar cilgant melyn.

Achosodd Cathy Freeman ddadlau yng Ngemau'r Gymanwlad 1994 trwy gario'r faner Gynfrodorol yn ogystal â baner genedlaethol Awstralia yn ystod ei lap buddugoliaeth o'r arena, ar ôl ennill y sbrint 200 metr; dim ond y faner genedlaethol sydd i fod i gael ei harddangos. Er gwaethaf beirniadaeth gref gan swyddogion y Gemau ac arlywydd tîm Awstralia, Arthur Tunstall, cariodd Freeman y ddwy faner eto ar ôl ennill y 400 metr.

Baneri Brodorol Awstralia, Ynys Culfor Torres ac Awstralia yn cael eu chwifio y tu allan i'r Senedd - dy i nodi Wythnos NAIDOC

Gwrthwynebwyd y penderfyniad ym 1995 gan y Prif Weinidog Llafur Paul Keating y dylid rhoi statws baneri cenedlaethol i faneri Brodorol ac Ynys Culfor Torres ar y pryd gan arweinydd y blaid Rhyddfrydol, John Howard nodi byddai “unrhyw ymgais i roi’r fflagiau’n swyddogol yn gywir byddai statws o dan y Ddeddf Baneri yn cael ei ystyried gan lawer yn y gymuned nid fel gweithred o gymodi ond fel ystum ymrannol ".[4] Serch hynny, ers i Howard ddod yn Brif Weinidog ym 1996 ac o dan lywodraethau Llafur dilynol, mae'r baneri hyn wedi parhau i fod yn faneri cenedlaethol. Fodd bynnag, beirniadwyd y penderfyniad hwn yn wahanol gan ddylunydd y faner, Harold Thomas, a ddywedodd nad oes angen mwy o gydnabyddiaeth ar y faner Gynfrodorol.[5]

Ymgyrchodd y Pwyllgor Cynghori Cynhenid Cenedlaethol i chwifio baner y Brodorion yn Stadiwm Awstralia yn ystod Gemau Olympaidd yr Haf 2000. Cyhoeddodd trefnwyr y Gemau Olympaidd y byddai'r faner Gynfrodorol yn cael ei chwifio mewn lleoliadau Olympaidd. Mae'r faner wedi'i chwifio dros Bont Harbwr Sydney yn ystod yr orymdaith ar gyfer cymodi 2000 a llawer o ddigwyddiadau eraill, gan gynnwys Diwrnod Awstralia .

Yn 2001, ar benblwydd 30 mlynedd ers sefydlu'r faner, bu miloedd o bobl yn rhan o seremoni lle cludwyd y faner o Senedd De Awstralia i Sgwâr Victoria. Ers 8 Gorffennaf 2002, ar ôl argymhellion Pwyllgor Cysoni’r Cyngor, mae’r Faner Frodorol wedi cael ei chwifio’n barhaol yn Sgwâr Victoria ac o flaen Neuadd y Dref Adelaide.

Defnydd

[golygu | golygu cod]

Mae llawer o adeiladau yn Awstralia yn chwifio'r faner Gynfrodorol yn ogystal â baner Awstralia, ac mae Neuadd Crefftau Melbourne yn enghraifft. Mae cynghorau amrywiol yn nhrefi Awstralia yn chwifio'r faner Gynfrodorol o neuaddau tref, fel Bendigo (a fabwysiadwyd yn 2005). Y cyngor dinas cyntaf i chwifio'r faner Frodorol oedd Cyngor Dinas Newcastle ym 1977.[6]

Mae'r faner Gynfrodorol weithiau'n cael ei rhoi yn lle Baner yr Undeb yng nghanton baner Awstralia mewn dyluniadau baner newydd arfaethedig yn Awstralia . Mae baneri o’r fath wedi’u cyflwyno mewn ffuglen wyddonol fel baneri dyfodolol Awstralia, fel yn y ffilm Event Horizon, lle cafodd ei gwisgo gan Sam Neill .[7] Mae llawer o bobl Gynfrodorol yn gwrthwynebu'r defnydd hwn, gan gynnwys Harold Thomas, a ddywedodd "Nid peth eilradd yw ein baner. Mae'n sefyll ar ei ben ei hun, i beidio â chael ei osod fel atodiad i unrhyw beth arall. Ni ddylid ei drin felly. " [8]

Mae Baner Gynfrodorol Awstralia yn cael ei dathlu yn y llun dadleuol The First Supper (1988) gan Susan Dorothea White lle mae'r ffigwr canolog yn fenyw Gynfrodorol sy'n arddangos y faner ar ei chrys-T.

Baner Gynfrodorol Awstralia yw'r faner ddiofynnu yn y gêm we NationStates .

Enillodd gwerthu condomau yn lliwiau'r faner Gynfrodorol wobr iechyd cyhoeddus yn 2005 am lwyddiant y fenter wrth wella arferion rhyw diogel ymhlith pobl frodorol ifanc.

Roedd y faner i fod yn rhan o'r logo ar dudalen gartref Google Awstralia ar Ddiwrnod Awstralia 2010, ond gorfodwyd y cwmni i addasu'r dyluniad oherwydd bod Harold Thomas yn mynnu taliad pe bai Google yn ei ddefnyddio.[9]

Defnyddiodd y grŵp gwrth-Islamaidd Reclaim Australia y faner yn eu protestiadau, a gondemniwyd yn gyhoeddus gan yr awdur Harold Thomas. Dywedodd am y defnydd:[10]

"Dylent gael caniatad gan gymunedau Brodorol yn gyffredinol. Y faner yw ein hunaniaith ac yn fynegiant o bwy yr ydym ni. Mae' amlwg ein bod ni'n ei ddefnyddio o'n gwirfodd ac yn ewyllysgar ac mae'r llywodraeth yn cydnabod y faner. Mae ganddi ei lle. Ond mae'n hyrt i ddefnyddio'r faner dros ddicter neu reswm gamarweiniol arall."

Bydd emojis a ddyluniwyd gan y Brodorion sy'n cynnwys y faner yn cael eu rhyddhau drwy ap, gyda chaniatâd Harold Thomas.[11]

Hawlfraint

[golygu | golygu cod]

Mae hawlfraint yn y faner wedi bod yn destun dadl, ynglŷn â pherchnogaeth wreiddiol yr hawlfraint ac o ran perchnogaeth gyfredol.

Yn 1997, yn achos Thomas v Brown a Tennant,[12] datganodd Llys Ffederal Awstralia mai Harold Thomas oedd perchennog yr hawlfraint wrth ddylunio baner Gynfrodorol Awstralia, ac felly mae gan y faner amddiffyniad o dan gyfraith hawlfraint Awstralia . Roedd Thomas wedi ceisio cydnabyddiaeth gyfreithiol o'i berchnogaeth a'i iawndal yn dilyn cyhoeddiad y Llywodraeth Ffederal yn 1995 o'r dyluniad. Gwrthwynebwyd ei honiad gan ddau arall, George Brown a James Tennant.[13] Dyfarnodd Thomas hawliau i Carroll & Richardson yn unig - Flagworld Pty Ltd a Birubi Art Pty Ltd am weithgynhyrchu a marchnata'r faner a chynhyrchion sy'n cynnwys delwedd y faner.

Ym mis Mehefin 2019, dirwywyd Birubi Art i $ 2.3 miliwn AUD am werthu cynhyrchion a wnaed yn Indonesia fel "celf Frodorol". Roedd y cwmni wedi cychwyn achos datodiad o'r blaen.[14] Ym mis Tachwedd 2018, rhoddwyd trwydded i WAM Clothing ar gyfer defnyddio’r faner ar ddillad, ac ym mis Mehefin 2019 adroddwyd eu bod wedi mynnu bod busnesau sy’n eiddo i’r Brodorion yn rhoi’r gorau i werthu dillad a oedd yn cynnwys y faner.[15]

Ym mis Mehefin 2020, ar ôl i bêl-droediwr Brodorol amlwg ddechrau gwerthu crysau-T trwyddedig WAM yn dwyn y faner trwy ei wefan ei hun, ysgrifennodd y cyn-seneddwr Brodorol Nova Peris, arweinydd ymgyrch "rhyddhewch y faner" at y Llywodraethwr Cyffredinol, yn gofyn am ei gefnogaeth am wyro WAM o'r hawlfraint.[16]

Cyfeiriadau

[golygu | golygu cod]
  1. 1 2 Commonwealth of Australia Gazette, Special, No. S 259, 14 Gorffennaf 1995
  2. ↑ Perhaps because the special issue is not listed on the front of issue No. GN 28. The Gazette is available online only from 2002.
  3. ↑ Australia. (2002). Style manual for authors, editors and printers. Snooks & Co. (arg. 6th). Canberra: John Wiley & Sons Australia. t. 300. ISBN 9780701636487. OCLC 49316140.
  4. ↑ Yn ôl datganiad o 4 Gorffennaf 1995, cited on Flags of the World website. Adalwyd 13 Gorffennaf 2011.
  5. ↑ Harold Thomas in Land Rights News, Gorffennaf 1995, p. 3, cited in Aboriginal Tent Embassy: Icon or Eyesore?
  6. ↑ Council for Aboriginal Reconciliation (1994). "Chapter 19. Newcastle: Building a Community". Walking Together: The First Steps. Report of the Council for Aboriginal Reconciliation to Federal Parliament 1991–94. Australian Government Printing Service. Cyrchwyd 10 Mawrth 2008.
  7. ↑ "Flag Waived." AusFlag: Article from The Sydney Morning Herald, 14 October 1997. Retrieved 2015-09-15.
  8. ↑ Quoted at this Ausflag page
  9. ↑ Moses, Asher (26 Ionawr 2010). "Oh dear: Google flagged over logo dispute". Smh.com.au. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 4 Gorffennaf 2010. Cyrchwyd 27 Mehefin 2010.
  10. ↑ McQuire, Amy (8 Ebrill 2015). "Oh dear: Father Of The Aboriginal Flag Slams Reclaim Australia For 'Idiotic' Appropriation". newmatilda.com.au. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 27 Awst 2015. Cyrchwyd 26 Ionawr 2016.
  11. ↑ Taylor, Josh (12 Gorffennaf 2019). "Indigenous emojis featuring Aboriginal flag and boomerang to be released". The Guardian. Cyrchwyd 12 Gorffennaf 2019.
  12. ↑ Harold Joseph Thomas v David George Brown & James Morrison Vallely Tennant [1997] FCA 215 (9 Ebrill 1997) Adalwyd 14 Gorffennaf 2013.
  13. ↑ Colin Golvan, "A Sorry Tale", from Australian Financial Review 4 Gorffennaf 2008 Archifwyd 2016-05-15 yn y Peiriant Wayback. Retrieved 13 Gorffennaf 2011.
  14. ↑ Isabella Higgins (26 Mehefin 2019). "Federal Court imposes $2.3 million penalty on Birubi Art for selling fake Aboriginal art". ABC News.
  15. ↑ Allam, Lorena (11 Mehefin 2019). "Company that holds Aboriginal flag rights part-owned by man prosecuted for selling fake art". The Guardian. Cyrchwyd 11 Mehefin 2019.
  16. ↑ Cherny, Daniel (8 Mehefin 2020). "Buddy embroiled in Aboriginal flag controversy". Sydney Morning Herald. Cyrchwyd 9 Mehefin 2020.

Darllen pellach

[golygu | golygu cod]
  • Paul, Mandy (17 December 2013). "Baner gynfrodorol" . Adelaidia .
  • "Australian Aboriginal flag" . Dinas Adelaide .
  • Dodson, Patrick (6 Gorffennaf 1995). "Baner gynfrodorol yn symbol o gymod" . Ausflag . a gyhoeddwyd gyntaf yn The Sydney Morning Herald, 6 Gorffennaf 1995, t.   13. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 9 Mehefin 2007.
  • Jopson, Debra (3 September 1994). "Mae gan faner frodorol lawer o rolau, meddai'r dylunydd" . Ausflag . cyhoeddwyd gyntaf yn The Sydney Morning Herald, 3 Medi 1994. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 9 Mehefin 2007.
  • The Sydney Morning Herald, 3 Medi 1994. Comisiwn Ynysoedd Brodorol ac Ynys Torres Awstralia. 1992, 'Torres Strait yn cael baner a buddugoliaeth fawr i hawliau tir', Newyddion ATSIC, cyf.2, rhif. 4, t.   5.
  • Baneri Awstralia 1995, Adran Gwasanaethau Gweinyddol, Gwasanaeth Cyhoeddi Llywodraeth Awstralia, Canberra.
  • Horton, D. (gol. ) Gwyddoniadur Awstralia Gynfrodorol, Aboriginal Studies Press, Canberra, 1994.
  • Australian flags Gwefan Llywodraeth Awstralia, It's an Honour.
  • The First Supper Archifwyd 2014-01-26 yn y Peiriant Wayback (Paentiad, 1988, gan Susan Dorothea White). Yn cynnwys menyw Frodorol yn gwisgo crys-T yn dwyn y faner Hawliau Tir Frodorol.

Dolenni allanol

[golygu | golygu cod]
Wedi dod o "https://cy.wikipedia.org/w/index.php?title=Baner_Brodorol_Awstralia&oldid=15184226"