Apterygiformes

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search
Kiwi
Ciwi brown (Apteryx mantelli)
Dosbarthiad gwyddonol
Teyrnas: Animalia
Ffylwm: Chordata
Dosbarth: Aves
Urdd: Apterygiformes
Teulu: Apterygidae
Teiprywogaeth
Apteryx australis
Shaw & Nodder, 1813
Rhywogaethau

Apteryx haastii Ciwi brith mawr
Apteryx owenii Ciwi brith bach
Apteryx rowi
Apteryx australis Ciwi brown
Apteryx mantelli

Dosbarthiad y Ciwis
Cyfystyron

Stictapteryx Iredale & Mathews, 1926
Kiwi Verheyen, 1960

Urdd o adar na fedrant hedfan yw'r Apterygiformes neu ar lafar, y Ciwïod. Mae'r erthygl hon yn cyfeirio at yr urdd, y teulu (Apterygidae) a'r rhywogaeth. Maent yn y genws Apteryx ac yn frodorol o Seland Newydd.

Mae maint y ciwi yn debyg i'r Iâr. Dyma'r lleiaf o'r aderyn gwastatfron, y ratites, sydd hefyd yn cynnwys yr estrys, yr emiwiaid, y rhea a'r corgasowarïaid. Gan y grŵp yma o adar y ceir yr wyau mwayf - mewn cyfartaledd a maint yr iâr.[1]

Denges DNA yr Apterygiformes eu bod yn perthyn yn agos iawn i'r Aepyornithiformes a elwir ar lafar yn aderyn eliffantaidd, oherwydd ei faint anferthol, ond sydd bellach wedi darfod. Ceir pum rhywogaeth hawdd eu hadnabod. Mae dau ohonynt yn cael eu hystyried 'mewn perygl o ddiflanu o'r gwyllt' h.y. ar Restr Goch yr IUCN fel 'Bregus'. Caiff un arall ei ystyried 'mewn perygl' a'r llall 'mewn perygl difrifol'. Effaith torri coed yw hyn yn bennaf.[2][2][3][4]

Rhestr Wicidata:


teulu enw tacson delwedd
Ciwi brith bach Apteryx owenii
Little spotted kiwi, Apteryx owenii, Auckland War Memorial Museum.jpg
Ciwi brith mawr Apteryx haastii
ApteryxHaastiiKeulemans.jpg
Ciwi brown Apteryx australis
Tokoeka.jpg
Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

  1. "Birds: Kiwi". San Diego Zoo. Adalwyd 2008-09-19. 
  2. 2.0 2.1 Mitchell, K. J.; Llamas, B.; Soubrier, J.; Rawlence, N. J.; Worthy, T. H.; Wood, J.; Lee, M. S. Y.; Cooper, A. (2014-05-23). "Ancient DNA reveals elephant birds and kiwi are sister taxa and clarifies ratite bird evolution". Science 344 (6186): 898–900. doi:10.1126/science.1251981. PMID 24855267.
  3. Little kiwi, huge extinct elephant bird were birds of a feather, IN: The Times of India, http://timesofindia.indiatimes.com/home/science/Little-kiwi-huge-extinct-elephant-bird-were-birds-of-a-feather/articleshow/35496303.cms
  4. News in Science, AU: ABC, http://www.abc.net.au/science/news/stories/s243830.htm
  • Burbidge, M.L., Colbourne, R.M., Robertson, H.A., and Baker, A.J. (2003). Molecular and other biological evidence supports the recognition of at least three species of brown kiwi. Conservation Genetics, 4(2):167–77
  • Cooper, Alan et al. (2001). Complete mitochondrial genome sequences of two extinct moas clarify ratite evolution. Nature, 409: 704–07.
  • SavetheKiwi.org "Producing an Egg". Archifwyd o y gwreiddiol ar 29 June 2007. Adalwyd 2007-08-13.  Check date values in: |archive-date= (help)
  • "Kiwi (Apteryx spp.) recovery plan 2008–2018. (Threatened Species Recovery Plan 60)" (PDF). Wellington, NZ: Department of Conservation. 2008. Adalwyd 2011-10-13. 
  • Le Duc, D., G. Renaud, A. Krishnan, M.S. Almen, L. Huynen, S. J. Prohaska, M. Ongyerth, B. D. Bitarello, H. B. Schioth, M. Hofreiter, et al. 2015. Kiwi genome provides insights into the evolution of a nocturnal lifestyle. Genome Biology 16:147-162.


Comin Wikimedia
Mae gan Gomin Wikimedia
gyfryngau sy'n berthnasol i: