Alcuin
| Alcuin | |
|---|---|
 Alcuin (canol), gyda Rabanus Maurus (chwith), yn cysegru ei waith i'r Archesgob Odgar o Mainz (dde): Llawysgrif Carolingaidd, c. 831 | |
| Ganwyd | c. 740  Efrog, Northumbria |
| Bu farw | 19 Mai 804 Tours |
| Dinasyddiaeth | Northumbria |
| Alma mater |
|
| Galwedigaeth | diwinydd, bardd, ysgrifennwr, athronydd, offeiriad Catholig |
| Swydd | abad, abbot of Flavigny Abbey |
| Adnabyddus am | De dialectica, Propositiones ad acuendos juvenes, Alcuin's sequence, Quaestiones in Genesim, Disputatio de rhetorica, Disputatio de vera philosophia, De orthographia, Carmina, Letters, Liber de virtutibus et vitiis, Versus de patribus, regibus et sanctis Euboracensis ecclesiae, Eulogy on Charlemagne, Commentaria in Johannis evangelium, Commentaria super Ecclesiasten, Liber Alcuini contra haeresim Felicis, Super Cantica Canticorum, Ars grammatica, Vita sancti Willibrordi, Vita Richarii, Vita sancti Vedastis |
| Dydd gŵyl | 19 Mai |
Bardd, ysgolhaig a diwinydd o Northumbria oedd Alcuin neu Alcwin[1] (tua 735 – 19 Mai 804).[2] Ysgrifennodd mewn Lladin. Roedd yn ysgolhaig ac athro blaenllaw yn llys Siarlymaen, ac yn un o lunwyr pwysicaf y Dadeni Carolingaidd.
Fe'i ganwyd yng Nghaerefrog[2] ac astuduodd yn y gadeirlan yno dan arweiniad yr archesgob, Ecbert o Efrog.[3] Aeth ymlaen i fod yn athro yn yr ysgol yno, a daeth yn bennaeth arni tua 767. Yn 781 fe'i hanfonodd gan y Brenin Ælfwald i Rufain i wneud cais i'r Pab am gadarnhau statws Efrog fel archesgobaeth. Ar ei ffordd adref cyfarfyddodd â Siarlymaen, brenin y Ffranciaid yn ninas Parma. Perswadiodd Siarlymaen ef i ymuno â grŵp o ysgolheigion disglair yn ei lys yn Aachen. Daeth Alcuin yn feistr ar ysgol y palas yn 782, a dysgodd nid yn unig meibion y brenin ond y brenin ei hun. Daeth yn gyfaill ac yn gynghorydd i Siarlymaen.
Dychwelodd Alcuin i Northumbria yn 1790, ond roedd yn ôl yn Aachen erbyn 1792. Yn 796 daeth yn abad Abaty Marmoutier yn Tours, lle yr arhosodd hyd ei farwolaeth.[2]
Cyfeiriadau
[golygu | golygu cod]- ↑ "Rhai Sylwadau ar 'The Story of Popular Education by the Rev. G. Howard James of Derby.' -|1909-12-03|Y Llan - Welsh Newspapers". newspapers.library.wales (yn Saesneg). Cyrchwyd 2021-06-16.
- ↑ 2.0 2.1 2.2 Joanna Story (4 June 2005). Charlemagne: Empire and Society (yn Saesneg). Manchester University Press. t. 142. ISBN 978-0-7190-7089-1.
- ↑ Geoffrey Grimshaw Willis (1964). Further Essays in Early Roman Liturgy (yn Saesneg). S.P.C.K. t. 206.