Aedes aegypti

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search
Aedes aegypti
Oedolyn
larfa
Dosbarthiad gwyddonol
Teyrnas: Animalia
Ffylwm: Arthropoda
Dosbarth: Insecta
Urdd: Diptera
Teulu: Culicidae
Genws: Aedes
Is-enws: Stegomyia
Rhywogaeth: A. aegypti
Enw deuenwol
Aedes aegypti
(Linnaeus yn Hasselquist, 1762) [1]
Lleoliad Aedes aegypti yn 2006 (coch a glas). Glas: heb haint deng; coch: deng yn bresennol.
Cyfystyron [1]
  • Culex aegypti Linnaeus in Hasselquist, 1762
  • Culex fasciatus Fabricius, 1805
  • Culex bancrofti Skuse, 1889
  • Mimetomyia pulcherrima Taylor, 1919

Ar lafar gwlad, gelwir y mosgito hwn yn fosgito'r dwymyn felen; ei enw gwyddonol (Lladin) ydyw Aedes aegypti. Mae'n cario ac yn ymledu'r dwymyn felen a haint o'r enw'r gwibgymalwst (neu 'deng') yn ogystal â'r firws Zika sy'n gyfrifol am Epidemig y firws Zika a chwalodd drwy Frasil a gwledydd eraill yn yr Americas tua diwedd 2015. Gall hefyd gludo'r firws Chikungunya a nifer o rai eraill i bobl. Mae'n perthyn i'r genws Aedes.

Mae'n gymharol hawdd ei adnabod oherwydd y marciau gwyn ar ei goesau, a siap telyn ar ran uchaf ei thoracs. Mae'n frodorol o Affrica[2] ond fe'i ceir, bellach, yn y Trofannau ac ardaloedd is-drofannol drwy'r byd.[3]

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

  1. 1.0 1.1 Neal L. Evenhuis & Samuel M. Gon III (2007). "22. Family Culicidae". In Neal L. Evenhuis. Catalog of the Diptera of the Australasian and Oceanian Regions (PDF). Bishop Museum. pp. 191–218. Adalwyd 4 Chwefror 2012.  Check date values in: |access-date= (help)
  2. Laurence Mousson, Catherine Dauga, Thomas Garrigues, Francis Schaffner, Marie Vazeille & Anna-Bella Failloux (Awst 2005). "Phylogeography of Aedes (Stegomyia) aegypti (L.) and Aedes (Stegomyia) albopictus (Skuse) (Diptera: Culicidae) based on mitochondrial DNA variations". Genetics Research 86 (1): 1–11. doi:10.1017/S0016672305007627. PMID 16181519. http://journals.cambridge.org/abstract_S0016672305007627.
  3. M. Womack (1993). "The yellow fever mosquito, Aedes aegypti". Wing Beats 5 (4): 4.