Acsolotl

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search
Axolotl
Dosbarthiad gwyddonol
Teyrnas: Animalia
Ffylwm: Chordata
Dosbarth: Amphibia
Urdd: Caudata
Teulu: Ambystomatidae
Genws: Ambystoma
Rhywogaeth: A. mexicanum
Enw deuenwol
Ambystoma mexicanum
Shaw, 1789

Amffibiad sy'n tarddu o nifer o lynoedd, megis Llyn Xochimilco ger Dinas Mecsico, yw'r acsolotl (o Nahwatleg āxōlōtl [aːˈʃoːloːtɬ] o ātl "dŵr" a xōlōtl "un llithrig neu grychiog, gwas"). Salamandr neotenig ydyw, sy'n perthyn i'r salamadr teigr,[1][2][3] ac mae'n anarferol ymhlith amffibiaid gan eu bod yn troi'n oedolion heb fynd trwy fetamorffosis. Yn lle datbylgu ysgyfaint a mynd ar y tir, maent yn aros yn dŵr gyda'u tagellau.

Yn 2010, roedd acsolotod gwyllt ar eu ffordd i ddifodiant[4] oherwydd twf Dinas Mecsico a'r llygredd dŵr sy'n dod o hyn, yn ogystal â bygythiad rhywogaethau goresgynnol megis tilapiaid a draenogiaid. Fe'u rhestri gan y CITES fel rhywogaeth mewn pergyl a chan yr IUCN fel rhywogaeth mewn perygl argyfyngus yn y gwyllt, â phoblogaeth sy'n lleihau. Defnyddir acsolotod yn helaeth mewn ymchwil wyddonol oherwydd eu gallu i aildyfu aelodau'r corff.[5] Yn y gorffennol, bu i acsolotod gael eu gwerthu fel bwyd ym marchnadoedd Mecsico an un o brif fwyddydd yr Asteciaid oeddynt.[6]

Amphibia stub.PNG Eginyn erthygl sydd uchod am amffibiad. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.
  1.  
  2. "Mexican Walking Fish, Axolotls Ambystoma mexicanum". http://www.aquariumindustries.com.au/wp-content/uploads/2012/07/Mexican-Walking-Fish.pdf.
  3. "Axolotols (Walking Fish)". Aquarium Online. http://www.aquariumonline.com.au/topics/creatures/mexican.htm. Adalwyd 2013-09-12.
  4. Matt Walker (2009-08-26). "Axolotl verges on wild extinction". BBC. http://news.bbc.co.uk/earth/hi/earth_news/newsid_8220000/8220636.stm. Adalwyd 2010-06-28.
  5. Weird Creatures with Nick Baker (Television series). Dartmoor, England, U.K.: The Science Channel. 2009-11-11. Event occurs at 00:25. 
  6. "Mythic Salamander Faces Crucial Test: Survival in the Wild". The New York Times. https://www.nytimes.com/2012/10/31/world/americas/struggle-of-axolotls-mexicos-mythical-salamander.html?pagewanted=all&_r=1. Adalwyd 30 July 2015.