Syr John Wynn, 5ed Barwnig

Oddi ar Wicipedia
Neidio i: llywio, chwilio

Olynodd Syr John Wynn, 5ed Barwnig (16281719) ei gefnder Syr Richard Wynn, 4ydd Barwnig fel barwnig yn 1674, ond nid etifeddodd diroedd Ystad Gwydyr, a basiodd i ferch ei rhagflaenydd, Mary.

Etifeddiaeth[golygu]

Etifeddodd Syr John Ystad Watstay trwy ei bridas â Jane Evans, merch Eyton Evans o Watstay, a gafodd ei ailenwi'n Ystad Wynnstay. Honir hefyd iddo ennill Ystad Stanwardine yn Swydd Amwythig oddiwrth Thomas Corbett mewn ras falwod.

Bywyd diweddarach[golygu]

Bu fyw Syr John i'w nawdegau, gan fyw yn llundain y rhanfwyaf o'r amser, ond bu farw'n ddi-blant yn 1719. Ar ei farwolaeth, diflanodd lliniach Barwnigion Wynn a gadawyd y "Tŷ Aberffraw" heb unrhyw ddisgynyddion gwrywol a wyddwn amdano (a oedd yn honi i fod yn ddisgynyddion Rhodri Mawr ap Merfyn yn y 9fed ganrif a disgynydd anuniongyrchol o Frenin-Uwch Brwth yn yr Oes Haearn).

Disgynydd a pherthnasau posib[golygu]

Os fuasai Thomas Jones (Twm Siôn Cati) yn wir wedi bod yn fab anghyfreithlon John "Wynn" ap Maredudd, fel y honodd Syr John Wynn, Barwnig 1af yn ei hanes teulu, buasai ei blant ef wedi bod yn nesaf yn y linell i etifeddu, gan fod gan feibion anghyfreithlon yr un hawliau a rhai cyfreithlon odan cyfraith hynafol Cymreig. Mae hefyd sawl honiad fod perthnasau "coll", megis Cyrnol Hugh Wynn sy'n cael ei honni i symyd i Virginia a chodi teulu yno. Ond, heb etifeddwr amlwg, fe gymynroddodd Syr John holl ystadau Wynnstay i Jane Thelwall (hen-wyres Syr John Wynn, Barwnig 1af) a oedd yn briod erbyn hynnu i Syr William Williams, 2il Farwnig (tua 166520 Hydref 1740). Syr John Wynn a Syr William Williams oedd y ddau perchnogion tir mwyaf yng ngogledd Cymru ar y pryd, rhwng y ddau roedd ystadau eraill Cymru'n cael eu corrachu. I anrhydeddu llinach ei wraig, newidiodd Syr William Williams ei enw i Syr William Williams-Wynn o Wynnstay.

Yr etifeddwr presenol yw Syr David Watkin Williams-Wynn, 11fed Barwnig (ganwyd 1940).

Teitlau Anrhydeddus
Rhagflaenydd:
William Owen
Custos Rotulorum Sir Drefaldwyn
1678 – 1688
Olynydd:
Ardalydd Powys
Rhagflaenydd:
Syr William Williams
Custos Rotulorum Sir Drefaldwyn
1690 – 1711
Olynydd:
Edward Vaughan
Teitlau Pendefigaeth/Bonheddig
Rhagflaenydd:
Syr Richard Wynn
Penaeth Tŷ Cunedda
1674 – 1719
Olynydd:
?
Pendefigaeth Lloegr
Rhagflaenydd:
Syr Richard Wynn
Barwnig (Gwydir)
1674–1719
Olynydd:
Lliniach diflanedig

Ffynonellau[golygu]

  • D.N.B., lxiii; Cal. Wynn (of Gwydir) Papers, passim; Clenennau Letters, i, Introduction
  • Hist. Gwydir Family, passim; W. R. Williams, Parl. Hist. of Wales, passim
  • E. Breeze, Kalendars of Gwynedd, passim; Cymm., xxxviii
  • The Welsh Review, v, 187-191; Trans. Caern. Hist. Soc., 1939, 37-46; J. E. Griffith, Pedigrees, 280-1
  • E. G. Jones, ‘The Caernarvonshire Squires, 1558-1625’ (Thesis M.A. heb ei gyhoeddi, Prifysgol Cymru).
Baner CymruEicon person Eginyn erthygl sydd uchod am Gymro neu Gymraes. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.