Rhagddodiad SI

Oddi ar Wicipedia
Neidio i: llywio, chwilio

Rhagddodiad safonol wedi'i dderbyn gan system enwi rhyngwladol o'r enw System Rhyngwladol o Unedau (Ffrangeg: Le Système international d'unités; Saesneg: International System of Units)[1] ydy rhagddodiaid SI, sydd wedi eu seilio ar saith prif uned o fesur ac ar hwylustod y rhif deg (10):

Rhagddodiaid a safonwyd i'w rhoi o flaen yr Unedau
Lluoswm Enw deca- hecto- kilo- mega- giga- tera- peta- exa- zetta- yotta-
Symbol da h k M G T P E Z Y
Ffactor 100 101 102 103 106 109 1012 1015 1018 1021 1024
 
Isddosbarthiad Enw deci- centi- milli- micro- nano- pico- femto- atto- zepto- yocto-
Symbol d c m μ n p f a z y
Ffactor 100 10−1 10−2 10−3 10−6 10−9 10−12 10−15 10−18 10−21 10−24

Tabl manwl[golygu]

Rhagddodiaid SI
Rhagddodiad Symbol 1000m 10n Ffurf degol Term Cymraeg Term Saesneg Derbyniwyd[1]
iota Y 10008 1024 1000000000000000000000000 Septiliwn Septillion 1991
seta Z 10007 21 1000000000000000000000 Secstiliwn Sextillion 1991
ecsa E 10006 18 1000000000000000000 Cwintiliwn Quintillion 1975
peta P 10005 15 1000000000000000 Cwadriliwn Quadrillion 1975
tera T 10004 12 1000000000000 Triliwn Trillion 1960
giga G 10003 9 1000000000 Biliwn Billion 1960
mega M 10002 6 1000000 Miliwn Million 1960
kilo k 10001 3 1000 Mil Thousand 1795
hecto h 100023 2 100 Cant Hundred 1795
deca da 100013 1 10 Deg Ten 1795
10000 0 1 Un One
deci d 100013 −1 0.1 Degfed Tenth 1795
centi c 100023 −2 0.01 Canfed Hundredth 1795
mili m 1000−1 −3 0.001 Milfed Thousandth 1795
micro μ 1000−2 −6 0.000001 Miliynfed Millionth 1960[2]
nano n 1000−3 −9 0.000000001 Biliynfed Billionth 1960
pico p 1000−4 −12 0.000000000001 Triliynfed Trillionth 1960
femto f 1000−5 −15 0.000000000000001 Cwadriliynfed Quadrillionth 1964
ato a 1000−6 −18 0.000000000000000001 Cwintriliynfed Quintillionth 1964
septo z 1000−7 −21 0.000000000000000000001 Chwetriliynfed Sextillionth 1991
iocto y 1000−8 −24 0.000000000000000000000001 Heptriliynfed Septillionth 1991
  1. Cyflwynwyd y system ddegol am y tro cyntaf yn 1795 gyda dim ond chwe rhagddodiad. Mae'r dyddiadau eraill yn cyfeirio at y dyddiadau y cafodd y rhagddodiaid eraill eu derbyn yn swyddogol gan CGPM.
  2. Yn 1948 cafodd y micron ei dderbyn gan y CGPM; yn 1967 penderfynwyd ei hepgor.

Gweler hefyd[golygu]

Cyfeiriadau[golygu]