Charyapada

Oddi ar Wicipedia
Neidio i: llywio, chwilio

Blodeugerdd o gerddi cyfrinol Bwdaidd o ddwyrain India a gyfansoddwyd rhwng yr 8fed ganrif a dechrau'r 12fed ganrif yw'r Charyapada (Bengaleg: চর্যাপদ, Asameg: চৰ্যাপদ). Maent yn bwysig i ieithegwyr fel enghreifftiau cynnar o'r ieithoedd Asameg, Oriya a Bengaleg. Enw arall ar y Charyapada yw Charyageeti, am eu bod yn padas (pennillion/cerddi) i'w canu. Roedd y beirdd a gyfansoddodd y Charyapadas, sy'n cael eu hadnabod fel Siddhas neu Siddhacharyas (math o seintiau neu ddoethion), yn byw yn Assam, Bengal (sy'n cynnwys Bangladesh heddiw), Orissa a Bihar.

Llawysgrifau[golygu]

Llawysgrif o ddail palmwydden yn cynnwys 47 pada gyda sylwebaeth Sansgrit yw'r testun cynharaf o'r Charyapadra a wyddys; cafodd ei darganfod yn Llyfrgell Llys Brenhinol Nepal yn 1907. Cafodd ei golygu gan Shastri fel rhan o'r gyfres Hajar Bacharer Purano Bangala Bhasay Bauddhagan O Doha yn 1916 dan y teitl Charyacharyavinishchayah. Yn ddiweddarach cyhoeddodd Prabodhchandra Bagchi gyfieirhiad Tibeteg cynnar gyda 50 pennill [1].

Mae'r cyfieithiad Tibeteg yn rhoi inni wybodaeth ychwanegol. Ysgrifenwyd y nodiadau Sansgrit - Charyageetikoshavritti - gan un Munidatta; enw'e cyfieithydd oedd Chandrakirti.

Tudalennau o'r Charyapada

Beirdd y Charyapada[golygu]

Priodolir y cerddi i'r beirdd canlynol yn y cyfieithiad Tibeteg:

Bardd Pada
Luipāda 1, 29
Kukkuripāda 2, 20, 48
Virubāpāda 3
Gundaripāda 4
Chatillapāda 5
Bhusukupāda 6, 21, 23, 27, 30, 41, 43, 49
Kānhapāda 7, 9, 10, 11, 12, 13, 18, 19, 24, 36, 40, 42, 45
Kambalāmbarapāda 8
Dombipāda 14
Shantipāda 15, 26
Mahidharapāda 16
Vināpāda 17
Sarahapāda 22, 32, 38, 39
Shabarapāda 28, 50
Āryadevapāda 31
Dhendhanapāda 33
Darikapāda 34
Bhādepāda 35
Tādakapāda 37
Kankanapāda 44
Jayanandipāda 46
Dhāmapāda 47
Tantripāda 25

Ond mae rhai ysgolheigion diweddar yn meddwl mai Munidatta ei hun sy'n gyfrifol am yr enwau hyn ac yn amau eu dilysrwydd.

Cyfeiriadau[golygu]

  1. Bagchi Prabodhchandra, Materials for a critical edition of the old Bengali Caryapadas (A comparative study of the text and Tibetan translation) Part I, yn Journal of the Department of Letters, Vol.XXX, pp. 1-156, Prifysgol Calcutta, Calcutta,1938 CE

Dolenni allanol[golygu]