Stonewall Jackson

Oddi ar Wicipedia
Neidio i: llywio, chwilio
Stonewall Jackson
Stonewall Jackson.jpg
Ganwyd Thomas Jonathan Jackson Edit this on Wikidata
21 Ionawr 1824 Edit this on Wikidata
Clarksburg, West Virginia Edit this on Wikidata
Bu farw 10 Mai 1863 Edit this on Wikidata (39 oed)
Achos: niwmonia Edit this on Wikidata
Guinea Edit this on Wikidata
Alma mater
  • Academi Filwrol yr Unol Daleithiau
Galwedigaeth athro, military leader Edit this on Wikidata
Priod Elinor Jackson, Mary Anna Jackson Edit this on Wikidata
Llofnod
TJ Stonewall Jackson Signature.svg

Cadfridog ar ochr y De Cydffederal yn Rhyfel Cartref America oedd Thomas Jonathan Jackson, mwy adnabyddus fel "Stonewall" Jackson (21 Ionawr 1824 - 10 Mai 1863).

Ganed Jackson yn Clarksburg, yn yr hyn sy'n awr yn dalaith Gorllewin Virginia. Bu farw ei dad o'r teiffoid ddwy flynedd yn ddiweddarach. Ail-briododd ei fam yn 1830 ond bu farw y flwyddyn wedyn.

Aeth i academi filwrol West Point, gan raddio yn 1846. Ymladdodd yn y rhyfel rhwng yr Unol Daleithiau a Mecsico o 1846 hyd 1848, gan gyfarfod Robert E. Lee am y tro cyntaf. Gadawodd y fyddin yn 1851, a daeth yn athro yn Ysgol Filwrol Virginia. Priododd yn 1853, ond bu farw ei wraig ar enedigaeth plentyn y flwyddyn wedyn; ail-briododd yn 1857.

Pan ddechreuodd y Rhyfel Cartref, daeth Jackson i sylw yn fuan. Enillodd ei lysenw "Stonewall" ym Mrwydr Gyntaf Bull Run; roedd ei filwyr ef yn dal eu tir mor dda nes i gadfridog arall, Barnard Elliott Bee, Jr., weiddi ar ei filwyr ei hum: "There is Jackson standing like a stone wall. Let us determine to die here, and we will conquer. Follow me.".

Enillodd Jackson nifer o fuddugoliaethau dros fyddinoedd mwy niferus yr Undeb, yn enwedig yn ymgyrch Dyffryn Shenandoah. Roedd yn enwog am ei allu i symud yn gyflym a tharo yn annisgwyl. Cydweithredai yn effeithiol dros ben â Lee. Wedi buddugoliaeth ym Mrwydr Chancellorsville ar 2 Mai 1863, saethwyd ef mewn camgymeriad gan ei filwyr ei hun wrth iddo ddychwelyd at y fyddin yn y gwyll. Bu farw ychydig ddyddiau yn ddiweddarach.