Sesame

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search
{{taxonomy/{{taxonomy/{{taxonomy/{{taxonomy/{{taxonomy/{{taxonomy/{{taxonomy/{{taxonomy/{{taxonomy/{{taxonomy/{{taxonomy/{{taxonomy/{{taxonomy/{{taxonomy/{{taxonomy/{{taxonomy/{{taxonomy/{{taxonomy/{{taxonomy/{{taxonomy/{{taxonomy/{{taxonomy/{{taxonomy/{{taxonomy/{{taxonomy/{{taxonomy/{{taxonomy/{{taxonomy/{{taxonomy/{{taxonomy/{{taxonomy/{{taxonomy/{{taxonomy/{{taxonomy/{{taxonomy/Nodyn:Taxonomy/Sesamum|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}} |machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}} |machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}
Sesame
A photograph of a sesame plant with glossy dark green leaves and a white flower
Sesame plants
Dosbarthiad gwyddonol e
Unrecognized taxon (fix): Sesamum
Rhywogaeth: S. indicum
Enw deuenwol
Sesamum indicum
L.
Cyfystyron[1]
  • Dysosmon amoenum Raf.
  • Sesamum africanum Tod.
  • Sesamum occidentalis Heer & Regel
  • Sesamum oleiferum Sm.
  • Sesamum orientale L.
  • Volkameria orientalis (L.) Kuntze

Mae sesame India (gwenith India, sesame, Sesamum indicum, weithiau sillefir fel sesami yn y Gymraeg) yn blanhigyn o rywogaeth (taxonomy) y angiosperms. Mae'n blanhigyn sy'n para blwyddyn ac yn tyfu i daldra o hyd at 2 meter. Fei'i dyfir ar draws y byd ac mae'n un o'r planhigion hynaf i'w dyfu i ddefnyddio olew o'i hadau.

Ceir sawl perthynas wyllt o'r rhywogaeth yn Affrica a nifer llai yn yr India. Yn 2016 cynhyrchodd y byd 6.1 million tunnell, o sesame gyda Tanzania, Myanmar, India, a Sudan fel y prif gynhyrchwyr.

Mae'r hedyn yn cynnwys 45-60% o'r olew a ddefnyddir ar gyfer coginio, paratoi saladau a chreu marjarîn. Mae'r hadau'n gyhoethog mewn protin ac mae'n un o brydau mwayf poblogaidd gwledydd y Dwyrain Canol a gogledd Affrica. Fe'i defnyddir ar gyfer pobi bara gan gynnwys bara pita.

Mae'r planhigyn yn aeddfedu yn yr haf a gall dyfun i rhwng 1.2 a 2.1 metr. Mae'n dda at wrthsefyll sychder a gall deithio i sawl gwahanol ardal - ac fe'i mewnforwyd i dalaith Texas lle plenhir hi ar draws y dalaith.

Mae'r hadau sesame i'w canfod mewn seeds are found in the cwdyn sy'n , with 50 i 80 hadyn unigol.

Olew[golygu | golygu cod y dudalen]

Sesame yn Nepal

Mae olew sesame yn nodweddiadol am ei sefydlogrwydd a'i gallu cadewdigaethol, mae'n gwrthsefyll cracio. Yn osgysal â defnydd at goginio, defnyddir yr hedyn hefyd at gynhyrchu paent, sebon, cosmetics, persawr a it is resistant to cracking. In addition to culinary use, sesame oil is also used in making paints , soaps , cosmetics , perfumes and pryf-laddwyr.[2]

Etymoleg[golygu | golygu cod y dudalen]

Daw'r gair "sesame" o'r Latin sesamum neu Groeg sēsamon; a ddaw, ei hun o'r Arabeg semsem.

Oriel[golygu | golygu cod y dudalen]

Cyfystyron[golygu | golygu cod y dudalen]

  • Dysosmon amoenum Raf.
  • Sesamum africanum Tod.
  • Sesamum occidentalis Heer & Regel
  • Sesamum oleiferum Sm.
  • Sesamum orientale L.
  • Volkameria orientalis (L.) Kuntze[3]

Dolenni[golygu | golygu cod y dudalen]

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

  1. "The Plant List: A Working List of All Plant Species". http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/kew-2588550. Adalwyd 14 January 2015.
  2. San Angelo: Sesame–Production Guide
  3. The Plant List: Sesamum