Sallwyr Rhygyfarch

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search
Ricemarch Psalter, Psalm 1.jpg
Data cyffredinol
Enghraifft o'r canlynol llawysgrif Edit this on Wikidata
Iaith Lladin Edit this on Wikidata
Dyddiad cyhoeddi 1079 Edit this on Wikidata
Tudalennau 159 Edit this on Wikidata
Lleoliad cyhoeddi Llanbadarn Fawr Edit this on Wikidata
Perchennog Rhygyfarch ap Sulien Edit this on Wikidata
Lleoliad yr archif Coleg y Drindod Edit this on Wikidata
Statws hawlfraint parth cyhoeddus, parth cyhoeddus Edit this on Wikidata

Llawysgrif Ladin o'r 11g o darddiad Cymreig sydd wedi'i ysgrifennu a'i addurno yn arddull Gwyddelig yw'r Sallwyr Rhygyfarch. Fe'i hysgrifennwyd tua 1079, yn ôl pob tebyg yn y sgriptoriwm yn Llanbadarn Fawr, Ceredigion.[1]

Mae'n cynnwys 159 o ddalennau memrwn, ac fe'i rhannir yn yr adrannau canlynol: Llythyr Sant Sierôm i Chromatius ac Elidorus; Breviarius Apostolorum; Martyrologium Hieronymianum; a Thablau Amrywiol.

Roedd y llyfr yn perthyn i Rhygyfarch ap Sulien (1056?–1099), Esgob Tyddewi. Ar ffolio 158v, yn ei law ei hun, mae'n dweud wrthym bod y cyfrol wedi ei ysgrifennu iddo gan ysgrifennydd o'r enw Ithael, a bod yr addurnlythyrennau mawr yn waith ei frawd Ieuan. Roedd eu tad, Sulien, wedi astudio yn Iwerddon am 13 mlynedd; mae addurniad y gyfrol yn dangos tebygrwydd clir i lawysgrifau Gwyddelig o'r un cyfnod.

Mae'r llawysgrif bellach yn llyfrgell Coleg y Drindod, Dulyn fel MS 50.

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

  1. Gwefan Coleg y Drindod, Dulyn; adalwyd 3 Rhagfyr 2017.

Llyfryddiaeth[golygu | golygu cod y dudalen]

  • The Psalter and Martyrology of Ricemarch, gol. H. J. Lawlor, Henry Bradshaw Society 47 a 48, 2 gyfrol (Llundain, 1914)

Dolen allanol[golygu | golygu cod y dudalen]