Rosa Manus

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search
Rosa Manus
ManusMerkelbach1928.jpg
Ganwyd20 Awst 1881 Edit this on Wikidata
Amsterdam Edit this on Wikidata
Bu farw28 Ebrill 1943 Edit this on Wikidata
Ravensbrück, Oświęcim Edit this on Wikidata
DinasyddiaethBaner Yr Iseldiroedd Yr Iseldiroedd
Galwedigaethymgyrchydd dros hawliau merched, swffragét, ymgyrchydd dros bleidlais i ferched Edit this on Wikidata

Ffeminist, swffragét a heddychwr o'r Iseldiroedd oedd Rosa Manus (20 Awst 1881 - 28 Ebrill 1943) sy'n cael ei hystyried yn nodigedig am ymgyrchu dros y bleidlais i ferched.

Fe'i ganed yn ail blentyn allan o saith yn Amsterdam ar 20 Awst 1881 a bu farw yn Ravensbrück. Iddewon cyfoethog oedd ei rhieni, ac roedd ei thad, Henry Philip Manus, yn werthwr tybaco a'i mam, Soete Vita Israël, yn wraig tŷ.[1][2][3][4][5]

Ymgyrchu[golygu | golygu cod y dudalen]

Daeth Manus i gysylltiad â'r mudiad rhyngwladol dros rhoi'r bleidlais i fenywod yn 1908 yng Nghyngres y Gynghrair Ryngwladol ar Ddioddef Menywod (IWSA). Yn y Gyngres ym 1908, cyfarfu a'r swffragét o'r Iseldiroedd, Aletta Jacobs, a'r swffragét Americanaidd, Carrie Chapman Catt, a fyddai'n dod yn gydweithwyr a ffrindiau gydol oes iddi. Datblygodd Catt a Manus berthynas agos iawn.[6]

Yn dilyn Cyngres 1908, daeth Manus yn ysgrifennydd Cymdeithas Iseldiroedd dros Etholfraint Menywod.

Yn 1915, chwaraeodd Manus ran bwysig wrth drefnu Cyngres Ryngwladol y Menywod yn yr Hâg. Yn dilyn hyn, cafodd ei phenodi'n ysgrifennydd Pwyllgor Rhyngwladol y Menywod dros Heddwch Parhaol, a adwaenir yn ddiweddarach fel Cynghrair Rhyngwladol y Merched dros Heddwch a Rhyddid (WILPF).

Aelodaeth[golygu | golygu cod y dudalen]

Bu'n aelod o Gynghrair Ryngwladol Menywod dros Heddwch a Rhyddid am rai blynyddoedd.

Yr Ail Ryfel Byd[golygu | golygu cod y dudalen]

Cafodd Manus ei alltudio gan y Natsïaid yn 1940 a'i throsglwyddo i wersyll crynhoi Ravensbrück ym mis Hydref 1941. Mae'n debygol iddi farw mewn siambr nwy yn Bernburg ym 1942, ond nid oes tystiolaeth bendant.

Anrhydeddau[golygu | golygu cod y dudalen]


Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

  1. Disgrifiwyd yn: http://resources.huygens.knaw.nl/vrouwenlexicon/lemmata/data/Manus.
  2. Dyddiad geni: Biografisch Portaal van Nederland; dyddiad cyrchiad: 9 Hydref 2017; enwyd fel: Rosette Susanna Manus; dynodwr BPN: 47255588.
  3. Dyddiad marw: Biografisch Portaal van Nederland; dyddiad cyrchiad: 9 Hydref 2017; enwyd fel: Rosette Susanna Manus; dynodwr BPN: 47255588.
  4. "Rosa Manus | Jewish Women's Archive". jwa.org. Cyrchwyd 5 Mehefin 2016.
  5. Commire, Anne; Klezmer, Deborah; Stavenuiter, Monique (1 Ionawr 1999). Women in world history: a biographical encyclopedia (yn English). Vol. 10. Waterford, CT: Yorkin Publications. t. 199. ISBN 078763736X.CS1 maint: unrecognized language (link)
  6. Rupp, Leila J (1 Ionawr 1997). Worlds of women: the making of an international women's movement (yn English). Princeton, N.J.: Princeton University Press. tt. 190–191, 196–197. ISBN 0691016763.CS1 maint: unrecognized language (link)