Prifysgol Gwlad yr Iâ

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search
{{{enw}}}
Staff 1,522 (2014, full-time admin. & academic)[1]
Lleoliad {{{lleoliad}}}, {{{gwlad}}}
Mascot Athena
University of Iceland Text.svg
Prifysgol Gwlad yr Iâ, 2009

Mae Prifysgol Gwlad yr Iâ (Islandeg: Háskóli Íslands) yn brifysgol gyhoeddus yng Ngwlad yr Iâ a sefydlwyd ym 1911 ac sydd wedi'i lleoli yn bennaf yn y brifddinas, Reykjavik. Y brifysgol yw'r sefydliad addysg uwch hynaf a fwyaf yng Ngwlad yr Iâ. Heddiw, mae Prifysgol Gwlad yr Iâ yn cynnal bron i 14,000 o fyfyrwyr mewn 25 cyfadran. Mae'n aelod o rwydwaith rhyng-brifysgol Utrecht.

Mae'r prif gampws wedi'i leoli ar stryd Suðurgata, yng nghanol Reykjavik. Ond mae campysau eraill wedi'u lleoli yn y tu mewn, fel Laugarvatn, sy'n ymroddedig i chwaraeon.

Hanes[golygu | golygu cod y dudalen]

Y Senedd-dŷ, Alþingishúsið, lleoliad gyntaf y Brifysgol

Sefydlwyd Prifysgol Gwlad yr Iâ gan senedd y wlad, yr Althing, ar 17 Mehefin 1911, gan uno tri sefydliad addysg uwch a fodolai eisoes; Prestaskólinn, Læknaskólinn a Lagaskólinn, yn y drefn honno; yn addysgu diwinyddiaeth, meddygaeth a'r gyfraith. Yn wreiddiol, dim ond tair cyfadran oedd gan y brifysgol yn cyfateb i'r tair dysgeidiaeth wreiddiol, ac roedd yn cynnwys 45 o fyfyrwyr (gan gynnwys un ferch yn unig).

Chwaraeodd y brifysgol ran bwysig yn y gwaith o adeiladu gwladwriaeth Gwlad yr Iâ ac fe'i hystyriwyd gan Icelanders fel cam pwysig tuag at annibyniaeth lawn.[2] Mae'r galw am brifysgol genedlaethol yng Ngwlad yr Iâ yn ymestyn mor bell yn ôl â sesiwn gyntaf cynulliad etholedig Althingi ym 1845.[3] Deisebodd arweinwyr cenedlaethol Gwlad yr Iâ Denmarc ar y pryd i greu "ysgol genedlaethol" i gyflawni cynnydd diwylliannol a materol, ond hefyd i sicrhau bod yr addysg a gafwyd gan Icelanders yn ddigon cenedlaethol ei chymeriad.[4]

Yn ystod y 29 mlynedd ers ei greu, roedd y brifysgol wedi'i lleoli yn y Senedd-dŷ (Alþingishúsið), yng nghanol Reykjavik. Yn 1933, awdurdododd y senedd y brifysgol i greu loteri o'r enw Happdrætti Háskólans, i ariannu adeiladu adeiladau'r campws yn y dyfodol, ac adeiladwyd y prif adeilad ym 1940, yng nghanol y campws presennol.

Cynhaliwyd ailstrwythuro mawr yn y brifysgol yn 2008. Fe'i rhannwyd yn bum ysgol wahanol: yr ysgol addysg, yr ysgol peirianneg a gwyddorau naturiol, yr ysgol y gwyddorau iechyd, Ysgol y Dyniaethau ac Ysgol y Gwyddorau Cymdeithasol, pob un wedi'i rhannu'n sawl cyfadran.

Y Campws[golygu | golygu cod y dudalen]

Adeiladau Dysgu[golygu | golygu cod y dudalen]

Mae'r prif gampws wedi'i leoli yng nghyffiniau agos Llyn Tjörnin, i'r de-orllewin o ganol Reykjavik. Mae'n cynnwys tua 10 hectar i gyd.[5] Mae'n cynnwys tua 30 o adeiladau, ac adeiladwyd yr hynaf ohonynt, Gamli Garður, ym 1934. Mae'r prif adeilad, o'r enw Aðalbygging, a adeiladwyd ym 1940, yn edrych dros lawnt hanner cylch gyda cherflun Sæmundr Sigfússon yn y canol. Yn 2007, pan agorodd yr adeilad newydd, Háskólatorg, agorodd y rhan fwyaf o'r gwasanaethau gweinyddol, a osodwyd o'r blaen yn y prif adeilad, yno. Weithiau cynhelir rhai cyrsiau yn sinema'r brifysgol, Háskólabíó, i'r gogledd o'r campws. Mae yna hefyd gampfa, tai myfyrwyr a sefydliadau ymchwil bach ar y campws. Dim ond y Gyfadran Chwaraeon, Gwyddorau Hamdden ac Addysg Gymdeithasol sydd wedi'i lleoli y tu allan i Reykjavik, ym mwrdeistref Laugarvatn.

Llyfrgell[golygu | golygu cod y dudalen]

Ym 1994, unodd llyfrgell y brifysgol, a grëwyd ym 1949, â Llyfrgell Genedlaethol Gwlad yr Iâ (Landsbókasafn Íslands), a grëwyd ym 1818, i ffurfio llyfrgell fwy, Llyfrgell Genedlaethol a Phrifysgol Iceland (Gwlad yr Iâ: Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn), y mae ei brif adeilad yn agos at y campws.

Ysbyty[golygu | golygu cod y dudalen]

Mae cysylltiad cryf rhwng addysg ac ymchwil yn y maes iechyd ac Ysbyty'r Brifysgol (Landspítali) yn Reykjavik. At hynny, mae cyfleusterau'r ysgol gwyddorau iechyd wedi'u lleoli yn adeiladau'r ysbyty.

Ysgolion a chyfadrannau[golygu | golygu cod y dudalen]

Mae Prifysgol Gwlad yr Iâ wedi'i rhannu'n bum ysgol, sydd wedi'i rhannu'n sawl cyfadran, sy'n rhifo 25. Cyn 2008, dim ond 11 cyfadran a rannwyd yn adrannau. Yr ysgol fwyaf yw'r ysgol Gwyddorau Cymdeithasol, gyda bron i 4,700 o fyfyrwyr, tra bod gan y pedair ysgol arall tua hanner y myfyrwyr.[6]

Mae ysgolion a cholegau Prifysgol Gwlad yr Iâ fel a ganlyn:

Ysgol y Gwyddorau Cymdeithasol
Ysgol Gwyddorau Iechyd
Ysgol Gwyddorau Dynol
Ysgol Gwyddorau Addysg
Ysgol Gwyddorau Naturiol

Safle Rynglwadol[golygu | golygu cod y dudalen]

Yn 2011, nododd gyhoeddiad y Times Higher Education fod Prifysgol Gwlad yr Iâ rhwng y 276fed a'r 300fed lle yn rhengoedd prifysgolion y byd.[7] Yn 2012, enillodd Prifysgol Gwlad yr Iâ 25 o leoedd, rhwng 251ain a 275ain le.[8]

Bywyd myfyrwyr[golygu | golygu cod y dudalen]

Ariannu astudiaethau[golygu | golygu cod y dudalen]

Gan fod Prifysgol Gwlad yr Iâ yn brifysgol gyhoeddus ac yn derbyn cefnogaeth gan y llywodraeth, nid oes ffioedd, ar wahân i ffioedd cofrestru, o ISK 60,000 (tua €380).

Gwasanaethau Myfyrwyr[golygu | golygu cod y dudalen]

vignette

Y Cyngor Myfyrwyr yw cynrychiolydd swyddogol y rhai sy'n astudio yn y brifysgol. Mae'n delio â phob math o broblemau gyda'r awdurdodau, boed yn fewnol neu'n allanol i Brifysgol Gwlad yr Iâ. Bob blwyddyn cynhelir etholiadau, a dechreuodd llawer o wleidyddion Gwlad yr Iâ eu gyrfaoedd fel aelodau bwrdd.

Mae bron i 60 o gymdeithasau myfyrwyr yn y brifysgol. Mae pob cymdeithas yn cynnwys myfyrwyr sy'n cael eu dwyn ynghyd gan ganolfan diddordeb gyffredin. Mae gan rai myfyrwyr ôl-raddedig yn eu pwnc eu cymdeithasau eu hunain. Pwrpas y cymdeithasau hyn yw cynnig sawl math o weithgareddau, y mwyaf cyffredin ohonynt yw'r "daith wyddoniaeth", yn draddodiadol yn ymweliad gan gwmnïau a chwmnïau sydd fel arfer yn gorffen gyda choctel.

Mae Félagsstofnun stúdenta yn sefydliad sy'n gweithredu nifer o wasanaethau i fyfyrwyr, megis ysgolion meithrin, tai rhent isel, caffeterias a siop lyfrau fawr.

Cyn-fyfyrwyr[golygu | golygu cod y dudalen]

Ólafur Ragnar Grímsson, cyn Arlywydd Gwlad yr Iâ

Dolenni[golygu | golygu cod y dudalen]

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

  1. "Starfsmenn - Háskóli Íslands". Archifwyd o y gwreiddiol ar 2015-09-06.
  2. chttps://www.academia.edu/32556914/University_of_Iceland_A_Citizen_of_the_Respublica_Scientiarum
  3. chttps://www.academia.edu/32556914/University_of_Iceland_A_Citizen_of_the_Respublica_Scientiarum
  4. chttps://www.academia.edu/32556914/University_of_Iceland_A_Citizen_of_the_Respublica_Scientiarum
  5. [1], (yn Islandeg) 3 Ionawr 2013.
  6. Nodyn:Lien brisé
  7. THE World University Rankings 2011-2012
  8. THE World University Rankings 2012-2013