Pierre de Fermat

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search
Pierre de Fermat
Pierre de Fermat (F. Poilly).jpg
Portread o Fermat gan François de Poilly (17g)
Ganwyd 1601 Edit this on Wikidata
Beaumont-de-Lomagne Edit this on Wikidata
Bu farw 12 Ionawr 1665 Edit this on Wikidata
Castres Edit this on Wikidata
Addysg Bagloriaeth yn y Gyfraith Edit this on Wikidata
Alma mater
  • Prifysgol Orléans
  • Prifysgol Toulouse
Galwedigaeth mathemategydd, barnwr, cyfreithiwr Edit this on Wikidata
Cyflogwr
  • Parlement of Toulouse
Prif ddylanwad Diophantus, Gerolamo Cardano, François Viète Edit this on Wikidata

Mathemategydd o Ffrainc oedd Pierre de Fermat (rhwng 31 Hydref a 6 Rhagfyr 1607[1]12 Ionawr 1665). Fe'i ganwyd yn Beaumont-de-Lomagne, yn ne-ddwyrain Ffrainc. Roedd yn gyfreithiwr yn Parlement de Toulouse. Cofnododd y rhan fwyaf o'i waith mathemategol mewn llythyrau at ffrindiau, yn aml heb fawr o brawf ffurfiol o'i theoremau. Bu farw yn Castres, de-ddwrain Ffrainc.

Gwnaeth gyfraniadau pwysig tuag at ddamcaniaeth rhifau ac at greu'r calcwlws gwahaniaethol. Mae'n fwyaf adnabyddus am:

  • Egwyddor Fermat: Mae pelydryn golau sy'n teithio rhwng dau bwynt yn cymryd y llwybr y gellir ei drosglwyddo yn yr amser byrraf.
  • Theorem Olaf Fermat: Nid oes unrhyw dri chyfanrif positif a, b, ac c yn bodloni'r hafaliad an + bn = cn ar gyfer werth cyfanrif o n yn fwy na 2. Ysgrifennodd Fermat nodyn yn 1637 i ddweud ei fod wedi cael prawf dyfeisgar o'r theorem; fodd bynnag, nid tan 1995 y cyhoeddwyd prawf llwyddiannus gan Andrew Wiles.

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

  1. (Saesneg) "When Was Pierre de Fermat Born?". Gwefan Mathematical Association of America ; adalwyd 24 Mehefin 2018. Yn aml, rhoddir ei flwyddyn geni fel 1601, ond mae hyn yn anghywir: Klaus Barne, "How old did Fermat become?", NTM: International Journal for History and Ethics of Natural Sciences, Technology and Medicine (cyfres newydd) 8:4 (2001), 209–228.

Gweler hefyd[golygu | golygu cod y dudalen]

Baner FfraincEicon person Eginyn erthygl sydd uchod am Ffrancwr neu Ffrances. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.