Penrhoslligwy

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search
Penrhoslligwy
280px
Math pentref Edit this on Wikidata
Daearyddiaeth
Sir Ynys Môn Edit this on Wikidata
Gwlad Baner Cymru Cymru
Cyfesurynnau 53.3483°N 4.28406°W Edit this on Wikidata
Gwleidyddiaeth
AC/au Rhun ap Iorwerth (Plaid Cymru)
AS/au Virginia Crosbie (Ceidwadwyr)

Plwyf eglwysig ac ardal ym Môn yw Penrhoslligwy ("Cymorth – Sain" ynganiad ) (hefyd Penrhos Lligwy).

Hanes[golygu | golygu cod y dudalen]

Penrhoslligwy oedd maerdref Cwmwd Twrcelyn, un o chwech cwmwd ar Ynys Môn. Nid oes olion o'r faerdref yn bodoli erbyn heddiw. Fel gweddill yr ynys, y prif alwedigaeth oedd gweithio'r tir, rhandiroedd yn cael eu rhannu rhwng y taeogion gan y Tywysog neu ei swyddogion. Roedd yn rhaid i’r tenantiaid ddarparu bwyd, tanwydd, rhai nwyddau domestig, llafur a rhent i'r llys. Buasai y Tywysog yn gadael ei brif lys yn Aberffraw i dreulio'i amser yn ei faesdrefi teirgwaith y flwyddyn.[1]

Ceir eglwys y plwyf ym Mhenrhoslligwy, sef Eglwys Sant Mihangel.

Natur[golygu | golygu cod y dudalen]

Lleolir Mynydd Bodafon yn rhannol ym mhlwyf Mhenroslligwy.

Dynodwyd rhan fawr o dir Penrhoslligwy yn ardal gadwraeth - gweler Penrhoslligwy (SoDdGA).

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

  1. A.D. Carr, Medieval Anglesey. Anglesey Antiquarian Society, Llangefni, 1982.